Skip to main content
main-content
Top

Inhoudsopgave

Voorwerk

Hoofdstuk 1 Oriëntatie op zorgvragers met een verstandelijke handicap

Dit oriënterende hoofdstuk begint met een schets van de geschiedenis van de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Zorgopvattingen blijken een gevolg te zijn van maatschappelijke ontwikkelingen.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 2 Veel voorkomende complicaties

Dit hoofdstuk bevat informatie over een aantal specifieke complicaties die bij verstandelijk gehandicapten veel voorkomen. In het vorige hoofdstuk zijn drie domeinen besproken die essentieel zijn voor de begeleiding van verstandelijk gehandicapten: het somatische domein, het ontwikkelingsdomein en het domein van de huidige leefsituatie. We kunnen deze domeinen onderscheiden, maar niet scheiden. Op tal van manieren beïnvloeden ze elkaar.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 3 Het vaststellen van de hulpvraag en het plannen van zorg

Iemand die in een algemeen ziekenhuis opgenomen wordt, gaat daar niet naar toe om te wonen. Het zwaartepunt zal liggen bij de medische diagnose en de behandeling. De verpleegkundige zorg en diagnostiek krijgen daardoor in het algemene ziekenhuis een geheel ander accent dan in blijvende woonsituaties. Het bepalen van de hulpvraag verloopt bijvoorbeeld op andere wijze.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 4 De basale strategie

De zorg voor verstandelijk gehandicapten is vooral zorg voor zingeving. De mens leeft niet van brood alleen en ook niet van uitsluitend somatische zorg. Die zorg is hooguit een voorwaarde om het leven te gaan leven. Het begeleiden van verstandelijk gehandicapten is een ontdekkingstocht naar zingeving voor deze personen. Als die zingeving ontbreekt, zien we dat bij verstandelijk gehandicapten terug in allerlei uitingen van psychische problemen, variërend van initiatiefloos apathisch tot spectaculair problematisch. Wat het ook is, het is altijd de wanhoop van ontbrekende zingeving.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 5 Behandelstrategieën

Er zijn twee soorten begeleidingsstrategieën te onderscheiden, namelijk behandelstrategieën en omgangsstrategieën. Behandelstrategieën zijn gebaseerd op de hoofdstromingen in de psychologie en agogiek. Zij zijn in eerste instantie afgeleid van theorieën en vervolgens toegepast in de praktijk en daarna eventueel bijgesteld. Behandelstrategieën hadden, zeker bij hun ontstaan, de pretentie dat ze problemen zouden laten verdwijnen.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 6 Omgangsstrategieën

Bij de omgangsstrategieën ligt het accent eerder op het omgaan met het probleem dan op het oplossen ervan. Dat lijkt een nogal pessimistisch uitgangspunt, maar schijn bedriegt: te veel optimisme bij de behandeling van zorgvragers met psychische problemen leidt tot grote frustratie bij de begeleiders. Hun zelfvertrouwen wordt aangetast. Daarbij is een overgang naar een te pessimistische houding vaak het gevolg van te hoge verwachtingen. Het grote voordeel van omgangsstrategieën is dat ze de verwachtingen van de begeleiders veel reëler maken. Er valt een last van je schouders als je beseft dat het probleem niet opgelost hoeft te worden. Paradoxaal genoeg is dat in sommige gevallen het begin van de oplossing!
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 7 Specifieke hulpvragen

In de vorige hoofdstukken werd aandacht besteed aan het vaststellen van de hulpvraag en het uitzetten van de basale strategie. Vervolgens werden in de hoofdstukken 5 en 6 het gebruik van aanvullende omgangs- en behandelingsstrategieën besproken. Deze zijn bruikbaar voor de begeleiding van zorgvragers bij wie de hulpvraag vooral ligt op het gebied van gedragsproblemen of emotionele problemen.
G.T.M. Burger

Hoofdstuk 8 Organisatie van de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap

Dit hoofdstuk valt in twee delen uiteen:
  • een schets van de voorzieningenstructuur
  • wettelijke regelingen die van belang zijn voor de zorg aan verstandelijk gehandicapten.
G.T.M. Burger

Nawerk

Meer informatie