Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

01-09-2014 | Wetenschap | Uitgave 6/2014

GZ - Psychologie 6/2014

Is schematherapie bij ouderen zinvol?

Een proof-of-conceptstudie naar de effectiviteit van groepsschematherapie

Tijdschrift:
GZ - Psychologie > Uitgave 6/2014
Auteurs:
Drs. A.C. Videler, Prof. dr. G. Rossi, Drs. M. Schoevaars, Prof. dr. C.M van der Feltz-Cornelis, Prof. dr. S.P.J. van Alphen
Belangrijke opmerkingen
Auteurs
Drs. A.C. (Arjan) Videler, gz-psycholoog/psychotherapeut/onderzoeker, GGz Breburg, afdeling Senioren, en SeneCure, Tilburg; promovendus, Tilburg University, afdeling Tranzo, en Vrije Universiteit Brussel (VUB). Correspondentie: a.videler@ggzbreburg.nl
Prof. dr. G. (Gina) Rossi, Vakgroep Klinische en levenslooppsychologie, Vrije Universiteit Brussel (VUB), Brussel, België
Prof. dr. G. (Gina) Rossi, Vakgroep Klinische en levenslooppsychologie, Vrije Universiteit Brussel (VUB), Brussel, België
Drs. M. (Mariska) Schoevaars, klinisch psycholoog, Psychologie Praktijk Schoevaars, Capelle aan den IJssel
Prof. dr. C.M. (Christina) van der Feltz-Cornelis, bijzonder hoogleraar Sociale psychiatrie, Tilburg University, afdeling Tranzo; inhoudelijk leidinggevende en psychiater, Centrum voor Lichaam, Geest en Gezondheid, GGz Breburg, Tilburg
Prof. dr. S.P.J. (Bas) van Alphen, bijzonder hoogleraar Klinische ouderenpsychologie, Vakgroep Klinische en levenslooppsychologie, Vrije Universiteit Brussel (VUB); programmaleider en gz-psycholoog, GGZ Mondriaan Ouderen, Heerlen

Samenvatting

Achtergrond:

Recent is aangetoond dat schemagerichte cognitieve gedragstherapie in groepsverband (SCBT-g) tot verbeteringen leidt in actuele symptomatologie, maladaptieve schema’s en schemamodi. Dit is onderzocht bij zowel volwassenen (gemiddelde leeftijd 38) als jongvolwassenen (gemiddelde leeftijd 22,5 jaar) met persoonlijkheidsstoornissen of kenmerken hiervan. Er is echter nog geen effectonderzoek verricht bij ouderen. Daarom hebben we in een proof-of-conceptstudie verkend of SCBT-g effectief is bij ouderen met kenmerken van een persoonlijkheidsstoornis en recidiverende depressies. Een proof-of-conceptstudie betreft een studie waarin de toepasbaarheid en werkzaamheid van een nieuwe interventie getest wordt in een kleine pilotstudie.

Methode:

Eenendertig ambulante patiënten, variërend in leeftijd van 60 tot 78 jaar, met kenmerken van een persoonlijkheidsstoornis en/of recidiverende depressies. Primaire uitkomstmaat was actuele symptomatologie (BSI) en intermediërende uitkomstmaten waren maladaptieve schema’s (YSQ) en schemamodi (SMI), gemeten voorafgaand, halverwege en aan het einde van de behandeling. T-toetsen voor afhankelijke steekproeven werden verricht, en Cohen’s d effectmaten berekend. Als proof-of-conceptanalyse werden hiërarchische regressieanalyses met residuale verschilscores gebruikt om te analyseren of vroege procesveranderingen in maladaptieve schema’s latere veranderingen in symptomatologie voorspelden.

Resultaten:

Het bleek dat SCBT-g leidde tot significante verbetering in alle drie de uitkomstmaten met middelmatige effectgroottes. Veranderingen in de ernst van maladaptieve schema’s van het begin tot het midden van de behandeling voorspelden symptoomverbetering van het midden tot het einde van de behandeling.

Conclusie:

Onze bevindingen bieden voorlopig bewijs dat SCBT-g via verbeteringen in maladaptieve schema’s leidt tot significante afname van klachten bij ouderen met kenmerken van een persoonlijkheidsstoornis en/of recidiverende depressies. SCBT-g bleek bij ouderen wel iets minder effectief dan bij volwassenen (Van Vreeswijk e.a. 2012) en jongvolwassenen (Renner e.a. 2013). Wellicht dient schematherapie aangepast te worden aan leeftijdsspecifieke aspecten van ouderen om de effectiviteit te vergroten. Een noodzakelijke vervolgstap voor verder onderzoek is een RCT met controleconditie. Voor de GZ-psycholoog met opleiding in schematherapie is deze geprotocolleerde behandelmethode goed toepasbaar in de klinische praktijk.

Log in om toegang te krijgen

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijft u als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen uw vak. Met het online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.

GZ-Psychologie

GZ-Psychologie is een onafhankelijk tijdschrift en richt zich geheel op de snelgroeiende beroepsgroep van gz-psychologen, waarvan er inmiddels meer dan 15.000 zijn. GZ-Psychologie wil de identiteit en ...

Literatuur
Over dit artikel

Andere artikelen Uitgave 6/2014

GZ - Psychologie 6/2014 Naar de uitgave