19. Contrastmiddelen

In dit hoofdstuk komt het ontstaan en de wetenschappelijke evolutie van contrastmiddelen binnen de radiologie aan bod. Hierbij wordt de focus gelegd op contrastmiddelen die klinisch gebruikt kunnen worden voor beeldvormingstechnieken gebaseerd op röntgenstralen. Contrastmiddelen voor MRI of echografie komen niet aan bod. Na de presentatie van een overzicht van de verschillende soorten contrastmiddelen, zoals zuurstof, lucht, CO₂, barium(suspensie) en jodium, en hun mogelijke toepassingen, gaan we dieper in op jodiumhoudende contrastmiddelen. We geven uitleg over de chemische eigenschappen (osmolaliteit en osmotische activiteitscoëfficiënt, osmolariteit, viscositeit, (non-)ionische verbindingen en densiteit) en hoe deze eigenschappen invloed hebben op de patiëntveiligheid, en over het klinisch gebruik van deze contrastmiddelen. Overige aandachtspunten bij het gebruik van contrastmiddel die aan bod komen zijn contrastnefropathie en de preventie ervan, het gebruik bij zwangerschap, het nut van vooraf opwarmen en de dosering.