Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Het Handboek Stem-Spraak-Taalpathologie verscheen tussen 1997 en 2007 gefaseerd in losse afleveringen. Daarin werd alle kennis op het gebied van de stem-, spraak- en taalpathologie vanuit verschillende disciplines samengebracht. Het Handboek is bestemd voor iedereen die klinisch-praktisch of meer theoretisch is geïnteresseerd, of vanuit een ander vakgebied hiermee in aanraking komt. Voor logopedisten, artsen, linguïsten, spraak- en taalpathologen, audiologen, pedagogen en psychologen in Nederland en België is het Handboek een onmisbare vraagbaak.

Deel 16 is geheel gewijd aan slikstoornissen.

Inhoudsopgave

Voorwerk

Etiologie en pathogenese van slikstoornissen

april 2004
Met de term ‘orofaryngeale dysfagie’ bedoelt men slikstoornissen in het orofaryngeale gebied, meer bepaald in de hogere (aëro)digestieve tractus. Anatomisch gezien gaat het om het gebied vanaf de lippen tot aan de bovenste slokdarmsfincter.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Primaire slikstoornissen

april 2004
De mondholte en zijn organen spelen een essentiële rol in het slikproces. Een intacte anterieure orale sfincter (lippen) voorkomt anterieure lekkage en is essentieel voor de intra-orale drukopbouw. Het gebit is primordiaal in de kauwfunctie en het prepareren van de bolus.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Secundaire slikstoornissen

juni 2001
In deze bijdrage worden slikstoornissen als restverschijnsel na radiotherapie, chirurgie (dit betreft meestal een behandeling van oncologische pathologieën), neurochirurgie en het cerebrovasculair accident (cva) beschreven. Telkens wordt de stoornis verklaard aan de hand van het kort aanhalen van de pathofysiologie.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Medisch onderzoek

december 2004
Zoals bij elke pathologie kan de voorgeschiedenis reeds een aantal aspecten verhelderen en een richting duiden naar diagnostiek en latere therapie. In het geval de patiënt in een goed bewuste toestand is, kan door middel van communicatie niet alleen bijkomende informatie gewonnen worden in de zin van een klassieke anamnese (wanneer en hoe alles is ontstaan; welke specifieke klachten er zijn e.d.) maar kan er ook een idee gevormd worden over de cognitie, alertheid en accuraatheid.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Logopedisch onderzoek

april 2005
Het onderzoek van de slikfunctie bij volwassenen kan bestaan uit diverse onderdelen. Dit hoofdstuk beschrijft screeningsinstrumenten, de anamnese en het logopedisch slikonderzoek zelf. De diagnostiek bij baby's en jonge kinderen is beschreven in hoofdstuk B2.2.1 in dit handboek.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Videofluoroscopie: gebruik en beoordeling van slikvideo’s bij de diagnostiek van slikproblemen

april 2005
Het röntgenonderzoek bij slikproblemen, ook wel videofluoroscopie of slikvideo genoemd, is een medisch beeldvormend onderzoek dat reeds decennia door radiologen en gastro-enterologen wordt gebruikt bij de diagnostiek van (passage)problemen in de slokdarm (oesofagus).
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Aanvullende technieken

april 2004
Endoscopisch onderzoek geeft een visueel beeld van de velofarynx, hypofarynx en larynx, door middel van een flexibele nasofaryngoscoop door de neus. Hierdoor kan men de tests die men alleen via perceptie kon beoordelen bij het bedside klinisch onderzoek visualiseren.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Vergelijkend onderzoek

april 2004
Het is de taak van de clinicus technische onderzoeksmethoden te kiezen die de best benodigde informatie zullen verstrekken, rekening houdend met de medische context, de toestand van de patiënt, de mate van spoed, enzovoort.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Functionele behandeling van de orofaryngeale slikstoornissen

december 2006
De behandeling van orofaryngeale slikstoornissen kent vele vormen. Om inzicht te creëren in alle verschillende behandeltechnieken en aanpassingen die tot nu toe zijn te vinden, is een classificatie nodig. Evenals in de (neuro)revalidatie zijn ook de technieken binnen de slikrevalidatie te verdelen in twee soorten interventies: revalidatie en compensatie.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Slikproblemen en voedingsinterventie

juli 2006
Patiënten met slikproblemen hebben een verhoogd risico om in een slechte voedingstoestand te raken. De logopedist en diëtist kunnen samen bij de behandeling van patiënten met slikstoornissen een belangrijke rol vervullen om het risico op ontstaan van ondervoeding te beperken.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers

Functionele chirurgie en chirurgische/prothetische hulp bij slikstoornissen

maart 2006
De heelkundige/prothetische behandeling van slikstoornissen hangt uiteraard samen met het type slikstoornis en de oorzaak. Slikstoornissen kunnen geïnduceerd worden door heelkunde als rechtstreeks gevolg van een anatomisch deficit (weefseldefect, motorische en sensorische tekorten), zoals we bijvoorbeeld terugvinden in de (oncologische) hoofd- en halsheelkunde.
H.F.M. Peters, R. Bastiaanse, J. Van Borsel, P.H.O. Dejonckere, K. Jansonius-Schultheiss, Sj. Van der Meulen, B.J.E. Mondelaers
Meer informatie