Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2019 | OriginalPaper | Hoofdstuk

19. De getraumatiseerde patiënt

Auteurs : Dr. G. A. Donker, Prof. dr. kol. E. Vermetten

Gepubliceerd in: De dokter en de patiënt met psychische problemen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

De huisarts speelt een belangrijke rol bij het exploreren van de impact van traumatische gebeurtenissen en snellere herkenning van PTSS door alert te zijn op factoren die de herkenning bemoeilijken, zoals het niet praten over trauma’s, een heterogeen klinisch beeld en comorbide depressie of verslaving. Het bieden van emotionele steun en psycho-educatie met nadruk op gebruikelijke reacties op schokkende gebeurtenissen zijn in de eerste fase het belangrijkst. De huisarts en/of POH-GGZ kunnen adviseren in het omgaan met stress (ontspanningsoefeningen, sporten, tegengaan van vermijding inclusief middelengebruik) en aanmoediging geven om sociale steun te zoeken. Adequate herkenning en doorverwijzing van patiënten met een PTSS is belangrijk omdat trauma en PTSS vaak voorkomen, maar een groot deel van de PTSS-problematiek niet of pas na lange tijd zichtbaar of manifest wordt. PTSS is goed en veilig te behandelen met traumagerichte psychotherapie en/of medicatie. EMDR en traumagerichte CGT spelen een belangrijke rol in de behandeling. SSRI’s kunnen de behandeling ondersteunen en dienen bij gebleken effectiviteit een jaar gebruikt te worden.
Literatuur
go back to reference Bonanno, G. A., Brewin, C. R., Kaniasty, K., & Greca, A. M. la (2010). Weighing the costs of disaster: Consequences, risks, and resilience in individuals, families, and communities. Psychological Science in the Public Interest, 11, 1–49. CrossRef Bonanno, G. A., Brewin, C. R., Kaniasty, K., & Greca, A. M. la (2010). Weighing the costs of disaster: Consequences, risks, and resilience in individuals, families, and communities. Psychological Science in the Public Interest, 11, 1–49. CrossRef
go back to reference Bout, J. van den, Boelen, P. A., & Keijser, J. de (1998). Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking. Houten/Diegem: Bohn Stafleu van Loghum. Bout, J. van den, Boelen, P. A., & Keijser, J. de (1998). Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking. Houten/Diegem: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Donker, G. A., Velden, P. G. van der, Kerssens, J. J., & Yzermans, C. J. (2008). Infrequent attenders after a major disaster: A problem? A longitudinal study using medical records and self-reported distress and functioning. Family Practice, 25(2), 92–97. CrossRef Donker, G. A., Velden, P. G. van der, Kerssens, J. J., & Yzermans, C. J. (2008). Infrequent attenders after a major disaster: A problem? A longitudinal study using medical records and self-reported distress and functioning. Family Practice, 25(2), 92–97. CrossRef
go back to reference Donker, G. A., Yzermans, C. J., Spreeuwenberg, P., & Zee, J. van der (2002). Symptom attribution after a plane crash: Comparison between self-reported symptoms and GP records. British Journal of General Practice, 52, 917–922. Donker, G. A., Yzermans, C. J., Spreeuwenberg, P., & Zee, J. van der (2002). Symptom attribution after a plane crash: Comparison between self-reported symptoms and GP records. British Journal of General Practice, 52, 917–922.
go back to reference Group Management of Post-Traumatic Stress Working (2010). VA/DoD clinical practice guideline for management of post-traumatic stress. Washington: Veterans Health Administration, Department of Defense. Group Management of Post-Traumatic Stress Working (2010). VA/DoD clinical practice guideline for management of post-traumatic stress. Washington: Veterans Health Administration, Department of Defense.
go back to reference Guina, J., Rossetter, S. R., DeRhodes, B. J., Nahhas, R. W., & Welton, R. S. (2015). Benzodiazepines for PTSD: A systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Practice, 21, 281–303. CrossRef Guina, J., Rossetter, S. R., DeRhodes, B. J., Nahhas, R. W., & Welton, R. S. (2015). Benzodiazepines for PTSD: A systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Practice, 21, 281–303. CrossRef
go back to reference Impact (2014). Multidisciplinaire richtlijn psychosociale hulp bij rampen en crises. Diemen: Impact. Impact (2014). Multidisciplinaire richtlijn psychosociale hulp bij rampen en crises. Diemen: Impact.
go back to reference Liempt, S. van, Vermetten, E., Groen, J. H. M. de, & Westenberg, H. G. M. (2007). Slaapafwijkingen bij posttraumatische stressstoornis. Overzicht van onderzoeksbevindingen. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49(9), 629–638. Liempt, S. van, Vermetten, E., Groen, J. H. M. de, & Westenberg, H. G. M. (2007). Slaapafwijkingen bij posttraumatische stressstoornis. Overzicht van onderzoeksbevindingen. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49(9), 629–638.
go back to reference Lok, A., Frijling, J. L., & Zuiden, M. van (2017). Posttraumatische stressstoornis. Actuele inzichten in diagnostiek, behandeling en preventie. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 161, D1905. Lok, A., Frijling, J. L., & Zuiden, M. van (2017). Posttraumatische stressstoornis. Actuele inzichten in diagnostiek, behandeling en preventie. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 161, D1905.
go back to reference Prigerson, H. G., Horowitz, M. J., Jacobs, S. C., Parkes, C. M., Aslan, M., Goodkin, K., et al. (2009). Prolonged grief disorder: Psychometric validation of criteria proposed for DSM-V and ICD-11. PLoS Medicine, 6, e1000121. CrossRef Prigerson, H. G., Horowitz, M. J., Jacobs, S. C., Parkes, C. M., Aslan, M., Goodkin, K., et al. (2009). Prolonged grief disorder: Psychometric validation of criteria proposed for DSM-V and ICD-11. PLoS Medicine, 6, e1000121. CrossRef
go back to reference Schuster, M. A., Stein, B. D., Jaycox, L. H., Collins, R. L., Marshall, G. N., Elliott, M. N., et al. (2001). A national survey of stress reactions after the September 11, 2001 terrorist attacks. New England Journal of Medicine, 345, 1507–1512. CrossRef Schuster, M. A., Stein, B. D., Jaycox, L. H., Collins, R. L., Marshall, G. N., Elliott, M. N., et al. (2001). A national survey of stress reactions after the September 11, 2001 terrorist attacks. New England Journal of Medicine, 345, 1507–1512. CrossRef
go back to reference Sijbrandij, M., Kleiboer, A., Bisson, J. I., Barbui, C., & Cuijpers, P. (2015). Pharmacological prevention of post-traumatic stress disorder and acute stress disorder: A systematic review and meta-analysis. Lancet Psychiatry, 2, 413–421. CrossRef Sijbrandij, M., Kleiboer, A., Bisson, J. I., Barbui, C., & Cuijpers, P. (2015). Pharmacological prevention of post-traumatic stress disorder and acute stress disorder: A systematic review and meta-analysis. Lancet Psychiatry, 2, 413–421. CrossRef
go back to reference Solomon, S. D., & Davidson, J. R. (1997). Trauma: Prevalence, impairment, service use, and cost. Journal of Clinical Psychiatry, 58(Suppl 9), 5–11. PubMed Solomon, S. D., & Davidson, J. R. (1997). Trauma: Prevalence, impairment, service use, and cost. Journal of Clinical Psychiatry, 58(Suppl 9), 5–11. PubMed
go back to reference Stroebe, W., Schut, H., & Stroebe, M. S. (2005). Grief work, disclosure and counseling: Do they help bereaved? Clinical Psychology Review, 25, 395–414. CrossRef Stroebe, W., Schut, H., & Stroebe, M. S. (2005). Grief work, disclosure and counseling: Do they help bereaved? Clinical Psychology Review, 25, 395–414. CrossRef
go back to reference Vermetten, E. (2017a). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 1: overzicht en update. Psyfar, 2, 18–26. Vermetten, E. (2017a). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 1: overzicht en update. Psyfar, 2, 18–26.
go back to reference Vermetten, E. (2017b). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 2: specifieke farmacotherapie en nieuwe ontwikkelingen. Psyfar, 3, 16–23. Vermetten, E. (2017b). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 2: specifieke farmacotherapie en nieuwe ontwikkelingen. Psyfar, 3, 16–23.
go back to reference Vries, G. J. de, & Olff, M. (2009). The lifetime prevalence of traumatic events and posttraumatic stress disorder in the Netherlands . Journal of Traumatic Stress, 22, 259–267. CrossRef Vries, G. J. de, & Olff, M. (2009). The lifetime prevalence of traumatic events and posttraumatic stress disorder in the Netherlands . Journal of Traumatic Stress, 22, 259–267. CrossRef
go back to reference Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2005). Health problems of victims before and after disaster: A longitudinal study in general practice. International Journal of Epidemiology, 34, 810–819. CrossRef Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2005). Health problems of victims before and after disaster: A longitudinal study in general practice. International Journal of Epidemiology, 34, 810–819. CrossRef
go back to reference Donker, G. A., & Yzermans, C. J. (2004). De ramp in de spreekkamer. Huisarts en Wetenschap, 47(1), 22–25. Donker, G. A., & Yzermans, C. J. (2004). De ramp in de spreekkamer. Huisarts en Wetenschap, 47(1), 22–25.
go back to reference Donker, G. A., Yzermans, C. J., Kerssens, J. J., & Dorn, T. (2004). Lessen voor de toekomst. Gezondheidsklachten na een ramp. Medisch Contact, 59(44), 1730–1733. Donker, G. A., Yzermans, C. J., Kerssens, J. J., & Dorn, T. (2004). Lessen voor de toekomst. Gezondheidsklachten na een ramp. Medisch Contact, 59(44), 1730–1733.
go back to reference Vermetten, E., & Olff, M. (2013). Psychotraumatology in the Netherlands. European Journal of Psychotraumatology, 4(1), 20832. CrossRef Vermetten, E., & Olff, M. (2013). Psychotraumatology in the Netherlands. European Journal of Psychotraumatology, 4(1), 20832. CrossRef
go back to reference Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2006). Gezondheidsproblemen voor en na de vuurwerkramp. Een longitudinale studie in Enschedese huisartspraktijken. Huisarts en Wetenschap, 49, 294–299. CrossRef Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2006). Gezondheidsproblemen voor en na de vuurwerkramp. Een longitudinale studie in Enschedese huisartspraktijken. Huisarts en Wetenschap, 49, 294–299. CrossRef
Metagegevens
Titel
De getraumatiseerde patiënt
Auteurs
Dr. G. A. Donker
Prof. dr. kol. E. Vermetten
Copyright
2019
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2174-2_19