Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2008

01-12-2008 | Artikelen

Het levenseinde in Nederlandse verpleeghuizen

Auteurs: L. Deliens, H. E. Brandt, M. W. Ribbe

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 6/2008

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Inleiding Palliatieve zorg in verpleeg- en verzorgingshuizen is tot nog toe zeer beperkt onderzocht. Om goede palliatieve zorg in ouderenzorg te kunnen uitbouwen, is meer gericht onderzoek noodzakelijk naar patiëntkenmerken, symptoomlast, directe en onderliggende oorzaak van de terminale fase, en medische besluitvorming aan het levenseinde.
Methode Het onderzoek werd uitgevoerd in 16 verpleeghuizen, representatief voor Nederland. Alle patiënten (N=544) met een ingeschatte levensverwachting van 6 weken of minder werden geïncludeerd en gevolgd tot aan overlijden.
Resultaten De terminale fase werd gekenmerkt door een geringe inname van vocht en voeding, algemene zwakte, ademhalingsproblemen en dyspneu. De directe oorzaken daarvan waren aandoeningen van het ademhalingssysteem (vooral pneumonie), en algemene aandoeningen, incl. cachexie.
De twee belangrijkste onderliggende ziektebeelden in de terminale fase waren dementie, longziekten en CVA. Kanker kwam slechts voor bij 12% van de patiënten. Per 100 bedden/jaar, beginnen 34 verpleeghuisbewoners een terminale fase. De meeste van deze patiënten (82,9%) sterven binnen de 7 dagen nà inclusie in deze studie. Medische beslissingen aan het levenseinde kwamen frequent voor, namelijk in 70% van alle overlijdens, en het vaakst op afdelingen psychogeriatrie.
Conclusies De meeste terminale patiënten in Nederlandse verpleeghuizen zijn niet-kankerpatiënten. Hun terminale fase wordt zoals overal elders te optimistisch ingeschat, waardoor eenmaal gediagnosticeerd er nog zeer weinig tijd rest om levenseindezorg te organiseren. Palliatieve zorg in de ouderenzorg is dan ook een belangrijke medische en maatschappelijke uitdaging.
Literatuur
1.
go back to reference World Health Organization. Palliative Care. The Solid Facts. Denmark: World Health Organization 2004 World Health Organization. Palliative Care. The Solid Facts. Denmark: World Health Organization 2004
2.
go back to reference Zerzan J, Stearns S, Hanson L. Access to palliative care and hospice in nursing homes. JAMA 2000; 284(19):2489-94. Zerzan J, Stearns S, Hanson L. Access to palliative care and hospice in nursing homes. JAMA 2000; 284(19):2489-94.
3.
go back to reference Happ MB, Capezuti E, Strumpf NE et al. Advance care planning and end-of-life care for hospitalized nursing home residents. J Am Geriatr Soc. 2002; 50(5):829-35. Happ MB, Capezuti E, Strumpf NE et al. Advance care planning and end-of-life care for hospitalized nursing home residents. J Am Geriatr Soc. 2002; 50(5):829-35.
4.
go back to reference Zimmerman S, Sloane PD, Hanson L, Mitchell CM, Shy A. Staff perceptions of end-of-life care in long-term care. J Am Med Dir Assoc. 2003; 4(1):23-6. Zimmerman S, Sloane PD, Hanson L, Mitchell CM, Shy A. Staff perceptions of end-of-life care in long-term care. J Am Med Dir Assoc. 2003; 4(1):23-6.
5.
go back to reference Froggatt KA. Palliative care and nursing homes: where next? Palliat Med. 2001; 15(1): 42-8. Froggatt KA. Palliative care and nursing homes: where next? Palliat Med. 2001; 15(1): 42-8.
6.
go back to reference Hanson LC, Henderson M, Menon M, Menon M. As individual as death itself: a focus group study of terminal care in nursing homes. J Palliat Med. 2002; 5(1): 117-25. Hanson LC, Henderson M, Menon M, Menon M. As individual as death itself: a focus group study of terminal care in nursing homes. J Palliat Med. 2002; 5(1): 117-25.
7.
go back to reference Brandt H. Palliative care in Dutch nursing homes. Academisch proefschrift. Vrije Universiteit Amsterdam, 2007. Brandt H. Palliative care in Dutch nursing homes. Academisch proefschrift. Vrije Universiteit Amsterdam, 2007.
8.
go back to reference Reisberg B, Ferris SH, de Leon MJ, Crook T. The Global Deterioration Scale for assessment of primary degenerative dementia. Am J Psychiatry 1982; 139(9): 1136-1139. (Dutch translation: Verhey FRJ, Maastricht 1986). Reisberg B, Ferris SH, de Leon MJ, Crook T. The Global Deterioration Scale for assessment of primary degenerative dementia. Am J Psychiatry 1982; 139(9): 1136-1139. (Dutch translation: Verhey FRJ, Maastricht 1986).
9.
go back to reference Classificatie van ziekten voor de verpleeghuisgeneeskunde. Utrecht: Stichting Informatiecentrum voor de Gezondheidszorg (SIG); 1994. Classificatie van ziekten voor de verpleeghuisgeneeskunde. Utrecht: Stichting Informatiecentrum voor de Gezondheidszorg (SIG); 1994.
Metagegevens
Titel
Het levenseinde in Nederlandse verpleeghuizen
Auteurs
L. Deliens
H. E. Brandt
M. W. Ribbe
Publicatiedatum
01-12-2008
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 6/2008
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03078161

Andere artikelen Uitgave 6/2008

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2008 Naar de uitgave

Signalementen

Signalementen

Boekbesprekingen

Boekbespreking