6. Zorg door de patiënt zelf en zijn omgeving

Als mensen ziek zijn of klachten hebben, proberen ze daar meestal eerst zelf iets aan te doen (zelfzorg). Mensen met chronische klachten en beperkingen proberen de regie over hun leven en de zorg te houden. Soms helpen anderen als iemand erg ziek is of door beperkingen iets niet zelf kan (mantelzorg). Zelfzorg en mantelzorg vallen onder de informele zorg. De formele zorg is dan de zorg door professionals. Assistenten geven vaak zelfzorgadviezen of informatie om zelfzorg te bevorderen. In de gezondheidszorg werken veel vrijwilligers. Daarnaast zijn er patiënten- en cliëntenorganisaties van ‘lotgenoten’, mensen met een bepaalde ziekte of handicap. Elkaar steunen is een van de doelen, naast informatie geven en belangenbehartiging. Op landelijk niveau is er een vereniging die de belangen van alle patiënten en cliënten vertegenwoordigt: de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie (NPCF). MEE is een organisatie ter ondersteuning van chronisch zieken en mensen met beperkingen.