Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Podosophia 1/2022

22-01-2022 | Biomechanica en Bewegingsanalyse

De fascia plantaris en de middenvoet

Auteur: Chris Riezebos

Gepubliceerd in: Podosophia | Uitgave 1/2022

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Op de calcaneus werken bij de afzet tijdens hardlopen en springen zeer grote krachten. De fascia plantaris lijkt hierbij de voornaamste structuur te zijn voor de stabilisatie van de calcaneus onder de talus. Doordat de slippen van de fascia plantaris over de metatarsofalangeale gewrichten lopen, ontstaat het zogenaamde ‘windlasseffect’: het in tenenstand opwinden van deze slippen over de koppen van de ossa metatarsalia. Omdat bindweefsel slechts in zeer beperkte mate kan rekken (maximaal ca. 3%) moet tijdens het innemen van de tenenstand ter compensatie een plantairflexie gemaakt worden in de gewrichten van de middenvoet. Deze beweging kan met een digitale camera en een gratis van het internet te downloaden video/fotoanalyseprogramma eenvoudig worden gemeten.
Een veel voorkomend ziektebeeld is dat van de fasciitis plantaris, al of niet gepaard gaande met een hielspoor. Theoretisch bezien zou deze aandoening kunnen ontstaan door een bewegingsbeperking in de middenvoet, waardoor de compensatie van het windlassmechanisme niet of nauwelijks kan optreden. Hierdoor moet de fascia plantaris uitrekken en deze (overmatige) rek zou verantwoordelijk kunnen zijn voor de fasciitis plantaris.
Voetnoten
1
De arthrokinematica beschrijft de wijze waarop de contactpunten tussen de gewrichtsprofielen verplaatsen tijdens een beweging. De ligamenten, samen met de profielvormen, vormen het morfologisch substraat van de (momentane) assen van het gewricht.
 
2
Dit onderzoek is aanzienlijk nauwkeuriger en objectiever dan klinisch functieonderzoek. Doordat de de beelden fysiek zijn vastgelegd, is het onderzoek herhaalbaar en controleerbaar.
 
Literatuur
2.
go back to reference Rajasekaran S, Finnoff J. Plantar fasciopathy: a clinical review. Curr Phys Med Rehabil Rep. 2015;3:67–76. CrossRef Rajasekaran S, Finnoff J. Plantar fasciopathy: a clinical review. Curr Phys Med Rehabil Rep. 2015;3:67–76. CrossRef
3.
go back to reference Stecco C, Corradin M, Macchi V, Morra A, Porzionato A, Biz C, et al. Plantar fascia anatomy and its relationship with Achilles tendon and paratenon. J Anat. 2013;223:665–76. CrossRef Stecco C, Corradin M, Macchi V, Morra A, Porzionato A, Biz C, et al. Plantar fascia anatomy and its relationship with Achilles tendon and paratenon. J Anat. 2013;223:665–76. CrossRef
4.
go back to reference Carmo C, Melão L, Weber M, Trudell D, Resnick D. Anatomical features of plantar aponeurosis: cadaveric study using ultrasonography and magnetic resonance imaging. Skelet Radiol. 2008;37:929–35. CrossRef Carmo C, Melão L, Weber M, Trudell D, Resnick D. Anatomical features of plantar aponeurosis: cadaveric study using ultrasonography and magnetic resonance imaging. Skelet Radiol. 2008;37:929–35. CrossRef
5.
go back to reference Chen D, Li B, Aubeeluck A, Yang Y, Huang Y, Zhou J, et al. Anatomy and biomechanical properties of the plantar aponeurosis: a cadaveric study. Plos One. 2014;9(1):e84347. CrossRef Chen D, Li B, Aubeeluck A, Yang Y, Huang Y, Zhou J, et al. Anatomy and biomechanical properties of the plantar aponeurosis: a cadaveric study. Plos One. 2014;9(1):e84347. CrossRef
6.
go back to reference Barrett S, Day S, Pignetti T, Egly R. Endoscopic heel anatomy: analysis of 200 fresh frozen specimens. J Foot Ankle Surg. 1995;34(1):51–6. CrossRef Barrett S, Day S, Pignetti T, Egly R. Endoscopic heel anatomy: analysis of 200 fresh frozen specimens. J Foot Ankle Surg. 1995;34(1):51–6. CrossRef
7.
go back to reference Kirkpatrick J, Yassaie O, Mirjalili S. The plantar calcaneal spur: a review of anatomy, histology, etiology and key associations. J Anat. 2017;230:743–51. CrossRef Kirkpatrick J, Yassaie O, Mirjalili S. The plantar calcaneal spur: a review of anatomy, histology, etiology and key associations. J Anat. 2017;230:743–51. CrossRef
8.
go back to reference Sichting F, Holowka N, Ebrecht F, Lieberman D. Evolutionary anatomy of the plantar aponeurosis in primates, including humans. J Anat. 2020;237:85–104. CrossRef Sichting F, Holowka N, Ebrecht F, Lieberman D. Evolutionary anatomy of the plantar aponeurosis in primates, including humans. J Anat. 2020;237:85–104. CrossRef
9.
go back to reference Cheung J, Zhang M, An K. Effect of achilles tendon loading on plantar fascia tension in the standing foot. Clin Biomech. 2006;21:194–203. CrossRef Cheung J, Zhang M, An K. Effect of achilles tendon loading on plantar fascia tension in the standing foot. Clin Biomech. 2006;21:194–203. CrossRef
10.
go back to reference Cutts S, Obi N, Pasapula C, Chan W. Plantar fasciitis. Ann R Coll Surg Engl. 2012;94:539–42. CrossRef Cutts S, Obi N, Pasapula C, Chan W. Plantar fasciitis. Ann R Coll Surg Engl. 2012;94:539–42. CrossRef
11.
go back to reference Luffy L, Grosel J, Thomas R, So E. Plantar fasciitis: a review of treatments. JAAPA. 2018;31(1):20–4. CrossRef Luffy L, Grosel J, Thomas R, So E. Plantar fasciitis: a review of treatments. JAAPA. 2018;31(1):20–4. CrossRef
12.
go back to reference McNeill W, Silvester M. Plantar heel pain. J Bodyw Mov Ther. 2017;21:205–11. CrossRef McNeill W, Silvester M. Plantar heel pain. J Bodyw Mov Ther. 2017;21:205–11. CrossRef
13.
go back to reference Caravaggi P, Pataky T, Goulermas J, Savage R, Crompton R. A dynamic model of the windlass mechanism of the foot: evidence for early stance phase preloading of the plantar aponeurosis. J Exp Biol. 2009;212:2491–9. CrossRef Caravaggi P, Pataky T, Goulermas J, Savage R, Crompton R. A dynamic model of the windlass mechanism of the foot: evidence for early stance phase preloading of the plantar aponeurosis. J Exp Biol. 2009;212:2491–9. CrossRef
14.
go back to reference McDonald K, Stearne S, Alderson J, North I, Pires N, Rubenson J. The role of arch compression and metatarsophalangeal joint dynamics in modulating plantar fascia strain in running. PLoS ONE. 2016;11(4):e152602. CrossRef McDonald K, Stearne S, Alderson J, North I, Pires N, Rubenson J. The role of arch compression and metatarsophalangeal joint dynamics in modulating plantar fascia strain in running. PLoS ONE. 2016;11(4):e152602. CrossRef
15.
go back to reference Welte L, Kelly L, Lichtwark G, Rainbow M. 2018 Influence of the windlass mechanism on arch-spring mechanics during dynamic foot arch deformation. J Royal Soc Interface. 2018;15(145):20180270. CrossRef Welte L, Kelly L, Lichtwark G, Rainbow M. 2018 Influence of the windlass mechanism on arch-spring mechanics during dynamic foot arch deformation. J Royal Soc Interface. 2018;15(145):20180270. CrossRef
16.
go back to reference Geremia J, Baroni B, Bobbert M, Bini R, Lanferdini F, Vaz M. Effects of high loading by eccentric triceps surae training on Achilles tendon properties in humans. Eur J Appl Physiol. 2018;118:1725–36. CrossRef Geremia J, Baroni B, Bobbert M, Bini R, Lanferdini F, Vaz M. Effects of high loading by eccentric triceps surae training on Achilles tendon properties in humans. Eur J Appl Physiol. 2018;118:1725–36. CrossRef
17.
go back to reference Kongsgaard M, Nielsen C, Hegnsvad S, Aagaard P, Magnusson S. Mechanical properties of the human Achilles tendon, in vivo. Clin Biomech. 2011;26:772–7. CrossRef Kongsgaard M, Nielsen C, Hegnsvad S, Aagaard P, Magnusson S. Mechanical properties of the human Achilles tendon, in vivo. Clin Biomech. 2011;26:772–7. CrossRef
18.
go back to reference Magnusson S, Aagaard P, Rosager S, Dyhre-Poulsen P, Kjaer M. Load-displacement properties of the human triceps surae aponeurosis in vivo. J Physiol. 2001;531(1):277–88. CrossRef Magnusson S, Aagaard P, Rosager S, Dyhre-Poulsen P, Kjaer M. Load-displacement properties of the human triceps surae aponeurosis in vivo. J Physiol. 2001;531(1):277–88. CrossRef
19.
go back to reference Rosager S, Aagaard P, Dyhre-Poulsen P, Neergaard K, Kjaer M, Magnusson SP. Load-displacement properties of the human triceps surae aponeurosis and tendon in runners and non-runners. Scand J Med Sci Sports. 2002;12:90–8. CrossRef Rosager S, Aagaard P, Dyhre-Poulsen P, Neergaard K, Kjaer M, Magnusson SP. Load-displacement properties of the human triceps surae aponeurosis and tendon in runners and non-runners. Scand J Med Sci Sports. 2002;12:90–8. CrossRef
20.
go back to reference Bisi-Balogun A, Rector M. Clinical utility of ultrasound measurements of plantar fascia width and cross-sectional area: a novel technique. J Am Podiatr Med Assoc. 2017;107(5):375–81. CrossRef Bisi-Balogun A, Rector M. Clinical utility of ultrasound measurements of plantar fascia width and cross-sectional area: a novel technique. J Am Podiatr Med Assoc. 2017;107(5):375–81. CrossRef
21.
go back to reference Doral M, Alam M, Bozkurt M, Turhan E, Atay O, Dönmez G, et al. Functional anatomy of the achilles tendon. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2010;18:638–43. CrossRef Doral M, Alam M, Bozkurt M, Turhan E, Atay O, Dönmez G, et al. Functional anatomy of the achilles tendon. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2010;18:638–43. CrossRef
22.
23.
go back to reference Riezebos C. Bij voorkeur veteren met voet in tenenstand. Podosophia. 2015;23(5):22–3. CrossRef Riezebos C. Bij voorkeur veteren met voet in tenenstand. Podosophia. 2015;23(5):22–3. CrossRef
25.
go back to reference Riezebos C. Rockers: beperking en compensaties. Podosophia. 2016;24:27–30. CrossRef Riezebos C. Rockers: beperking en compensaties. Podosophia. 2016;24:27–30. CrossRef
26.
go back to reference Boakye L, Chambers M, Carney D, Yan A, Hogan M, Ewalefo S. Management of symptomatic plantar fasciitis. Oper Tech Orthop. 2018;28:73–8. CrossRef Boakye L, Chambers M, Carney D, Yan A, Hogan M, Ewalefo S. Management of symptomatic plantar fasciitis. Oper Tech Orthop. 2018;28:73–8. CrossRef
27.
go back to reference Schwartz E, Su J. Plantar fasciitis: a concise review. Perm J. 2014;18(1):105–7. CrossRef Schwartz E, Su J. Plantar fasciitis: a concise review. Perm J. 2014;18(1):105–7. CrossRef
28.
go back to reference Zhou B, Zhou Y, Tao X, Yuan C, Kanglai TK. Classification of calcaneal spurs and their relationship with plantar fasciitis. J Foot Ankle Surg. 2015;54:594–600. CrossRef Zhou B, Zhou Y, Tao X, Yuan C, Kanglai TK. Classification of calcaneal spurs and their relationship with plantar fasciitis. J Foot Ankle Surg. 2015;54:594–600. CrossRef
29.
go back to reference Lin S, Chen C, Tang S, Wong A, Hsieh J, Chen W. Changes in windlass effect in response to different shoe and insole designs during walking. Gait Posture. 2013;37(2):235–41. CrossRef Lin S, Chen C, Tang S, Wong A, Hsieh J, Chen W. Changes in windlass effect in response to different shoe and insole designs during walking. Gait Posture. 2013;37(2):235–41. CrossRef
30.
go back to reference Martin R, Davenport T, Reischl S, Mcpoil T, Matheson J, Wukich D, et al. Heel pain—plantar fasciitis: revision 2014. J Orthop Sports Phys Ther. 2014;44(11):A1–A23. CrossRef Martin R, Davenport T, Reischl S, Mcpoil T, Matheson J, Wukich D, et al. Heel pain—plantar fasciitis: revision 2014. J Orthop Sports Phys Ther. 2014;44(11):A1–A23. CrossRef
31.
go back to reference Mizel M, Marymont J, Trepman E. Treatment of plantar fasciitis with a night splint and shoe modification consisting of a steel shank and anterior rocker bottom. Foot Ankle Int. 1996;17(12):732–3. CrossRef Mizel M, Marymont J, Trepman E. Treatment of plantar fasciitis with a night splint and shoe modification consisting of a steel shank and anterior rocker bottom. Foot Ankle Int. 1996;17(12):732–3. CrossRef
Metagegevens
Titel
De fascia plantaris en de middenvoet
Auteur
Chris Riezebos
Publicatiedatum
22-01-2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Podosophia / Uitgave 1/2022
Print ISSN: 0929-5380
Elektronisch ISSN: 1876-5815
DOI
https://doi.org/10.1007/s12481-021-00339-w