Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2006

01-04-2006 | Artikel

Eenzaamheidsinterventies bij ouderen: ordening en effectiviteit

Auteurs: N. L. Stevens, C. M. S. Martina

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 2/2006

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Summary

The main question in this article is whether interventions that are aimed at reducing loneliness among older persons, that are organized on different levels with different goals, are effective. Nine interventions are described; participants in only three interventions demonstrated a significant decline in loneliness. Typical characteristics of these interventions are their focus on specific target groups of older persons, their relatively long duration and the influence of the participants on the methods that were applied in the intervention. Two of the three interventions involve group work. More research is necessary on the effectiveness of interventions, in order to identify those persons for whom an intervention is more and less likely to be effective so that more systematic referral is possible. Also development of individualized trajectories that include a series of interventions on different levels is recommended.
Literatuur
go back to reference Cattan M, White M. Developing evidence based health promotion for older people: a systematic review and survey of health promotion interventions targeting social isolation and loneliness among older people. Internet J Health Promotion, 1998, 13. Cattan M, White M. Developing evidence based health promotion for older people: a systematic review and survey of health promotion interventions targeting social isolation and loneliness among older people. Internet J Health Promotion, 1998, 13.
go back to reference Cattan M, White M, Bond J, Learmouth A. Preventing social isolation among older people: a systematic review of health promotion interventions. Ageing & Society 2005; 25: 41-67.CrossRef Cattan M, White M, Bond J, Learmouth A. Preventing social isolation among older people: a systematic review of health promotion interventions. Ageing & Society 2005; 25: 41-67.CrossRef
go back to reference Westerhof G. De beleving van het eigen ouder worden: multidimensionaliteit en multidirectionaliteit in relatie tot succesvol ouder worden en welbevinden. Tijdschr Gerontol Geriatr 2003; 34: 96-103.PubMed Westerhof G. De beleving van het eigen ouder worden: multidimensionaliteit en multidirectionaliteit in relatie tot succesvol ouder worden en welbevinden. Tijdschr Gerontol Geriatr 2003; 34: 96-103.PubMed
go back to reference Bedee K, Buning M, Levita DJ de, Dippel R (Eds.) Ouder worden: hoe doe je dat? Zutphen: Uitgeverij Papieren Tijger, 2003. Bedee K, Buning M, Levita DJ de, Dippel R (Eds.) Ouder worden: hoe doe je dat? Zutphen: Uitgeverij Papieren Tijger, 2003.
go back to reference Rook KS. Promoting social bonding: strategies for helping the lonely and socially isolated. Amer Psychol 1984; 39:1389-1407.CrossRef Rook KS. Promoting social bonding: strategies for helping the lonely and socially isolated. Amer Psychol 1984; 39:1389-1407.CrossRef
go back to reference Jong Gierveld J de, Tilburg TG van. Social relationships, integration, and loneliness. In: Knipscheer CPM, Jong Gierveld J de, Tilburg TG van, Dykstra PA (Eds.) Living arrangements and social networks of older adults. Amsterdam: VU University Press, 1995: 155-172. Jong Gierveld J de, Tilburg TG van. Social relationships, integration, and loneliness. In: Knipscheer CPM, Jong Gierveld J de, Tilburg TG van, Dykstra PA (Eds.) Living arrangements and social networks of older adults. Amsterdam: VU University Press, 1995: 155-172.
go back to reference Jong Gierveld J de. Eenzaamheid: een meersporig onderzoek. Deventer: Van Loghum Slaterus. Jong Gierveld J de. Eenzaamheid: een meersporig onderzoek. Deventer: Van Loghum Slaterus.
go back to reference Young JE. Loneliness, depression and cognitive therapy: theory and application. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 379-405. Young JE. Loneliness, depression and cognitive therapy: theory and application. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 379-405.
go back to reference Peplau LA, Perlman, D. Perspectives on loneliness. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 1-18. Peplau LA, Perlman, D. Perspectives on loneliness. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 1-18.
go back to reference Stevens, N. Eenzaamheid op latere leeftijd: risicofactoren en interventies. In: Vink MT, Hoosemnan, AEM (Eds.) Gevoelens zijn tijdloos: Belevingsgerichte interventies bij ouderen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2003: 59-75. Stevens, N. Eenzaamheid op latere leeftijd: risicofactoren en interventies. In: Vink MT, Hoosemnan, AEM (Eds.) Gevoelens zijn tijdloos: Belevingsgerichte interventies bij ouderen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2003: 59-75.
go back to reference Carstensen LL, Isaacowitz DM, Charles ST. Taking time seriously: a theory of socio-emotional selectivity. Amer Psychol 1999; 54: 165-181.CrossRef Carstensen LL, Isaacowitz DM, Charles ST. Taking time seriously: a theory of socio-emotional selectivity. Amer Psychol 1999; 54: 165-181.CrossRef
go back to reference Dykstra PA. Next of (non)kin: the importance of primary relationships for older adults’well-being. Amsterdam: Swets & Zeitlinger, 1990. Dykstra PA. Next of (non)kin: the importance of primary relationships for older adults’well-being. Amsterdam: Swets & Zeitlinger, 1990.
go back to reference Jong Gierveld J de, Dykstra PA. Eenzaam of niet eenzaam? Identificatie van eenzaamheidsrisicogroepen onder oudere mannen en vrouwen. In: Broese van Groenou MI, Deeg DJH, Knipscheer CPM, Ligthard GJ (Eds.) VU visies op veroudering. Amsterdam: Thecla-thesis, 1998: 173-179. Jong Gierveld J de, Dykstra PA. Eenzaam of niet eenzaam? Identificatie van eenzaamheidsrisicogroepen onder oudere mannen en vrouwen. In: Broese van Groenou MI, Deeg DJH, Knipscheer CPM, Ligthard GJ (Eds.) VU visies op veroudering. Amsterdam: Thecla-thesis, 1998: 173-179.
go back to reference Aartsen M. On the interrelationsip between cognitive and social functioning in older age. Dissertatie Vrije Universiteit Amsterdam, 2003. Aartsen M. On the interrelationsip between cognitive and social functioning in older age. Dissertatie Vrije Universiteit Amsterdam, 2003.
go back to reference Jones WH. Loneliness and social behavior. . In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982:238-254. Jones WH. Loneliness and social behavior. . In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982:238-254.
go back to reference Linneman M, Linschoten P. van, Royers T, Nelissen H, Nitsche B (Eds.) Eenzaamheid op leeftijd: interventies bij eenzame ouderen, Utrecht: Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn/NIZW, 2001. Linneman M, Linschoten P. van, Royers T, Nelissen H, Nitsche B (Eds.) Eenzaamheid op leeftijd: interventies bij eenzame ouderen, Utrecht: Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn/NIZW, 2001.
go back to reference Fokkema T, Tilburg TG van. Eenzaam en dan? De (on)mogelijkheden van interventies bij ouderen. Den Haag: NIDI, 2005 Fokkema T, Tilburg TG van. Eenzaam en dan? De (on)mogelijkheden van interventies bij ouderen. Den Haag: NIDI, 2005
go back to reference Maessen M, Kordelaar K. van. Preventieproject ‘Ouderen in contact’: Evaluatieverslag. GGZ ’s-Hertogenbosch, afdeling Preventie. Maessen M, Kordelaar K. van. Preventieproject ‘Ouderen in contact’: Evaluatieverslag. GGZ ’s-Hertogenbosch, afdeling Preventie.
go back to reference Staarink I, Cuijpers P. Lotgenoten helpen: Ervaringen met bezoekdiensten voor weduwen en weduwnaars. Denkbeeld 2000; 12: 16-18. Staarink I, Cuijpers P. Lotgenoten helpen: Ervaringen met bezoekdiensten voor weduwen en weduwnaars. Denkbeeld 2000; 12: 16-18.
go back to reference Steyaert J. ed. Esc@ape…als je wereld kleiner wordt: een experiment om met ICT uit eenzaamheid te geraken. Eindhoven: Fontys Hogescholen, 2004. Steyaert J. ed. Esc@ape…als je wereld kleiner wordt: een experiment om met ICT uit eenzaamheid te geraken. Eindhoven: Fontys Hogescholen, 2004.
go back to reference Rook KS, Peplau LA. Perspectives on helping the lonely. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 351-378. Rook KS, Peplau LA. Perspectives on helping the lonely. In: Peplau LA, Perlman, D (Eds.) Loneliness: a sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Publication, 1982: 351-378.
go back to reference Bodde N. Activiteitenbemiddeling voor ouderen: Een onderzoek naar invloedsfactoren op succesvolle bemiddeling. Scriptie Centrum voor PsychoGerontologie, Radboud Universiteit Nijmegen, 1994. Bodde N. Activiteitenbemiddeling voor ouderen: Een onderzoek naar invloedsfactoren op succesvolle bemiddeling. Scriptie Centrum voor PsychoGerontologie, Radboud Universiteit Nijmegen, 1994.
go back to reference Andersson L. Intervention against loneliness in a group of elderly women: An impact evaluation. Soc Sci Med 1985; 20: 355-365.CrossRefPubMed Andersson L. Intervention against loneliness in a group of elderly women: An impact evaluation. Soc Sci Med 1985; 20: 355-365.CrossRefPubMed
go back to reference Stevens N, Albrecht H. De vriendschapscursus voor oudere vrouwen. Centrum voor psychogerontologie, Radboud Universiteit, Nijmegen, 1995. Stevens N, Albrecht H. De vriendschapscursus voor oudere vrouwen. Centrum voor psychogerontologie, Radboud Universiteit, Nijmegen, 1995.
go back to reference Stevens N. Combating loneliness: a friendship enrichment program for older women. Ageing & Society 2001; 21:183-202.CrossRef Stevens N. Combating loneliness: a friendship enrichment program for older women. Ageing & Society 2001; 21:183-202.CrossRef
go back to reference Stevens N, Tilburg TG van. Stimulating friendship in later life: a strategy for reducing loneliness in older women. Educ Geront 2000; 26:15-35.CrossRef Stevens N, Tilburg TG van. Stimulating friendship in later life: a strategy for reducing loneliness in older women. Educ Geront 2000; 26:15-35.CrossRef
go back to reference Martina CMS, Stevens NL. Breaking the cycle of loneliness: Psychological effects of a friendship enrichment program for older women. Aging & Mental Health (in press). Martina CMS, Stevens NL. Breaking the cycle of loneliness: Psychological effects of a friendship enrichment program for older women. Aging & Mental Health (in press).
go back to reference Elze J ten, Rijsewijk R van, Benthum G van, Preventieproject oudere vrouwen. Een cursus voor weduwen boven de zestig ‘Verlies…en dan verder’. RIAGG Zuid Kennemerland, afdeling Preventie, 1990. Elze J ten, Rijsewijk R van, Benthum G van, Preventieproject oudere vrouwen. Een cursus voor weduwen boven de zestig ‘Verlies…en dan verder’. RIAGG Zuid Kennemerland, afdeling Preventie, 1990.
go back to reference Theunissen I, Spinhoven P, Does A JW van der. Omgaan met alleenstaan: evaluatie van een groepscursus voor oudere weduwen. Tijdschr Gerontol Geriatr 1994; 24: 250-254. Theunissen I, Spinhoven P, Does A JW van der. Omgaan met alleenstaan: evaluatie van een groepscursus voor oudere weduwen. Tijdschr Gerontol Geriatr 1994; 24: 250-254.
go back to reference Lammeren P van, Geelen K. Verbitteren of verbeteren: evaluatie van een programma ter voorkoming van eenzaamheid en depressie bij oudere weduwen. Utrecht: Nederlands Centrum Geestelijk Volksgezondheid, 1995. Lammeren P van, Geelen K. Verbitteren of verbeteren: evaluatie van een programma ter voorkoming van eenzaamheid en depressie bij oudere weduwen. Utrecht: Nederlands Centrum Geestelijk Volksgezondheid, 1995.
go back to reference Kuin Y, Stevens N. Gedeeld smart en gedeelde vreugde: ondersteunings-groepen voor ouderen vanuit het Nijmeegse model. In: Cuijpers P, Reesink H (Eds.) De methodiek van de ondersteuningsgroep: van theorie naar toepassing in de praktijk. Nijkerk: Uitgeverij Intro, 1993: 75-88. Kuin Y, Stevens N. Gedeeld smart en gedeelde vreugde: ondersteunings-groepen voor ouderen vanuit het Nijmeegse model. In: Cuijpers P, Reesink H (Eds.) De methodiek van de ondersteuningsgroep: van theorie naar toepassing in de praktijk. Nijkerk: Uitgeverij Intro, 1993: 75-88.
go back to reference Jong Gierveld J de, Kamphuis F. Opname in een verzorgingstehuis: een oplossing voor eenzame ouderen? Tijdschr Gerontol Geriatr 1986; 7:147-156. Jong Gierveld J de, Kamphuis F. Opname in een verzorgingstehuis: een oplossing voor eenzame ouderen? Tijdschr Gerontol Geriatr 1986; 7:147-156.
go back to reference Kordelaar K van, Pleiter A, Stevens N. Goed gezelschap in een groot huis: een programma gericht op bevordering van sociaal contact in een verzorgingshuis. Centrum voor Psychogerontologie, Radboud Universiteit, Nijmegen. Kordelaar K van, Pleiter A, Stevens N. Goed gezelschap in een groot huis: een programma gericht op bevordering van sociaal contact in een verzorgingshuis. Centrum voor Psychogerontologie, Radboud Universiteit, Nijmegen.
go back to reference Heller K, Rook KS. Distinguishing the theoretical functions of social ties: Implications for support interventions. In: Sarason B, Duck S (Eds.) Personal relationships: Implications for clinical and community psychology. New York: John Wiley & Sons, 2001: 119-140. Heller K, Rook KS. Distinguishing the theoretical functions of social ties: Implications for support interventions. In: Sarason B, Duck S (Eds.) Personal relationships: Implications for clinical and community psychology. New York: John Wiley & Sons, 2001: 119-140.
go back to reference Dekker J. De proef op de som nemen. Inaugurale rede Vrije Universiteit Amsterdam, 21 oktober 2004. Dekker J. De proef op de som nemen. Inaugurale rede Vrije Universiteit Amsterdam, 21 oktober 2004.
Metagegevens
Titel
Eenzaamheidsinterventies bij ouderen: ordening en effectiviteit
Auteurs
N. L. Stevens
C. M. S. Martina
Publicatiedatum
01-04-2006
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 2/2006
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03074765

Andere artikelen Uitgave 2/2006

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2006 Naar de uitgave

Onderzoeksbericht

Onderzoeksbericht

Signalementen

Signalementen

Publicaties

Publicaties