Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Neuropraxis 3/2015

01-06-2015

Diepe hersenstimulatie bij obsessieve-compulsieve stoornis: 10 jaar ervaring in het AMC

Auteurs: Melisse N. Bais, Martijn Figee, Rick Schuurman, Damiaan Denys

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 3/2015

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Diepe hersenstimulatie (DHS) is een behandeling die wordt toegepast bij patiënten met therapieresistente obsessieve-compulsieve stoornis (OCS). De afgelopen tien jaar is er in het Academisch Medisch Centrum (AMC) veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effectiviteit en het werkingsmechanisme van DHS bij OCS. Hieruit blijkt dat DHS een effectieve behandeling is, met gemiddeld 52 % afname van dwangklachten na 21 maanden en daarnaast een snelle afname van angst (42 %) en depressieve klachten (31 %). Aanvullende cognitieve gedragstherapie (CGT) gedurende 24 weken leidt tot verdere verbetering van de dwangklachten. DHS doet bij OCS-patiënten ook de kwaliteit van leven toenemen tot een niveau dat na drie tot vijf jaar behandeling bijna gelijk is aan het gemiddelde niveau van de Nederlandse bevolking. DHS kent opvallend weinig bijwerkingen. Bovendien zijn de bijwerkingen meestal mild en van voorbijgaande aard. Wel zijn er aanwijzingen voor een rebound effect bij acuut staken van DHS. Over het werkingsmechanisme van DHS is nog weinig bekend. Met beeldvormend onderzoek is echter aangetoond dat DHS pathologische activiteit beïnvloedt in het frontostriatale hersennetwerk, dat betrokken is bij OCS.
Literatuur
1.
go back to reference Mantione M, Denys D. Diepe hersenstimulatie en cognitieve gedragstherapie: een winning team? Neuropraxis. 2008;12(4):133–6. CrossRef Mantione M, Denys D. Diepe hersenstimulatie en cognitieve gedragstherapie: een winning team? Neuropraxis. 2008;12(4):133–6. CrossRef
2.
go back to reference Haan S De, Rietveld E, Stokhof M, Denys D. The phenomenology of deep brain stimulation-induced changes in OCD: an enactive affordance-based model. Front Hum Neurosci. 2013;7:653. PubMedCentralPubMed Haan S De, Rietveld E, Stokhof M, Denys D. The phenomenology of deep brain stimulation-induced changes in OCD: an enactive affordance-based model. Front Hum Neurosci. 2013;7:653. PubMedCentralPubMed
3.
go back to reference Munckhof P van den, Bosch DA, Mantione MHM, Figee M, Denys DAJP, Schuurman PR. Active stimulation site of nucleus accumbens deep brain stimulation in obsessive-compulsive disorder is localized in the ventral internal capsule. Acta Neurochir Suppl. 2013;117:53–9. PubMed Munckhof P van den, Bosch DA, Mantione MHM, Figee M, Denys DAJP, Schuurman PR. Active stimulation site of nucleus accumbens deep brain stimulation in obsessive-compulsive disorder is localized in the ventral internal capsule. Acta Neurochir Suppl. 2013;117:53–9. PubMed
4.
go back to reference Mallet L, Polosan M, Jaafari N, Baup N, Welter M-L, Fontaine D, et al. Subthalamic nucleus stimulation in severe obsessive-compulsive disorder. N Engl J Med. 2008;359(20):2121–34. CrossRefPubMed Mallet L, Polosan M, Jaafari N, Baup N, Welter M-L, Fontaine D, et al. Subthalamic nucleus stimulation in severe obsessive-compulsive disorder. N Engl J Med. 2008;359(20):2121–34. CrossRefPubMed
5.
go back to reference Greenberg BD, Malone DA, Friehs GM, Rezai AR, Kubu CS, Malloy PF, et al. Three-year outcomes in deep brain stimulation for highly resistant obsessive-compulsive disorder. Neuropsychopharmacology. 2006;31(11):2384–93. CrossRefPubMed Greenberg BD, Malone DA, Friehs GM, Rezai AR, Kubu CS, Malloy PF, et al. Three-year outcomes in deep brain stimulation for highly resistant obsessive-compulsive disorder. Neuropsychopharmacology. 2006;31(11):2384–93. CrossRefPubMed
6.
go back to reference Goodman WK, Foote KD, Greenberg BD, Ricciuti N, Bauer R, Ward H, et al. Deep brain stimulation for intractable obsessive compulsive disorder: pilot study using a blinded, staggered-onset design. Biol Psychiatry. 2010;67(6):535–42. CrossRefPubMed Goodman WK, Foote KD, Greenberg BD, Ricciuti N, Bauer R, Ward H, et al. Deep brain stimulation for intractable obsessive compulsive disorder: pilot study using a blinded, staggered-onset design. Biol Psychiatry. 2010;67(6):535–42. CrossRefPubMed
7.
go back to reference Denys D, Mantione M, Figee M, Munckhof P van den, Koerselman F, Westenberg H, et al. Deep brain stimulation of the nucleus accumbens for treatment-refractory obsessive-compulsive disorder. Arch Gen Psychiatry. 2010;67(10):1061–8. CrossRefPubMed Denys D, Mantione M, Figee M, Munckhof P van den, Koerselman F, Westenberg H, et al. Deep brain stimulation of the nucleus accumbens for treatment-refractory obsessive-compulsive disorder. Arch Gen Psychiatry. 2010;67(10):1061–8. CrossRefPubMed
8.
go back to reference Mantione M, Nieman D, Figee M, Denys D. Cognitive-behavioural therapy augments the effects of deep brain stimulation in obsessive–compulsive disorder. Psychol Med. 2014;44(16):3515–22. CrossRefPubMed Mantione M, Nieman D, Figee M, Denys D. Cognitive-behavioural therapy augments the effects of deep brain stimulation in obsessive–compulsive disorder. Psychol Med. 2014;44(16):3515–22. CrossRefPubMed
9.
go back to reference Luigjes J, Mantione M, Brink W van den, Schuurman PR, Munckhof P van den, Denys D. Deep brain stimulation increases impulsivity in two patients with obsessive-compulsive disorder. Int Clin Psychopharmacol. 2011;26(6):338–40. PubMed Luigjes J, Mantione M, Brink W van den, Schuurman PR, Munckhof P van den, Denys D. Deep brain stimulation increases impulsivity in two patients with obsessive-compulsive disorder. Int Clin Psychopharmacol. 2011;26(6):338–40. PubMed
10.
go back to reference Fenoy AJ, Simpson RK. Risks of common complications in deep brain stimulation surgery: management and avoidance. J Neurosurg. 2014;120(1):132–9. CrossRefPubMed Fenoy AJ, Simpson RK. Risks of common complications in deep brain stimulation surgery: management and avoidance. J Neurosurg. 2014;120(1):132–9. CrossRefPubMed
11.
go back to reference Bergfeld IO, Mantione M, Hoogendoorn MLC, Denys D. Cognitive functioning in psychiatric disorders following deep brain stimulation. Brain Stimul. 2013;6(4):532–7. CrossRefPubMed Bergfeld IO, Mantione M, Hoogendoorn MLC, Denys D. Cognitive functioning in psychiatric disorders following deep brain stimulation. Brain Stimul. 2013;6(4):532–7. CrossRefPubMed
12.
go back to reference Mantione M, Brink W van de, Schuurman PR, Denys D. Smoking cessation and weight loss after chronic deep brain stimulation of the nucleus accumbens: therapeutic and research implications: case report. Neurosurgery. 2010;66(1):1–4. CrossRef Mantione M, Brink W van de, Schuurman PR, Denys D. Smoking cessation and weight loss after chronic deep brain stimulation of the nucleus accumbens: therapeutic and research implications: case report. Neurosurgery. 2010;66(1):1–4. CrossRef
13.
go back to reference Mantione M, Figee M, Denys D. A case of musical preference for Johnny Cash following deep brain stimulation of the nucleus accumbens. Front Behav Neurosci. 2014;8:152. CrossRefPubMedCentralPubMed Mantione M, Figee M, Denys D. A case of musical preference for Johnny Cash following deep brain stimulation of the nucleus accumbens. Front Behav Neurosci. 2014;8:152. CrossRefPubMedCentralPubMed
14.
go back to reference Ooms P, Blankers M, Figee M, Mantione M, Munckhof P van den, Schuurman PR, et al. Rebound of affective symptoms following acute cessation of deep brain stimulation in obsessive-compulsive disorder. Brain Stimul. 2014;7(5):727–31. CrossRefPubMed Ooms P, Blankers M, Figee M, Mantione M, Munckhof P van den, Schuurman PR, et al. Rebound of affective symptoms following acute cessation of deep brain stimulation in obsessive-compulsive disorder. Brain Stimul. 2014;7(5):727–31. CrossRefPubMed
15.
go back to reference Ooms P, Mantione M, Figee M, Schuurman PR, Munckhof P van den, Denys D. Deep brain stimulation for obsessive-compulsive disorders: long-term analysis of quality of life. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2014;85(2):153–8. CrossRefPubMed Ooms P, Mantione M, Figee M, Schuurman PR, Munckhof P van den, Denys D. Deep brain stimulation for obsessive-compulsive disorders: long-term analysis of quality of life. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2014;85(2):153–8. CrossRefPubMed
16.
go back to reference Figee M, Luigjes J, Smolders R, Valencia-Alfonso C-E, Wingen G van, Kwaasteniet B de, et al. Deep brain stimulation restores frontostriatal network activity in obsessive-compulsive disorder. Nat Neurosci. 2013;16(4):386–7. CrossRefPubMed Figee M, Luigjes J, Smolders R, Valencia-Alfonso C-E, Wingen G van, Kwaasteniet B de, et al. Deep brain stimulation restores frontostriatal network activity in obsessive-compulsive disorder. Nat Neurosci. 2013;16(4):386–7. CrossRefPubMed
17.
go back to reference Smolders R, Mazaheri A, Wingen G van, Figee M, Koning PP de, Denys D. Deep brain stimulation targeted at the nucleus accumbens decreases the potential for pathologic network communication. Biol Psychiatry. 2013;74(10):e27–8. CrossRef Smolders R, Mazaheri A, Wingen G van, Figee M, Koning PP de, Denys D. Deep brain stimulation targeted at the nucleus accumbens decreases the potential for pathologic network communication. Biol Psychiatry. 2013;74(10):e27–8. CrossRef
Metagegevens
Titel
Diepe hersenstimulatie bij obsessieve-compulsieve stoornis: 10 jaar ervaring in het AMC
Auteurs
Melisse N. Bais
Martijn Figee
Rick Schuurman
Damiaan Denys
Publicatiedatum
01-06-2015
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 3/2015
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-015-0087-y