Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Neuropraxis 1/2016

07-01-2016 | Artikel

Waarom volwassenen met ADHD vaak te laat komen op afspraken – is het een beperking in de tijdwaarneming of het geheugen?

Auteurs: dr. Christian Mette, drs. Annika Zielke, dr. Yvonne Groen

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 1/2016

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Volwassenen met aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) hebben vaak moeite met tijdmanagement en het nakomen van afspraken. Een belangrijke functie voor tijdmanagement is tijdwaarneming, die weer samenhangt met de werking van het kortetermijn- en het werkgeheugen. De onderliggende mechanismen van tijdmanagement bij volwassenen met ADHD zijn grotendeels onbekend.
In een recente studie van Mette en collega’s uit 2015 werden tijdwaarneming en geheugenfuncties getest bij volwassen patiënten met ADHD (n = 59) die wel of niet behandeld werden met stimulantia. De prestaties op een tijdreproductietaak en kortetermijn- en werkgeheugentaken werden vergeleken met die van gezonde controles zonder een ADHD-diagnose (n = 32).
Zoals verwacht lieten de resultaten een tekort zien in het kortetermijn- en het werkgeheugen bij volwassenen met ADHD vergeleken met de controles. In tegenstelling tot eerder onderzoek verschilden de groepen niet op de tijdreproductietaak. Ook werd er geen relatie gevonden tussen de geheugenprestaties en de prestaties op de tijdreproductietaak. Deze studie suggereert dat andere cognitieve tekorten dan de tijdwaarneming per se, zoals executieve disfuncties of het geheugen, relevanter zijn voor patiënten om zich aan afspraken te houden. Verder onderzoek is nodig om deze resultaten verder te valideren, bijvoorbeeld omdat er enkele beperkingen kleven aan de tijdreproductietaak.
Literatuur
1.
2.
go back to reference Alderson RM, Kasper LJ, Hudec KL, Patros CH. Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and working memory in adults: a meta-analytic review. Neuropsychology. 2013;27:287–302. CrossRefPubMed Alderson RM, Kasper LJ, Hudec KL, Patros CH. Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and working memory in adults: a meta-analytic review. Neuropsychology. 2013;27:287–302. CrossRefPubMed
3.
go back to reference Barkley RA. Differential diagnosis of adults with ADHD: the role of executive function and self-regulation. J Clin Psychiatry. 2010;71:e17. CrossRefPubMed Barkley RA. Differential diagnosis of adults with ADHD: the role of executive function and self-regulation. J Clin Psychiatry. 2010;71:e17. CrossRefPubMed
4.
go back to reference Buhusi CV, Meck WH. What makes us tick? Functional and neural mechanisms of interval timing. Nat Rev Neurosci. 2005;6:755–65. CrossRefPubMed Buhusi CV, Meck WH. What makes us tick? Functional and neural mechanisms of interval timing. Nat Rev Neurosci. 2005;6:755–65. CrossRefPubMed
5.
7.
go back to reference Church RM, Meck WH, Gibbon J. Application of scalar timing theory to individual trials. J Exp Psychol Anim Behav Process. 1994;20:135–55. CrossRefPubMed Church RM, Meck WH, Gibbon J. Application of scalar timing theory to individual trials. J Exp Psychol Anim Behav Process. 1994;20:135–55. CrossRefPubMed
10.
go back to reference Barkley RA, Murphy KR, Bush T. Time perception and reproduction in young adults with attention deficit hyperactivity disorder. Neuropsychology. 2001;15:351–60. CrossRefPubMed Barkley RA, Murphy KR, Bush T. Time perception and reproduction in young adults with attention deficit hyperactivity disorder. Neuropsychology. 2001;15:351–60. CrossRefPubMed
11.
go back to reference Toplak ME, Rucklidge JJ, Hetherington R, John SC, Tannock R. Time perception deficits in attention-deficit/hyperactivity disorder and comorbid reading difficulties in child and adolescent samples. J Child Psychol Psychiatry. 2003;44:888–903. CrossRefPubMed Toplak ME, Rucklidge JJ, Hetherington R, John SC, Tannock R. Time perception deficits in attention-deficit/hyperactivity disorder and comorbid reading difficulties in child and adolescent samples. J Child Psychol Psychiatry. 2003;44:888–903. CrossRefPubMed
12.
go back to reference Mette C, Grabemann M, Zimmermann M, Strunz L, Scherbaum N, Wiltfang J, Kis B. No Clear Association between Impaired Short-Term or Working Memory Storage and Time Reproduction Capacity in Adult ADHD Patients. PLoS one. 2015;10:e0133714. PubMedCentralCrossRefPubMed Mette C, Grabemann M, Zimmermann M, Strunz L, Scherbaum N, Wiltfang J, Kis B. No Clear Association between Impaired Short-Term or Working Memory Storage and Time Reproduction Capacity in Adult ADHD Patients. PLoS one. 2015;10:e0133714. PubMedCentralCrossRefPubMed
13.
go back to reference Valko L, Schneider G, Doehnert M, Muller U, Brandeis D, Steinhausen HC, et al. Time processing in children and adults with ADHD. J Neural Transm. 2010;117:1213–28. CrossRefPubMed Valko L, Schneider G, Doehnert M, Muller U, Brandeis D, Steinhausen HC, et al. Time processing in children and adults with ADHD. J Neural Transm. 2010;117:1213–28. CrossRefPubMed
14.
go back to reference Baddeley A. Working memory: theories, models, and controversies. Annu Rev Psychol. 2012;63:1. doi:10.1146/annurev-psych-120710-100422. (PMID: 21961947). CrossRefPubMed Baddeley A. Working memory: theories, models, and controversies. Annu Rev Psychol. 2012;63:1. doi:10.1146/annurev-psych-120710-100422. (PMID: 21961947). CrossRefPubMed
15.
go back to reference Brown A, Biederman J, Valera E, Lomedico A, Aleardi M, Makris N, et al. Working memory network alterations and associated symptoms in adults with ADHD and Bipolar Disorder. J Psychiatr Res. 2012;46:476–83. PubMedCentralCrossRefPubMed Brown A, Biederman J, Valera E, Lomedico A, Aleardi M, Makris N, et al. Working memory network alterations and associated symptoms in adults with ADHD and Bipolar Disorder. J Psychiatr Res. 2012;46:476–83. PubMedCentralCrossRefPubMed
16.
go back to reference Mette C, Zimmermann M, Grabemann M, Abdel-Hamid M, Uekermann J, Biskup CS, et al. The impact of acute tryptophan depletion on attentional performance in adult patients with ADHD. Acta Psychiatr Scand. 2013;128:124–32. CrossRefPubMed Mette C, Zimmermann M, Grabemann M, Abdel-Hamid M, Uekermann J, Biskup CS, et al. The impact of acute tryptophan depletion on attentional performance in adult patients with ADHD. Acta Psychiatr Scand. 2013;128:124–32. CrossRefPubMed
17.
go back to reference Wiegand I, Kilian B, Hennig-Fast K, Müller H, Töllner T, Finke K. EEG markers of reduced visual short-term memory capacity in adult attention deficit/hyperactivity disorder. J Vis. 2015;15(12):79. doi:10.1167/15.12.79. (PubMed PMID: 26325767). CrossRefPubMed Wiegand I, Kilian B, Hennig-Fast K, Müller H, Töllner T, Finke K. EEG markers of reduced visual short-term memory capacity in adult attention deficit/hyperactivity disorder. J Vis. 2015;15(12):79. doi:10.1167/15.12.79. (PubMed PMID: 26325767). CrossRefPubMed
18.
go back to reference Noreika V, Falter CM, Rubia K. Timing deficits in attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD): evidence from neurocognitive and neuroimaging studies. Neuropsychologia. 2013;51:235–66. CrossRefPubMed Noreika V, Falter CM, Rubia K. Timing deficits in attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD): evidence from neurocognitive and neuroimaging studies. Neuropsychologia. 2013;51:235–66. CrossRefPubMed
19.
go back to reference Mitchell JT, Zylowska L, Kollins SH. Mindfulness meditation training for attention-deficit/hyperactivity disorder in adulthood: current empirical support, treatment overview, and future directions. Cogn Behav Pract. 2015;22(2):172–91. PubMedCentralCrossRefPubMed Mitchell JT, Zylowska L, Kollins SH. Mindfulness meditation training for attention-deficit/hyperactivity disorder in adulthood: current empirical support, treatment overview, and future directions. Cogn Behav Pract. 2015;22(2):172–91. PubMedCentralCrossRefPubMed
20.
go back to reference Arns M, Heinrich H, Strehl U. Evaluation of neurofeedback in ADHD: the long and winding road. Biol Psychol. 2014;95:108–15. doi:10.1016/j.biopsycho.2013.11.013. CrossRefPubMed Arns M, Heinrich H, Strehl U. Evaluation of neurofeedback in ADHD: the long and winding road. Biol Psychol. 2014;95:108–15. doi:10.1016/j.biopsycho.2013.11.013. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Waarom volwassenen met ADHD vaak te laat komen op afspraken – is het een beperking in de tijdwaarneming of het geheugen?
Auteurs
dr. Christian Mette
drs. Annika Zielke
dr. Yvonne Groen
Publicatiedatum
07-01-2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 1/2016
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-015-0115-y