Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2013

01-04-2013

Het belang van sociale cohesie en sociaal kapitaal in de buurt voor het welzijn van ouderen

Auteurs: J. M. Cramm, H. M. van Dijk, A. P. Nieboer

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 2/2013

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Doel van de studie

We wilden onderzoeken of sociaal kapitaal (het verkrijgen van ondersteuning via informele relaties, zoals van buren) en sociale cohesie (onderlinge relaties tussen buurtgenoten) een positieve bijdrage leveren aan het welzijn van ouderen.

Onderzoeks-design en methoden

Aan deze cross-sectionele studie namen 945 zelfstandig wonende ouderen (leeftijd: 70 jaar en ouder) deel van de 1.440 (respons 66 %) die in Rotterdam benaderd waren. We gebruikten multilevel analyses om te corrigeren voor de hiërarchische structuur van de onderzoeksopzet: 945 ouderen (niveau 1) binnen 72 buurten (niveau 2).

Resultaten

Univariate analyses lieten zien dat al dan niet in Nederland geboren zijn, een eigen huis, opleiding, inkomen, individueel sociaal kapitaal, veiligheid in de buurt, kwaliteit van de buurt, het sociaal kapitaal van de buurt en de sociale cohesie tussen buurtgenoten van invloed zijn op het welzijn van ouderen. Multilevel analyses lieten zien dat individueel sociaal kapitaal, kwaliteit van de buurt, sociaal kapitaal in de buurt en sociale cohesie tussen buurtgenoten invloed hebben op het welzijn van ouderen. Alleenstaande ouderen en ouderen met een laag inkomen ervaren een lager welzijn dan gehuwde ouderen en ouderen met een hoger inkomen. Dit verschil verdwijnt echter bij een betere kwaliteit van de buurt, meer sociaal kapitaal en betere sociale cohesie in de buurt. De kwaliteit van de buurt, het sociaal kapitaal in de buurt en de sociale cohesie in de buurt beschermen het welzijn van ouderen tegen nadelige gevolgen van alleen staan of een lager inkomen.

Implicaties

De resultaten van dit onderzoek ondersteunen het belang van het sociaal kapitaal van individuen, maar ook van het sociaal kapitaal van de hele buurt en de sociale cohesie tussen buurtgenoten. Het welzijn van ouderen kan ook worden bevorderd door verbetering van de kwaliteit van de buurt.
Een aangepaste versie van dit paper is verschenen in The Gerontologist, doi: 10.​1093/​geront/​gns052.
Literatuur
1.
go back to reference The European Commission. Third demography report, 2011. The European Commission. Third demography report, 2011.
2.
go back to reference World Health Organization. Active ageing: A policy framework. Geneva, 2002. World Health Organization. Active ageing: A policy framework. Geneva, 2002.
3.
go back to reference Hildebrand M, Neufeld P. Recruiting older adults into a physical activity promotion program: active living every day offered in a naturally occurring retirement community. Gerontologist 2009; 49(5): 702-10.PubMedCrossRef Hildebrand M, Neufeld P. Recruiting older adults into a physical activity promotion program: active living every day offered in a naturally occurring retirement community. Gerontologist 2009; 49(5): 702-10.PubMedCrossRef
4.
go back to reference Oswald F, Jopp D, Rott C, Wahl H-W. Is aging in place a resource for or risk to life satisfaction? Gerontologist 2011; 51(2): 238-50.PubMedCrossRef Oswald F, Jopp D, Rott C, Wahl H-W. Is aging in place a resource for or risk to life satisfaction? Gerontologist 2011; 51(2): 238-50.PubMedCrossRef
6.
go back to reference Cramm JM, Nieboer AP. Socioeconomic health indicators among residents of an economically and health-deprived South African township. Int J Equity Health 2011; 10; 51.PubMedCrossRef Cramm JM, Nieboer AP. Socioeconomic health indicators among residents of an economically and health-deprived South African township. Int J Equity Health 2011; 10; 51.PubMedCrossRef
7.
8.
go back to reference Mohnen SM, Groenewegen PP, Völker B, Flap H. Neighborhood social capital and individual health. Soc Sci Med 2011; 72: 660-7.PubMedCrossRef Mohnen SM, Groenewegen PP, Völker B, Flap H. Neighborhood social capital and individual health. Soc Sci Med 2011; 72: 660-7.PubMedCrossRef
9.
go back to reference Subramanian SV, Kubzansky l, Berkman L, Fay M, Kawachi I. Neighborhood effects on the self-rated health of elders: uncovering the relative importance of structural and service-related neighborhood environments. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2006; 61(3): 153–60.CrossRef Subramanian SV, Kubzansky l, Berkman L, Fay M, Kawachi I. Neighborhood effects on the self-rated health of elders: uncovering the relative importance of structural and service-related neighborhood environments. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2006; 61(3): 153–60.CrossRef
10.
go back to reference Wen M, Cagney KA, Christakis NA. Effect of specific aspects of community social environment on the mortality of individuals diagnosed with serious illness. Soc Sci Med 2005; 61(6): 1119–34.PubMedCrossRef Wen M, Cagney KA, Christakis NA. Effect of specific aspects of community social environment on the mortality of individuals diagnosed with serious illness. Soc Sci Med 2005; 61(6): 1119–34.PubMedCrossRef
12.
go back to reference Omodei MM, Wearing AJ. Need satisfaction and involvement in personal projects: toward an integrative model of subjective well-being. J Pers Soc Psychol 1990; 59: 762–9.CrossRef Omodei MM, Wearing AJ. Need satisfaction and involvement in personal projects: toward an integrative model of subjective well-being. J Pers Soc Psychol 1990; 59: 762–9.CrossRef
13.
go back to reference Ormel J, Lindenberg S, Steverink N, Verbrugge LM. Subjective well-being and social production functions. Soc Ind Res 1999; 46: 61-90.CrossRef Ormel J, Lindenberg S, Steverink N, Verbrugge LM. Subjective well-being and social production functions. Soc Ind Res 1999; 46: 61-90.CrossRef
14.
go back to reference Cramm JM, Møller V, Nieboer AP. Improving subjective well-being of the poor in the Eastern Cape. J Health Psychol 2010; 15(7): 1012–9.PubMedCrossRef Cramm JM, Møller V, Nieboer AP. Improving subjective well-being of the poor in the Eastern Cape. J Health Psychol 2010; 15(7): 1012–9.PubMedCrossRef
15.
go back to reference Cramm JM, Møller V, Nieboer AP. Individual- and neighbourhood-level indicators of subjective well-being in a small and poor Eastern Cape township: the effect of health, social capital, marital status, and income. Soc Ind Res 2012; 105(3): 581-93.CrossRef Cramm JM, Møller V, Nieboer AP. Individual- and neighbourhood-level indicators of subjective well-being in a small and poor Eastern Cape township: the effect of health, social capital, marital status, and income. Soc Ind Res 2012; 105(3): 581-93.CrossRef
16.
go back to reference Kawachi I, Kennedy BP, Glass R. Social capital and self-rated health: a contextual analysis. Am J Public Health 1999; 89(8): 1187–93.PubMedCrossRef Kawachi I, Kennedy BP, Glass R. Social capital and self-rated health: a contextual analysis. Am J Public Health 1999; 89(8): 1187–93.PubMedCrossRef
17.
go back to reference Putnam RD. Bowling alone, the collapse and revival of civic America. New York: Simon & Schuster, 2000. Putnam RD. Bowling alone, the collapse and revival of civic America. New York: Simon & Schuster, 2000.
18.
go back to reference Thompson EE, Krause N. Living alone and neighborhood characteristics as predictors of social support in late life. J Gerontol B Soc Sci 1998; 53: 354–64.CrossRef Thompson EE, Krause N. Living alone and neighborhood characteristics as predictors of social support in late life. J Gerontol B Soc Sci 1998; 53: 354–64.CrossRef
19.
go back to reference Völker B, Flap H, Lindenberg S. When are neighbourhoods communities? Community in Dutch neighbourhoods. Eur Sociol Rev 2007; 23(1): 99–114.CrossRef Völker B, Flap H, Lindenberg S. When are neighbourhoods communities? Community in Dutch neighbourhoods. Eur Sociol Rev 2007; 23(1): 99–114.CrossRef
20.
go back to reference Cramm JM, van Dijk H, Lötters F, van Exel F, Nieboer AP. Evaluating an integrated neighbourhood approach to improve well-being of frail elderly in a Dutch community: a study protocol. BMC Res Notes 2011; 4: 532.PubMedCrossRef Cramm JM, van Dijk H, Lötters F, van Exel F, Nieboer AP. Evaluating an integrated neighbourhood approach to improve well-being of frail elderly in a Dutch community: a study protocol. BMC Res Notes 2011; 4: 532.PubMedCrossRef
21.
go back to reference Nieboer A, Lindenberg S, Boomsma A, van Bruggen AC. Dimensions of well-being and their measurement: the SPF-IL scale. Soc Ind Res 2005; 73: 313–53.CrossRef Nieboer A, Lindenberg S, Boomsma A, van Bruggen AC. Dimensions of well-being and their measurement: the SPF-IL scale. Soc Ind Res 2005; 73: 313–53.CrossRef
22.
go back to reference Fone D, Dunstan F, Lloyd K, Williams G, Watkins J, Palmer S. Does social cohesion modify the association between area income deprivation and mental health? A multilevel analysis. Int J Epidemiol 2007; 36: 338–45.PubMedCrossRef Fone D, Dunstan F, Lloyd K, Williams G, Watkins J, Palmer S. Does social cohesion modify the association between area income deprivation and mental health? A multilevel analysis. Int J Epidemiol 2007; 36: 338–45.PubMedCrossRef
23.
go back to reference Yang M-J, Yang M-S, Shih C-H, Kawachi I. Development and validation of an instrument to measure perceived neighbourhood quality in Taiwan. J Epidemiol Community Health 2002; 56: 492–6.PubMedCrossRef Yang M-J, Yang M-S, Shih C-H, Kawachi I. Development and validation of an instrument to measure perceived neighbourhood quality in Taiwan. J Epidemiol Community Health 2002; 56: 492–6.PubMedCrossRef
24.
go back to reference De Silva MJ, Harpham T, Tuan T, Bartolini R, Penny ME, Huttly SR. Psychometric and cognitive validation of a social capital measurement tool in Peru and Vietnam. Soc Sci Med 2006; 62: 941–53.PubMedCrossRef De Silva MJ, Harpham T, Tuan T, Bartolini R, Penny ME, Huttly SR. Psychometric and cognitive validation of a social capital measurement tool in Peru and Vietnam. Soc Sci Med 2006; 62: 941–53.PubMedCrossRef
25.
go back to reference De Silva MJ, Huttly SR, Harpham T, Kenward MG. Social capital and mental health: a comparative analysis of four low income countries. Soc Sci Med 2007; 64: 5–20.PubMedCrossRef De Silva MJ, Huttly SR, Harpham T, Kenward MG. Social capital and mental health: a comparative analysis of four low income countries. Soc Sci Med 2007; 64: 5–20.PubMedCrossRef
26.
go back to reference Metzelthin SF, Daniëls R, van Rossum E, de Witte L, van den Heuvel WJ, Kempen GI. The psychometric properties of three self-report screening instruments for identifying frail older people in the community. BMC Public Health 2012; 10: 176.CrossRef Metzelthin SF, Daniëls R, van Rossum E, de Witte L, van den Heuvel WJ, Kempen GI. The psychometric properties of three self-report screening instruments for identifying frail older people in the community. BMC Public Health 2012; 10: 176.CrossRef
27.
go back to reference Baltes PB, Baltes MM. Psychological perspectives on successful aging: the model of selective optimization with compensation. In: Baltes PB, Baltes MM, eds. Successful aging: Perspectives from the behavioral sciences. Cambridge: Cambridge University Press, 1990.CrossRef Baltes PB, Baltes MM. Psychological perspectives on successful aging: the model of selective optimization with compensation. In: Baltes PB, Baltes MM, eds. Successful aging: Perspectives from the behavioral sciences. Cambridge: Cambridge University Press, 1990.CrossRef
28.
go back to reference Diener E, Biswas-Diener R. Will money increase subjective well-being? Soc Ind Res 2002; 57(2): 119–69.CrossRef Diener E, Biswas-Diener R. Will money increase subjective well-being? Soc Ind Res 2002; 57(2): 119–69.CrossRef
Metagegevens
Titel
Het belang van sociale cohesie en sociaal kapitaal in de buurt voor het welzijn van ouderen
Auteurs
J. M. Cramm
H. M. van Dijk
A. P. Nieboer
Publicatiedatum
01-04-2013
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 2/2013
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/s12439-013-0010-z

Andere artikelen Uitgave 2/2013

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2013 Naar de uitgave

Signalementen

Signalementen