Skip to main content
main-content
Top

14-12-2015 | Nieuws

Casus

Zowel diabetes als COPD

Tiny van de Molen (62) worstelt al jaren met haar gewicht. Haar BMI schommelt rond de 32 en is recent gestegen naar 34 nadat ze succesvol is gestopt met roken. Ze komt bij de huisarts en klaagt dat ze last heeft van haar knieën en moeilijk kan lopen. Verder geeft ze aan vaak benauwd te zijn. De huisarts ziet dat haar bloedglucose maar matig onder controle is met metformine twee keer daags 500 mg. Ze gebruikt regelmatig salbutamol als medicatie tegen benauwdheidsaanvallen.


Bij spirometrie heeft Van de Molen een FEV1 (forced expiratory volume) van 64 procent bij een FER (forced expiratory rate) van 59 procent. Haar ziektelast is gemeten met de Clinical COPD Questionnaire (CCQ). De uitkomst is matig met een 2.2 (symptomen 1.5, mentaal 0 en functionele status domein 4; range 0-6). Met name de functionele status is dus slecht. Van de Molen geeft aan snel benauwd te zijn.

Lage sociale klasse

Multimorbiditeit komt vooral bij het toenemen van de leeftijd vaker voor. Het is een uitdaging voor de behandelaars. Diabetes komt vaak voor bij patiënten die ook chronic obstructive pulmonary disease (COPD) hebben, net als hart- en vaatziekten. Beide ziekten komen veel voor bij rokers, mensen uit een lage sociale klasse en mensen die er een ongezonde lifestyle op nahouden. De behandelaar van diabetes of COPD moet bij de behandeling van de ene ziekte rekening houden met de andere ziekte om geen verergering van die ziekte te veroorzaken.

Standaard

De NHG-Standaard beveelt aan om exacerbaties van COPD te behandelen met een prednisolon stootkuur. Bij COPD-patiënten met frequente exacerbaties is het soms zinvol ook inhalatiecorticosteroïden te geven. Inhalatiecorticosteroïden reduceren het aantal exacerbaties met ongeveer 30 procent en reduceren de achteruitgang van de longfunctie gedurende een korte periode na het starten van de medicatie. Het is onduidelijk of dit effect bij bepaalde typen COPD prominenter naar voren komt dan bij andere typen COPD.

Bij Tiny van de Molen heeft de huisarts naar aanleiding van haar COPD en de daarmee gepaard gaande klachten bij het vorige bezoek een langwerkende bronchusverwijder toegevoegd (tiotropium). Sindsdien gaat het vrij goed met haar. Wel is ze weer begonnen met roken; ze wordt er een plezieriger mens van voor haar omgeving, zegt ze. Ook lukt het haar nu beter om af te vallen. De BMI is nu 31 en de bloedglucose stabiliseerde.

Prednisolon

Toch komt Tiny van de Molen opnieuw op het spreekuur van de huisarts. Nu omdat ze de laatste paar dagen erger benauwd is, ze heeft koorts, geeft groen slijm op en is algeheel ziek is. Dit is al de tweede keer dat ze een exacerbatie heeft dit jaar. De huisarts beluistert haar en hoort een concert van piepende en brommende geluiden bij het zuchten. De huisarts besluit Van de Molen een 10-daagse kuur prednisolon te geven.

Tiny van de Molen komt na tien dagen bij de huisarts terug voor controle. Ze is goed opgeknapt en vertelt dat ze zich al direct een stuk minder benauwd voelde. De huisarts bespreekt met haar de mogelijkheden voor een wat gezondere leefstijl. Tiny van de Molen verzekert de huisarts dat ze hier veel over nadenkt en het ook wel weet dat gezond eten en niet roken belangrijk zijn voor zowel de diabetes als voor haar COPD. Ze probeert al meer dan 40 jaar te stoppen met roken en gezonder te eten. Dat is nog steeds niet gelukt. Ze hoopt dat de dokter daarover niet teleurgesteld is. Op basis van dit verhaal besluit de huisarts haar naast luchtwegverwijders ook inhalatiecorticosteroïden voor te schrijven.

De naam Tiny van de Molen is gefingeerd.

Bron: Praktische huisartsgeneeskunde 6/2015

Beeld: Fotolia

Meer lezen

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.