Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

20-09-2022 | State-of-the-art

Vegetarische voeding bij kinderen

Aandachtspunten voor gezondheidswerkers

Auteur: Prof.dr. M. Van Winckel

Gepubliceerd in: JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Het aantal personen dat kiest voor een op planten gebaseerde voeding neemt toe omwille van onder meer bezorgdheid over het milieu en het klimaat. Wat volgt is gebaseerd op twee recente consensusrichtlijnen over vegetarische voeding van de Vlaamse Vereniging voor Kindergeneeskunde en de Hoge Gezondheidsraad. Een vegetarisch voedingspatroon hangt samen met lagere cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit, en een lagere prevalentie van obesitas. De groei van vegetarisch gevoede kinderen is gelijkaardig aan die van omnivore leeftijdgenoten, op voorwaarde dat de energieaanbreng voldoende is. Bij adolescenten hangt vegetarisme soms samen met eetstoornissen, maar er is géén evidentie voor een causaal verband. Een evenwichtig gevarieerd lacto-ovo-vegetarisch voedingspatroon kan voldoen aan alle behoeften, ook van een groeiend kind. Een veganistische voeding, die alle voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong uitsluit, moet in elk geval aangevuld worden met een vitamine B12-supplement of vitamine B12-gesupplementeerde voedingswaren. Ook belangrijk is aandacht voor de inname van calcium en van voedingsmiddelen die voldoende energie en eiwit van goede kwaliteit bevatten. Hoe restrictiever het voedingspatroon, en hoe jonger het kind, des te groter het risico op deficiënties, tenzij gebruikgemaakt wordt van supplementen of gesupplementeerde producten.
Literatuur
1.
go back to reference Sandström V, Valin H, Krisztin T, Havlík P, Herrero M, Kastner T. The role of trade in the greenhouse gas footprints of EU diets. Glob Food Sec. 2018;19:48–55. CrossRef Sandström V, Valin H, Krisztin T, Havlík P, Herrero M, Kastner T. The role of trade in the greenhouse gas footprints of EU diets. Glob Food Sec. 2018;19:48–55. CrossRef
2.
go back to reference Willett W, Rockström J, Loken B, Springmann M, Lang T, Vermeulen S, et al. Food in the anthropocene: the EAT-Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. Lancet. 2019;393(10170):447–92. CrossRef Willett W, Rockström J, Loken B, Springmann M, Lang T, Vermeulen S, et al. Food in the anthropocene: the EAT-Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. Lancet. 2019;393(10170):447–92. CrossRef
3.
go back to reference Agnoli C, Baroni L, Bertini I, Ciappellano S, Fabbri A, Papa M, et al. Position paper on vegetarian diets from the working group of the Italian Society of Human Nutrition. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2017;27(12):1037–52. CrossRef Agnoli C, Baroni L, Bertini I, Ciappellano S, Fabbri A, Papa M, et al. Position paper on vegetarian diets from the working group of the Italian Society of Human Nutrition. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2017;27(12):1037–52. CrossRef
7.
go back to reference Kiely ME. Risks and benefits of vegan and vegetarian diets in children. Proc Nutr Soc. 2021;80(2):159–64. CrossRef Kiely ME. Risks and benefits of vegan and vegetarian diets in children. Proc Nutr Soc. 2021;80(2):159–64. CrossRef
8.
go back to reference Lu JW, Yu LH, Tu YK, Cheng HY, Chen LY, Loh CH, et al. Risk of incident stroke among vegetarians compared to nonvegetarians: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Nutrients. 2021;13(9):3019. CrossRef Lu JW, Yu LH, Tu YK, Cheng HY, Chen LY, Loh CH, et al. Risk of incident stroke among vegetarians compared to nonvegetarians: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studies. Nutrients. 2021;13(9):3019. CrossRef
9.
go back to reference Fresán U, Sabaté J. Vegetarian diets: planetary health and its alignment with human health. Adv Nutr. 2019;10(Suppl_4):S380–S8. CrossRef Fresán U, Sabaté J. Vegetarian diets: planetary health and its alignment with human health. Adv Nutr. 2019;10(Suppl_4):S380–S8. CrossRef
10.
go back to reference Peretti N, Darmaun D, Chouraqui JP, Bocquet A, Briend A, Feillet F, et al. Vegetarian diet in children and adolescents: a health benefit? Arch Pediatr. 2020;27(4):173–5. CrossRef Peretti N, Darmaun D, Chouraqui JP, Bocquet A, Briend A, Feillet F, et al. Vegetarian diet in children and adolescents: a health benefit? Arch Pediatr. 2020;27(4):173–5. CrossRef
11.
go back to reference Dagnelie PC. Voeding en gezondheid – potentiële gezondheidsvoordelen en risico’s van vegetarisme en beperkte vleesconsumptie in Nederland. Ned Tijdschr Geneeskd. 2003;147(27):1308–13. PubMed Dagnelie PC. Voeding en gezondheid – potentiële gezondheidsvoordelen en risico’s van vegetarisme en beperkte vleesconsumptie in Nederland. Ned Tijdschr Geneeskd. 2003;147(27):1308–13. PubMed
12.
go back to reference Desmond MA, Sobiecki JG, Jaworski M, Płudowski P, Antoniewicz J, Shirley MK, et al. Growth, body composition, and cardiovascular and nutritional risk of 5‑ to 10-y-old children consuming vegetarian, vegan, or omnivore diets. Am J Clin Nutr. 2021;113(6):1565–77. CrossRef Desmond MA, Sobiecki JG, Jaworski M, Płudowski P, Antoniewicz J, Shirley MK, et al. Growth, body composition, and cardiovascular and nutritional risk of 5‑ to 10-y-old children consuming vegetarian, vegan, or omnivore diets. Am J Clin Nutr. 2021;113(6):1565–77. CrossRef
13.
go back to reference Hebbelinck M, Clarys P, De Malsche A. Growth, development, and physical fitness of Flemish vegetarian children, adolescents, and young adults. Am J Clin Nutr. 1999;70(3 Suppl):579–85s. CrossRef Hebbelinck M, Clarys P, De Malsche A. Growth, development, and physical fitness of Flemish vegetarian children, adolescents, and young adults. Am J Clin Nutr. 1999;70(3 Suppl):579–85s. CrossRef
14.
go back to reference Sutter DO, Bender N. Nutrient status and growth in vegan children. Nutr Res. 2021;91:13–25. CrossRef Sutter DO, Bender N. Nutrient status and growth in vegan children. Nutr Res. 2021;91:13–25. CrossRef
15.
go back to reference Brytek-Matera A. Vegetarian diet and orthorexia nervosa: a review of the literature. Eat Weight Disord. 2021;26(1):1–11. CrossRef Brytek-Matera A. Vegetarian diet and orthorexia nervosa: a review of the literature. Eat Weight Disord. 2021;26(1):1–11. CrossRef
16.
go back to reference Van Winckel M, Vande Velde S, De Bruyne R, Van Biervliet S. Clinical practice: vegetarian infant and child nutrition. Eur J Pediatr. 2011;170(12):1489–94. CrossRef Van Winckel M, Vande Velde S, De Bruyne R, Van Biervliet S. Clinical practice: vegetarian infant and child nutrition. Eur J Pediatr. 2011;170(12):1489–94. CrossRef
17.
go back to reference Baroni L, Goggi S, Battino M. Planning well-balanced vegetarian diets in infants, children, and adolescents: the VegPlate Junior. J Acad Nutr Diet. 2019;119(7):1067–74. CrossRef Baroni L, Goggi S, Battino M. Planning well-balanced vegetarian diets in infants, children, and adolescents: the VegPlate Junior. J Acad Nutr Diet. 2019;119(7):1067–74. CrossRef
18.
go back to reference Melina V, Craig W, Levin S. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: vegetarian diets. J Acad Nutr Diet. 2016;116(12):1970–80. CrossRef Melina V, Craig W, Levin S. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: vegetarian diets. J Acad Nutr Diet. 2016;116(12):1970–80. CrossRef
19.
go back to reference Craig WJ, Mangels AR, Fresán U, Marsh K, Miles FL, Saunders AV, et al. The safe and effective use of plant-based diets with guidelines for health professionals. Nutrients. 2021;13(11):4144. CrossRef Craig WJ, Mangels AR, Fresán U, Marsh K, Miles FL, Saunders AV, et al. The safe and effective use of plant-based diets with guidelines for health professionals. Nutrients. 2021;13(11):4144. CrossRef
20.
go back to reference Salomé M, Gavelle E de, Dufour A, Dubuisson C, Volatier JL, Fouillet H, et al. Plant-protein diversity is critical to ensuring the nutritional adequacy of diets when replacing animal with plant protein: observed and modeled diets of French adults (INCA3). J Nutr. 2020;150(3):536–45. PubMed Salomé M, Gavelle E de, Dufour A, Dubuisson C, Volatier JL, Fouillet H, et al. Plant-protein diversity is critical to ensuring the nutritional adequacy of diets when replacing animal with plant protein: observed and modeled diets of French adults (INCA3). J Nutr. 2020;150(3):536–45. PubMed
21.
go back to reference Burckhardt P. The role of low acid load in vegetarian diet on bone health: a narrative review. Swiss Med Wkly. 2016;146:w14277. PubMed Burckhardt P. The role of low acid load in vegetarian diet on bone health: a narrative review. Swiss Med Wkly. 2016;146:w14277. PubMed
22.
go back to reference Hsu E. Plant-based diets and bone health: sorting through the evidence. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2020;27(4):248–52. CrossRef Hsu E. Plant-based diets and bone health: sorting through the evidence. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2020;27(4):248–52. CrossRef
23.
go back to reference Bohmer H, Müller H, Resch KL. Calcium supplementation with calcium-rich mineral waters: a systematic review and meta-analysis of its bioavailability. Osteoporos Int. 2000;11(11):938–43. CrossRef Bohmer H, Müller H, Resch KL. Calcium supplementation with calcium-rich mineral waters: a systematic review and meta-analysis of its bioavailability. Osteoporos Int. 2000;11(11):938–43. CrossRef
24.
go back to reference Watanabe F, Bito T. Vitamin B(12) sources and microbial interaction. Exp Biol Med (Maywood). 2018;243(2):148–58. CrossRef Watanabe F, Bito T. Vitamin B(12) sources and microbial interaction. Exp Biol Med (Maywood). 2018;243(2):148–58. CrossRef
25.
go back to reference Zeuschner CL, Hokin BD, Marsh KA, Saunders AV, Reid MA, Ramsay MR. Vitamin B 12 and vegetarian diets. Med J Aust. 2013;199(S4):27–32. CrossRef Zeuschner CL, Hokin BD, Marsh KA, Saunders AV, Reid MA, Ramsay MR. Vitamin B 12 and vegetarian diets. Med J Aust. 2013;199(S4):27–32. CrossRef
26.
go back to reference Carmel R. Biomarkers of cobalamin (vitamin B‑12) status in the epidemiologic setting: a critical overview of context, applications, and performance characteristics of cobalamin, methylmalonic acid, and holotranscobalamin II. Am J Clin Nutr. 2011;94(1):348–58s. CrossRef Carmel R. Biomarkers of cobalamin (vitamin B‑12) status in the epidemiologic setting: a critical overview of context, applications, and performance characteristics of cobalamin, methylmalonic acid, and holotranscobalamin II. Am J Clin Nutr. 2011;94(1):348–58s. CrossRef
27.
go back to reference Wiersinga WJ, Rooij SE de, Huijmans JG, Fischer C, Hoekstra JB. Diagnostiek van vitamine B12-deficiëntie. Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149(50):2789–94. PubMed Wiersinga WJ, Rooij SE de, Huijmans JG, Fischer C, Hoekstra JB. Diagnostiek van vitamine B12-deficiëntie. Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149(50):2789–94. PubMed
28.
go back to reference Pawlak R, Lester SE, Babatunde T. The prevalence of cobalamin deficiency among vegetarians assessed by serum vitamin B12: a review of literature. Eur J Clin Nutr. 2014;68(5):541–8. CrossRef Pawlak R, Lester SE, Babatunde T. The prevalence of cobalamin deficiency among vegetarians assessed by serum vitamin B12: a review of literature. Eur J Clin Nutr. 2014;68(5):541–8. CrossRef
29.
go back to reference Zengin E, Sarper N, Caki Kiliç S. Clinical manifestations of infants with nutritional vitamin B deficiency due to maternal dietary deficiency. Acta Paediatr. 2009;98(1):98–102. CrossRef Zengin E, Sarper N, Caki Kiliç S. Clinical manifestations of infants with nutritional vitamin B deficiency due to maternal dietary deficiency. Acta Paediatr. 2009;98(1):98–102. CrossRef
30.
go back to reference Rizzo G, Laganà AS, Rapisarda AM, La Ferrera GM, Buscema M, Rossetti P, et al. Vitamin B12 among vegetarians: status, assessment and supplementation. Nutrients. 2016;8(12):767. CrossRef Rizzo G, Laganà AS, Rapisarda AM, La Ferrera GM, Buscema M, Rossetti P, et al. Vitamin B12 among vegetarians: status, assessment and supplementation. Nutrients. 2016;8(12):767. CrossRef
Metagegevens
Titel
Vegetarische voeding bij kinderen
Aandachtspunten voor gezondheidswerkers
Auteur
Prof.dr. M. Van Winckel
Publicatiedatum
20-09-2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg
Print ISSN: 1567-8644
Elektronisch ISSN: 1876-598X
DOI
https://doi.org/10.1007/s12452-022-00287-6