Skip to main content
main-content

08-05-2017 | Tandheelkunde | Nieuws

Telescoopprothese herontdekt

Auteur:
Marijke Simons

De vergrijzing van de bevolking vraagt specifieke behandelmethodes. Wat het gebit aangaat: in Nederland krijgt de oudere patiënt vaak een ‘klikgebit’ aangemeten, omdat dit tot nu toe uit de basisverzekering werd vergoed. In Duitsland kiest men echter steeds vaker voor de ‘good old’ telescoopprothese, een keuze die mede bepaald wordt door de ‘heathy ageing’ benadering. 

Vergeethoek

De telescoopkroon is in Nederland in de vergeethoek terechtgekomen. De nieuwe lichting tandartsen en tandtechnici ontberen (vooralsnog) kennis over deze prothetische voorziening, die vroeger echter ook in Nederland werd toegepast. In Duitsland maakt de behandelmethode nog steeds deel uit van de opleiding tot tandarts. Onlangs gaf professor Peter Pospiech een interessante Masterclass over dit onderwerp voor leden van de NVvRT. 

Wat is een telescoopkroon?

De telescoopprothese bestaat uit twee delen, de primaire kroon die op natuurlijk element of implantaat wordt bevestigd en een secundaire kroon, die daaroverheen wordt geplaatst. Qua materiaal kan gekozen worden voor keramiek, kunststof en/of slijtvast metaal, vroeger veelal goudlegeringen, nu veelal chroom-kobalt. Ook PEEK (polyether ketone) zal mogelijk in de toekomst gebruikt kunnen worden. De primaire kroon is van NEM (niet- edelmetaal) of zirkoonoxide met een zo glad mogelijk oppervlak De secundaire kroon wordt gegalvaniseerd en verlijmd in het infraframe van NEM. Deze constructie zorgt voor een starre verbinding tussen primaire en secundaire kroon, waardoor er weinig frictiekrachten op de kronen worden uitgeoefend. Qua soort kroon kan gekozen worden uit parallel, conisch en resiliënt, of voor een combinatie van gefreesde kronen en een overkappingsframe. Zelfs een combinatie van implantaat- en natuurlijke pijler is mogelijk.

In de nabije toekomst zal de secundaire kroon en het frame compleet digitaal vervaardigd kunnen worden. Dat betekent dat er efficiënter en dus kostenbesparend gewerkt kan worden. 

Indicaties

Een telescoopconstructie is toepasbaar bij patiënten die liefst een vaste voorziening zouden  willen, maar bij wie dit niet meer mogelijk is, omdat er te weinig pijlerlementen zijn, of de pijlerelementen ongunstig gepositioneerd zijn (denk aan schisispatiënten). Maar bijvoorbeeld ook bij patiënten bij wie implantaten gecontra-indiceerd zijn (bijvoorbeeld bij gebruikers van bisfosfonaten) en voor patiënten die hun eigen dentitie zoveel mogelijk willen behouden, kan een telescoopconstructie mogelijk uitkomst bieden.

De tandarts kan ook voor deze methode kiezen wanneer voor behoud van de restdentitie het plaatsen van kronen noodzakelijk is, of indien bij oud kroon-en brugwerk pijlers verloren gegaan zijn. Ook de leeftijd en het esthetische aspect spelen een rol. 
En last but not least: vooral patiënten die kiezen voor kwaliteit van leven, bij wie met minimale belasting de kauwfunctie hersteld wordt, kunnen hun voordeel doen met een telescoopprothese.

Contra-indicaties

Zoals te verwachten geven parodontitis , een slechte mondhygiëne, sociaal-economische factoren en endodontisch behandelde elementen geen goede prognose. Ook een slechte kroon/wortelverhouding of geroteerde en/of geknipte elementen zijn contra-geïndiceerd. 

Voor- en nadelen

Indien, met de eigen pijlerelementen, het parodontium behouden blijft, hebben patiënten, ondanks een uitneembare prothese, toch het gevoel met eigen tanden en kiezen te kauwen. Ook zijn eventuele ontstekingen van het parodontium bij de telescoopkroon beter te behandelen dan ontstekingen rond implantaten. 
De behandeling is echter wel maximaal invasief, omdat er een konische kroon gemaakt moet worden, zodat het element volledig omslepen moet worden. 
Door overkapping van de elementen zal minder snel cariës optreden en is reiniging makkelijker. Eigen tanden blijven langer behouden, waardoor zal ook acceptatie en adaptatie van de kroon beter verlopen. De patiënt hoeft dus niet eerst door een edentate fase te gaan, omdat niet gewacht hoeft te worden op osseointegratie.
Dit is wat de term ‘healthy ageing’ behelst: de ‘quality of life’ wordt hooggehouden en de kosten zijn relatief laag. Er moeten weliswaar twee kronen vervaardigd worden en de telescoopprothese vereist behalve specialistisch kennis ook speciale apparatuur, maar dat weegt niet op tegen de ‘cost effectiveness’ in vergelijking met een klikgebit op implantaten. 

Volgens recent onderzoek varieert de gemiddelde levensduur van een dergelijke prothese van 22,3 jaar in de bovenkaak tot 20,9 jaar in de onderkaak. 

Conclusie

Telescoopprothetiek is een technisch gecompliceerd concept, dat door de vorderingen op digitaal gebied weleens de toekomst zou kunnen hebben. De wisselwerking tussen patiënt (acceptatie), tandarts (begeleiding) en tandtechnicus (speciale techniek) is hierbij van groot belang. Het opnieuw uitgevonden wiel kan vanuit het ‘healthy ageing’ principe beschouwd in ieder geval voor veel oudere patiënten een uitkomst betekenen. 

Bron: TP TandartsPraktijk ‘Healthy ageing’, Phillip van Rijn, Eric Meisberger, Dr. Hans van Pelt, maart 2017

Aanbevolen door de auteur(s)

01-03-2017 | Telescoopkronen/dubbelkronen opnieuw uitgevonden | Uitgave 2/2017

Healthy ageing krijgt impuls

De toepassing van telescoopkronen bij uitneembare prothetiek is in Nederland niet erg bekend, terwijl dit in Duitsland wel een populaire en veelvoudig toegepaste behandelmethode is. Het maakt er zelfs onderdeel uit van de opleiding tot …

Aanbevolen door de auteur(s)

2015 | OriginalPaper | Hoofdstuk

Mondzorg voor kwetsbare ouderen: de situatie vanuit het perspectief van ouderen

Het aantal dentate kwetsbare ouderen met specifieke tandheelkundige noden en behoeften neemt snel toe. Daarnaast speelt het cliëntperspectief bij het vaststellen van de juiste zorg een steeds grotere rol. Door deze ontwikkelingen worden zowel aan de

Aanbevolen door de auteur(s)

1999 | OriginalPaper | Hoofdstuk

Uitneembare prothetische voorzieningen

Nog steeds heeft een aanzienlijk deel van de ouderen een volledige gebitsprothese. Een probleem hierbij is dat veel prothesedragers reeds op relatief jonge leeftijd tandeloos zijn geworden. Hierdoor zijn zij nu, na het jarenlang dragen van een volled

Aanbevolen door de auteur(s)

1999 | OriginalPaper | Hoofdstuk

Vaste prothetische voorzieningen

De uiteindelijke doelstelling van tandheelkundige zorgverlening is het behoud gedurende het gehele leven van een functionele, esthetisch aanvaardbare, natuurlijke dentitie met ten minste 20 gebitselementen, zonder uitneembare prothetische voorziening



Onze productaanbevelingen

BSL Tandarts Totaal

Met BSL houdt u eenvoudig en efficiënt uw vak bij. Met een online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, tijdschriften en online nascholing, zoals e-learnings en web-tv's. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.