12. Pijn, stress en emoties

Er is stress en stress. Bij sommige stress is het duidelijk wat je te doen staat: het gevecht moet gewonnen worden, het werkstuk moet af. Bij andere stress is dat helemaal niet duidelijk: er zijn alleen maar vermoedens, er is een onbestemde dreiging of bezorgdheid. Vooral deze laatste vorm van stress gaat vaak samen met pijn. Ook de ontkoppeling van fysieke en psychische stress werkt vaak nadelig. De psychofysiologie beschrijft de verschillende wegen waarlangs de psyche invloed heeft op lichamelijke functies: hormonen, autonoom zenuwstelsel, somatisch zenuwstelsel, ademhaling en pijnmodulerende systemen. Psychische en somatische factoren kunnen opgeteld worden: een verwonding of anatomische afwijking kan tot een manifeste pijnklacht worden onder invloed van psychische spanning of negatieve emoties. Soms ontstaan vicieuze cirkels waardoor de pijn in stand wordt gehouden, bijvoorbeeld psychische spanning – hyperventilatie – alkalose – vergrote prikkelbaarheid van afferenten – pijn – psychische spanning, enzovoort. Chronische pijn is meestal multifactorieel: verschillende factoren spelen een rol, zowel somatische als psychische.