Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2008

01-12-2008 | Artikelen

Zorg aan het levenseinde bij bewoners met dementie in antroposofische en reguliere verpleeghuizen. Een pilot studie

Auteurs: M. J. H. E. Gijsberts, J. T. van der Steen, M. T. Muller, L. Deliens

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 6/2008

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Jaarlijks overlijden er in Nederland meer dan 20.000 mensen met dementie in het verpleeghuis en dit aantal stijgt nog steeds. Het is belangrijk dat verpleeghuizen goede levenseindezorg leveren voor deze patiënten, wat inhoudt lichamelijke, psychosociale en spirituele zorg. Alhoewel verpleeghuisartsen en ziekenverzorgenden worden opgeleid volgens dezelfde opleidingseisen, heeft de signatuur van een verpleeghuis mogelijk invloed op accenten in de geboden zorg aan het levenseinde. Wij vergeleken het levenseinde van bewoners met dementie in twee reguliere en twee antroposofische verpleeghuizen in een retrospectieve studie met de “End-of-Life in Dementia scales (EOLD)”. Dit is het meest specifieke instrument voor deze patiëntenpopulatie, en wordt als vragenlijst door familieleden ingevuld. Wij vonden geen verschil in gemiddelde ‘Satisfaction with care’ scores tussen beide groepen: 32,4 (SD 4,3) respectievelijk 31,6 (SD 4,9). De antroposofische verpleeghuizen scoorden significant gunstiger op ‘Symptom Management’ in de laatste drie levensmaanden: 32,9 (SD 7,5) respectievelijk 26,9 (SD 9,5) en ‘Comfort Assessment in Dying: 34,0 (SD 3,9) respectievelijk 30,8 (SD 5,8). Ook was de score significant gunstiger op de subschaal ‘Welbevinden’ tijdens het stervensproces: 7,7 (SD 1,2) respectievelijk 6,7 (SD 2,1). Onze resultaten wijzen erop dat sterven met dementie in de antroposofische verpleeghuizen gunstiger verloopt. Er is nader prospectief onderzoek nodig naar de vraag met welke onderdelen van het zorgproces dit samenhangt, zoals besluitvorming in multidisciplinair overleg, familiegesprekken en aanvullende niet-medicamenteuze behandelingen.
Literatuur
2.
go back to reference World Health Organisation. National cancer control program: policies and managerial guidelines. Geneva: WHO, 2002 (2nd edition). World Health Organisation. National cancer control program: policies and managerial guidelines. Geneva: WHO, 2002 (2nd edition).
3.
go back to reference Culliford L. Spirituality and clinical care. BMJ 2002; 325: 1434-5. Culliford L. Spirituality and clinical care. BMJ 2002; 325: 1434-5.
4.
go back to reference Speck P, Higginson I, Addington-Hall J. Spiritual needs in healthcare. BMJ 2004; 329:123-4. Speck P, Higginson I, Addington-Hall J. Spiritual needs in healthcare. BMJ 2004; 329:123-4.
5.
go back to reference Reynolds K, Henderson M, Schulman A, Hanson LC. Needs of the dying in Nursing homes. J Palliat Med 2002; 5: 895-901. Reynolds K, Henderson M, Schulman A, Hanson LC. Needs of the dying in Nursing homes. J Palliat Med 2002; 5: 895-901.
6.
go back to reference Brandt HE, van der Steen JT, Ooms ME, Ribbe MW, van der Wal G. The last days of life of nursing home patients with and without dementia assessed with the Palliative care Outcome Scale. Palliative Medicine 2005; 19: 334-42. Brandt HE, van der Steen JT, Ooms ME, Ribbe MW, van der Wal G. The last days of life of nursing home patients with and without dementia assessed with the Palliative care Outcome Scale. Palliative Medicine 2005; 19: 334-42.
7.
go back to reference Daaleman TP, Williams CS, Hamilton VL, Zimmerman S. Spiritual care at the end of life in long term care. Medical Care 2008; Jan 46 (1): 85-91. Daaleman TP, Williams CS, Hamilton VL, Zimmerman S. Spiritual care at the end of life in long term care. Medical Care 2008; Jan 46 (1): 85-91.
9.
go back to reference Volicer L, Hurley AC, Blasi ZV. Scales for evaluation of End-of-Life Care in Dementia. Alzheimer Dis Assoc Disord. 2001 Oct-Dec; 15(4): 194-200. Volicer L, Hurley AC, Blasi ZV. Scales for evaluation of End-of-Life Care in Dementia. Alzheimer Dis Assoc Disord. 2001 Oct-Dec; 15(4): 194-200.
10.
go back to reference Volicer L, Hurley AC, Blasi ZV. Characteristics of dementia end-of-life care across care settings. Am J Hosp Palliat Care 2003; 20: 191-200. Volicer L, Hurley AC, Blasi ZV. Characteristics of dementia end-of-life care across care settings. Am J Hosp Palliat Care 2003; 20: 191-200.
11.
go back to reference Peterman AH, Fitchett G, Brady MJ, Hernandez L, Cella D. Measuring Spiritual Well-Being in People With Cancer: The Functional Assessment of Chronic Illness Therapy- Spiritual Well-being Scale (FACIT-sp). Ann Behav Med 2002; 24: 49-58 Peterman AH, Fitchett G, Brady MJ, Hernandez L, Cella D. Measuring Spiritual Well-Being in People With Cancer: The Functional Assessment of Chronic Illness Therapy- Spiritual Well-being Scale (FACIT-sp). Ann Behav Med 2002; 24: 49-58
12.
go back to reference Underwood LG, Teresi JA. The Daily Spiritual Experience Scale: development, theoretical description, reliability, exploratory factor analysis, and preliminary construct validity using health related data. Ann Behav Med 2002; 24: 22-33. Underwood LG, Teresi JA. The Daily Spiritual Experience Scale: development, theoretical description, reliability, exploratory factor analysis, and preliminary construct validity using health related data. Ann Behav Med 2002; 24: 22-33.
13.
go back to reference WHOQOL SRPB Group (World Health Organisation’s Quality of Life Spirituality, Religion and Personal Beliefs Group). A cross-cultural study of spirituality, religion and personal beliefs as components of quality of life. Social Science and Medicine 2005.08.001. WHOQOL SRPB Group (World Health Organisation’s Quality of Life Spirituality, Religion and Personal Beliefs Group). A cross-cultural study of spirituality, religion and personal beliefs as components of quality of life. Social Science and Medicine 2005.08.001.
14.
go back to reference Bellelli G, Frisoni GB, Bianchetti A, Trabucchi M. The Bedford Alzheimer Nursing Severity scale for the severely demented: validation study. Alzheimer Dis Assoc Disord.1997; Jun11(2): 71-77. Bellelli G, Frisoni GB, Bianchetti A, Trabucchi M. The Bedford Alzheimer Nursing Severity scale for the severely demented: validation study. Alzheimer Dis Assoc Disord.1997; Jun11(2): 71-77.
15.
go back to reference Volicer L, Hurley AC, Lathi DC, Kowall NW. Measurement of severity in advanced Alzheimers disease. J Gerontol 1994; 49: M223-6. Volicer L, Hurley AC, Lathi DC, Kowall NW. Measurement of severity in advanced Alzheimers disease. J Gerontol 1994; 49: M223-6.
16.
go back to reference van der Steen T, Gijsberts MJHE, Knol D, Deliens L, Muller MT. Correspondence and non-correspondence between families’ and nurses’ ratings of symptoms and comfort in dementia patients at the end of life. Ingediend voor publicatie. van der Steen T, Gijsberts MJHE, Knol D, Deliens L, Muller MT. Correspondence and non-correspondence between families’ and nurses’ ratings of symptoms and comfort in dementia patients at the end of life. Ingediend voor publicatie.
17.
go back to reference Rich S, Williams C, Zimmerman S. Family-staff member agreement in reports about end of life in assisted living and nursing homes. Gerontologist 2007; (S1):158. Rich S, Williams C, Zimmerman S. Family-staff member agreement in reports about end of life in assisted living and nursing homes. Gerontologist 2007; (S1):158.
18.
go back to reference Jacoby A, Lecouturier J, Bradshaw C, Lovel T, Eccles M. Feasibility of using postal questionaires to examine carer satisfaction with palliative care: a methodological assessment. Palliative Medicine 1999; 19: 285-98 Jacoby A, Lecouturier J, Bradshaw C, Lovel T, Eccles M. Feasibility of using postal questionaires to examine carer satisfaction with palliative care: a methodological assessment. Palliative Medicine 1999; 19: 285-98
19.
go back to reference Berlowitz DR, Brandeis GH, Morris JN, Ash AS, Anderson JJ, Kader B, Moskowitz MA.Deriving a risk-adjustment model for pressure ulcer development using the Minimum Data Set. J Am Geriatr Soc 2001; 49: 866-71. Berlowitz DR, Brandeis GH, Morris JN, Ash AS, Anderson JJ, Kader B, Moskowitz MA.Deriving a risk-adjustment model for pressure ulcer development using the Minimum Data Set. J Am Geriatr Soc 2001; 49: 866-71.
20.
go back to reference van Marum RJ, Ooms ME, Ribbe MW, van Eyk JT. The Dutch pressure sore assessment score or the Nortin scale for identifying at-risk nursing home patients? Age Aging 2000; 29: 63-68. van Marum RJ, Ooms ME, Ribbe MW, van Eyk JT. The Dutch pressure sore assessment score or the Nortin scale for identifying at-risk nursing home patients? Age Aging 2000; 29: 63-68.
21.
go back to reference van Diggelen MJ. De psychogeriatrische bewoner in het grensgebied tussen leven en dood. In: Syllabus symposium Leendert Meeshuis. Bilthoven, 2005: 11-12. van Diggelen MJ. De psychogeriatrische bewoner in het grensgebied tussen leven en dood. In: Syllabus symposium Leendert Meeshuis. Bilthoven, 2005: 11-12.
22.
go back to reference de Jong A. Hospicezorg in het Leendert Meeshuis. In: Syllabus symposium Leendert Meeshuis. Bilthoven, 2005: 13-16. de Jong A. Hospicezorg in het Leendert Meeshuis. In: Syllabus symposium Leendert Meeshuis. Bilthoven, 2005: 13-16.
23.
go back to reference Busch MEH, Visser AP. Complementaire zorg. In: Palliatieve zorg, richtlijnen voor de Praktijk, Utrecht: VIKC, 2006: 91-139. Busch MEH, Visser AP. Complementaire zorg. In: Palliatieve zorg, richtlijnen voor de Praktijk, Utrecht: VIKC, 2006: 91-139.
24.
go back to reference Glöckler M. De oerbronnen van gezondheid, Kerk-Avezaath: Centrum voor Sociale Gezondheidszorg, 2003. Glöckler M. De oerbronnen van gezondheid, Kerk-Avezaath: Centrum voor Sociale Gezondheidszorg, 2003.
25.
go back to reference Steen JT, Ribbe MW. Sterven met dementie: wat weten wij ervan? Tijdschr Gerontol Geriatr. 2000 dec. 7: 288-97. Steen JT, Ribbe MW. Sterven met dementie: wat weten wij ervan? Tijdschr Gerontol Geriatr. 2000 dec. 7: 288-97.
Metagegevens
Titel
Zorg aan het levenseinde bij bewoners met dementie in antroposofische en reguliere verpleeghuizen. Een pilot studie
Auteurs
M. J. H. E. Gijsberts
J. T. van der Steen
M. T. Muller
L. Deliens
Publicatiedatum
01-12-2008
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 6/2008
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03078164

Andere artikelen Uitgave 6/2008

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 6/2008 Naar de uitgave

Signalementen

Signalementen