Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

2. Verouderingstheorieën

Auteurs : Dr. N.G.J. Jaspers, Dr. ing. W.P. Vermeij, Prof. em. dr. A.A. Marcoen, Dr. M.J. Aartsen, Dr. G.C.F. Thomése

Gepubliceerd in: Inleiding in de gerontologie en geriatrie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Het ontrafelen van de mechanismen van veroudering vormt een van de grote uitdagingen in de biologie. In de laatste eeuw zijn uiteenlopende verouderingstheorieën naar voren gebracht. De genen die defect zijn bij progeroïde syndromen bij de mens kunnen in laboratoriummuizen worden uitgeschakeld door genetische modificatie. Vooral uit het onderzoek van muizen met defecte DNA-reparatiegenen is gebleken dat ophoping van endogene DNA-schade een belangrijke rol speelt bij het verouderingsproces. Het optreden van deze schades als gevolg van de stofwisseling veroorzaakt op zijn beurt een overschakeling van een stofwisselingsmodus die gericht is op verbranding en groei naar een modus die meer gericht is op bescherming en conservering.
Ouder worden gaat gepaard met verliezen op lichamelijk, functioneel, cognitief en sociaal vlak. Toch blijven de meeste ouderen zich lang goed voelen. Hoe slagen ze daarin? Op zoek naar een antwoord hebben gerontologen welbevinden in de tweede levenshelft in verband gebracht met veranderingen in de hersenactiviteit, het cognitief functioneren, de motivatie, de sociale context en de persoonlijkheid.
Dé oudere bestaat niet; er zijn grote verschillen in de wijze waarop mensen oud worden en door de sociale omgeving oud worden gemaakt. Verschillende theorieën die een verklaring willen geven voor dat proces, worden besproken; ze belichten elk een ander aspect. Ook wordt een aantal belangrijke wetenschappelijke stromingen in de gerontologie beschreven en wordt aan de hand van een voorbeeld uitgelegd hoe die inzichten kunnen worden toepast bij het begrijpen van gerontologische vraagstukken.
Literatuur
go back to reference Aartsen MJ. Ageism in de gerontologie. Geron. 2011;13:28–30. Aartsen MJ. Ageism in de gerontologie. Geron. 2011;13:28–30.
go back to reference Brandtstädter J, Greve W. The aging self: stabilizing and protective processes. Dev Rev. 1994;14:52–80. CrossRef Brandtstädter J, Greve W. The aging self: stabilizing and protective processes. Dev Rev. 1994;14:52–80. CrossRef
go back to reference Butler RN. Why survive? Being old in America. New York: Harper and Row; 1975. Butler RN. Why survive? Being old in America. New York: Harper and Row; 1975.
go back to reference Calasanti T. Ageism, gravity, and gender: experiences of aging bodies. Generations. Fall 2005. Calasanti T. Ageism, gravity, and gender: experiences of aging bodies. Generations. Fall 2005.
go back to reference Carstensen LL. Social and emotional patterns in adulthood: support for socioemotional selectivity. Psychol Aging. 1992;7:331–8. CrossRefPubMed Carstensen LL. Social and emotional patterns in adulthood: support for socioemotional selectivity. Psychol Aging. 1992;7:331–8. CrossRefPubMed
go back to reference Carstensen LL, Turk-Charles S. The salience of emotion across the adult life span. Psychol Aging. 1994;9:259–64. CrossRefPubMed Carstensen LL, Turk-Charles S. The salience of emotion across the adult life span. Psychol Aging. 1994;9:259–64. CrossRefPubMed
go back to reference Charles ST, Carstensen LL. Social and emotional aging. Annu Rev Psychol. 2009;61:383–409. CrossRef Charles ST, Carstensen LL. Social and emotional aging. Annu Rev Psychol. 2009;61:383–409. CrossRef
go back to reference Chipperfield JG, Perry RP, Weiner B. Discrete emotions in later life. J Gerontol Psychol Sci. 2003;58B:P23–P4. CrossRef Chipperfield JG, Perry RP, Weiner B. Discrete emotions in later life. J Gerontol Psychol Sci. 2003;58B:P23–P4. CrossRef
go back to reference Cowgill DO, Holmes LD. In: Holmes LD, Redacteur. Aging and modernization. New York: Appleton-Century-Crofts; 1972. Cowgill DO, Holmes LD. In: Holmes LD, Redacteur. Aging and modernization. New York: Appleton-Century-Crofts; 1972.
go back to reference Cumming E, Henry WE. Growing old: the process of disengagement. New York: Basic Books; 1961. Cumming E, Henry WE. Growing old: the process of disengagement. New York: Basic Books; 1961.
go back to reference Dannefer D. Cumulative advantage/disadvantage and the life course: cross-fertilizing age and social science theory. J Gerontol Ser B Psychol Sci Soc Sci. 2003;58(6):S327–37. CrossRef Dannefer D. Cumulative advantage/disadvantage and the life course: cross-fertilizing age and social science theory. J Gerontol Ser B Psychol Sci Soc Sci. 2003;58(6):S327–37. CrossRef
go back to reference Gross JJ, Carstensen LL, Tsai J, Skorpen CG, Hsu AYC. Emotion and aging: experience, expression, and control. Psychol Aging. 1997;12:590–9. CrossRefPubMed Gross JJ, Carstensen LL, Tsai J, Skorpen CG, Hsu AYC. Emotion and aging: experience, expression, and control. Psychol Aging. 1997;12:590–9. CrossRefPubMed
go back to reference Gubrium JF. Speaking of life: horizons of meaning for nursing home residents. Hawthorne: Aldine de Gruyter; 1993. Gubrium JF. Speaking of life: horizons of meaning for nursing home residents. Hawthorne: Aldine de Gruyter; 1993.
go back to reference Labouvie-Vief G. Dynamic integration: affect, cognition, and the self in adulthood. Curr Dir Psychol Sci. 2003;12:201–6. CrossRef Labouvie-Vief G. Dynamic integration: affect, cognition, and the self in adulthood. Curr Dir Psychol Sci. 2003;12:201–6. CrossRef
go back to reference Labouvie-Vief G. The psychology of emotions and ageing. In: Johnson ML, Redacteur. The Cambridge handbook of age and ageing. Cambridge: Cambridge University Press; 2005. pag. 229–36. Labouvie-Vief G. The psychology of emotions and ageing. In: Johnson ML, Redacteur. The Cambridge handbook of age and ageing. Cambridge: Cambridge University Press; 2005. pag. 229–36.
go back to reference Niedernhofer LJ, Garinis GA, Raams A, Lalai AS, Robinson AR, Appeldoorn E, et al. A new progeroid syndrome reveals that genotoxic stress suppresses the somatotroph axis. Nature. 2006;444:1038–43. CrossRefPubMed Niedernhofer LJ, Garinis GA, Raams A, Lalai AS, Robinson AR, Appeldoorn E, et al. A new progeroid syndrome reveals that genotoxic stress suppresses the somatotroph axis. Nature. 2006;444:1038–43. CrossRefPubMed
go back to reference Riley MW, Kahn RL, Foner A, Mack KA, Redacteur. Structural lag. Society’s failure to provide meaningful opportunities in work, family, and leisure. Oxford: Wiley; 1994. pag. 290. (xiv). Riley MW, Kahn RL, Foner A, Mack KA, Redacteur. Structural lag. Society’s failure to provide meaningful opportunities in work, family, and leisure. Oxford: Wiley; 1994. pag. 290. (xiv).
go back to reference Tilburg TG van, Thomése GCF. Societal dynamics in personal networks. In: Dannefer D, Phillipson CR, Redacteur. The Sage handbook of social gerontology. London: Sage; 2010. pag. 215–25. CrossRef Tilburg TG van, Thomése GCF. Societal dynamics in personal networks. In: Dannefer D, Phillipson CR, Redacteur. The Sage handbook of social gerontology. London: Sage; 2010. pag. 215–25. CrossRef
go back to reference Vermeij WP, Hoeijmakers JHJ, Pothof J. Aging: not all DNA damage is equal. Curr Opin Genet Dev. 2014;26:124–30. CrossRefPubMed Vermeij WP, Hoeijmakers JHJ, Pothof J. Aging: not all DNA damage is equal. Curr Opin Genet Dev. 2014;26:124–30. CrossRefPubMed
go back to reference Vogel N, Schilling OK, Beekman ATF, Penninx BWJH. Time-to-death-related change in positive and negative affect among older adults approaching the end of life. Psychol Aging. 2013;28:128–41. CrossRefPubMed Vogel N, Schilling OK, Beekman ATF, Penninx BWJH. Time-to-death-related change in positive and negative affect among older adults approaching the end of life. Psychol Aging. 2013;28:128–41. CrossRefPubMed
Metagegevens
Titel
Verouderingstheorieën
Auteurs
Dr. N.G.J. Jaspers
Dr. ing. W.P. Vermeij
Prof. em. dr. A.A. Marcoen
Dr. M.J. Aartsen
Dr. G.C.F. Thomése
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-0444-8_2