Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

19. Zintuigen en communicatie

Auteurs : Dr. R.M.A. van Nispen, Prof. dr. G.H.M.B. van Rens, Dr. S.E. Kramer, Dr. P. Merkus, Prof. dr. ir. C. de Graaf, Dr. S. Boesveldt, Prof. dr. J. Van Borsel, Dr. M. De Letter

Gepubliceerd in: Inleiding in de gerontologie en geriatrie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Bij de normale veroudering van het oog wordt de accommodatie minder door de in dikte en stijfheid toenemende lens. Dit is met een leesbril op te lossen. De meest voorkomende oogaandoeningen kunnen grofweg worden onderverdeeld in aandoeningen van het netvlies, de lens of de oogzenuw en aandoeningen in de visuele hersenschors. Enkele belangrijke aandoeningen van het oog zijn maculadegeneratie, staar, glaucoom en hemianopsie. Bij alle oogaandoeningen is leeftijd een belangrijke risicofactor.
Slechthorendheid is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen bij ouderen. Er bestaan twee typen gehoorverlies: conductief (geleiding) en perceptief (slakkenhuis). Ouderdomsslechthorendheid (presbyacusis) is gehoorverlies dat niet anders kan worden verklaard dan door fysiologische veroudering van het hoorzintuig. Geleidingsverlies is relatief goed te behandelen door de kno-arts of huisarts. Een perceptief gehoorverlies is niet medisch te behandelen en onomkeerbaar. Het belangrijkste hulpmiddel is een hoortoestel.
Het reukzintuig en het smaakzintuig zijn beide betrokken bij voedselkeuze en voedselinname. Het reuk- en smaaksysteem is op oudere leeftijd minder gevoelig dan bij jonge volwassenheid.
Bij 25% van de populatie boven de 50 jaar is het reukvermogen serieus aangetast. Ongeveer 30% van de ouderen boven de 75 jaar ruikt niets meer (functionele anosmie). Er zijn twee belangrijke neurodegeneratieve ziekten bij ouderen waarbij de geurwaarneming ernstig is verstoord: de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. Ook komen reuk- en smaakklachten veelvuldig voor bij kanker.
De geschatte prevalentie van een verminderd smaakvermogen is in de totale populatie ongeveer 5% en bij ouderen iets meer. Totaal smaakverlies komt bij normale veroudering zelden voor.
Literatuur
go back to reference Borsel J van. Basisbegrippen Logopedie, deel 2: Communicatiestoornissen. Afasie, dysartrie, apraxia en andere neurogene communicatiestoornissen. Leuven: Acco; 2013. Borsel J van. Basisbegrippen Logopedie, deel 2: Communicatiestoornissen. Afasie, dysartrie, apraxia en andere neurogene communicatiestoornissen. Leuven: Acco; 2013.
go back to reference Braak H, Vos RAI de, Jansen ENH, Bratzke HJ, Braak E. Neuropathological hallmarks of Alzheimer’s and Parkinson’s diseases. Prog Brain Res. 1998;117:267–85. CrossRefPubMed Braak H, Vos RAI de, Jansen ENH, Bratzke HJ, Braak E. Neuropathological hallmarks of Alzheimer’s and Parkinson’s diseases. Prog Brain Res. 1998;117:267–85. CrossRefPubMed
go back to reference De Letter M, Santens P. Neurowetenschappen in Taal en Spraak – Van neuron tot afasie (boek 2). Garant; 2013. De Letter M, Santens P. Neurowetenschappen in Taal en Spraak – Van neuron tot afasie (boek 2). Garant; 2013.
go back to reference Hummel T, Kobal G, Gudziol H, et al. Normative data for the ‘sniffing sticks’ including tests of odor identification, odor discrimination, and olfactory thresholds: an upgrade based on a group of more than 3000 subjects. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2007;264:237–42. CrossRefPubMed Hummel T, Kobal G, Gudziol H, et al. Normative data for the ‘sniffing sticks’ including tests of odor identification, odor discrimination, and olfactory thresholds: an upgrade based on a group of more than 3000 subjects. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2007;264:237–42. CrossRefPubMed
go back to reference Hummel T, Rissom K, Reden J, et al. Effects of olfactory training in patients with olfactory loss. Laryngoscope. 2009;119:496–9. CrossRefPubMed Hummel T, Rissom K, Reden J, et al. Effects of olfactory training in patients with olfactory loss. Laryngoscope. 2009;119:496–9. CrossRefPubMed
go back to reference Keunen JEE, Verezen CA, Imhof SM, et al. Toename in de vraag naar oogzorg in Nederland 2010–2020. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155:A3461. PubMed Keunen JEE, Verezen CA, Imhof SM, et al. Toename in de vraag naar oogzorg in Nederland 2010–2020. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155:A3461. PubMed
go back to reference NHG-standaard Slechthorendheid. Huisarts Wet. 2014;57(6):302–12. NHG-standaard Slechthorendheid. Huisarts Wet. 2014;57(6):302–12.
go back to reference Rahayel S, Frasnelli J, Joubert S. The effect of Alzheimer’s disease and Parkinson’s disease on olfaction: a meta-analysis. Behav Brain Res. 2012;231:60–74. CrossRefPubMed Rahayel S, Frasnelli J, Joubert S. The effect of Alzheimer’s disease and Parkinson’s disease on olfaction: a meta-analysis. Behav Brain Res. 2012;231:60–74. CrossRefPubMed
go back to reference Tan H, Pol BAE van der, Stilma JS, Redacteur. Leerboek Oogheelkunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2013. CrossRef Tan H, Pol BAE van der, Stilma JS, Redacteur. Leerboek Oogheelkunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2013. CrossRef
go back to reference Vennemann MM, Hummel T, Berger K. The association between smoking and smell and taste impairment in the general population. J Neurol. 2008;255:1121–6. CrossRefPubMed Vennemann MM, Hummel T, Berger K. The association between smoking and smell and taste impairment in the general population. J Neurol. 2008;255:1121–6. CrossRefPubMed
go back to reference Verburg AFE, Alkhateeb WHF, Merkus P. Acuut perceptief gehoorverlies: Het belang van stemvorkproeven in de eerste lijn. Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A2460. Verburg AFE, Alkhateeb WHF, Merkus P. Acuut perceptief gehoorverlies: Het belang van stemvorkproeven in de eerste lijn. Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A2460.
go back to reference Welge-Lussen A, Dorig P, Wolfensberger M, et al. A study about the frequency of taste disorders. J Neurol. 2011;258:386–92. CrossRefPubMed Welge-Lussen A, Dorig P, Wolfensberger M, et al. A study about the frequency of taste disorders. J Neurol. 2011;258:386–92. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Zintuigen en communicatie
Auteurs
Dr. R.M.A. van Nispen
Prof. dr. G.H.M.B. van Rens
Dr. S.E. Kramer
Dr. P. Merkus
Prof. dr. ir. C. de Graaf
Dr. S. Boesveldt
Prof. dr. J. Van Borsel
Dr. M. De Letter
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-0444-8_19