Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2022 | OriginalPaper | Hoofdstuk

11. Vallen

Auteur: Dr. E. Smulders

Gepubliceerd in: Geriatrie in de fysiotherapie en kinesitherapie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Vallen is een groot probleem bij ouderen met verstrekkende gevolgen, zowel lichamelijk als psychosociaal. Daarnaast zorgt valproblematiek voor hoge medische kosten voor de maatschappij. Omdat het aantal ouderen toeneemt en vanwege de hoge frequentie en ernstige consequenties van valpartijen is het van belang om vallen zo veel mogelijk te voorkomen. Hiervoor is het noodzakelijk om mensen met valrisico op een goede manier te kunnen detecteren en hun valproblematiek te inventariseren zodat er geschikte interventie plaats kan vinden. Aangezien mobiliteitsproblemen (problemen met balans, kracht en lopen) een van de belangrijkste risicofactoren zijn voor vallen en er daarnaast is aangetoond dat met name oefentherapie effectief is om vallen te voorkomen, speelt de fysio-/kinesitherapeut een belangrijke rol rondom het vallen bij ouderen.
Literatuur
1.
go back to reference Lamb SE, Jorstad-Stein EC, Hauer K, Becker C. Development of a common outcome data set for fall injury prevention trials: the prevention of falls network europe consensus. J Am Geriatr Soc. 2005 Sep;53(9):1618–22. CrossRef Lamb SE, Jorstad-Stein EC, Hauer K, Becker C. Development of a common outcome data set for fall injury prevention trials: the prevention of falls network europe consensus. J Am Geriatr Soc. 2005 Sep;53(9):1618–22. CrossRef
2.
go back to reference Close JC, Lord SL, Menz HB, Sherrington C. What is the role of falls? Best Pract Res Clin Rheumatol. 2005 Dec;19(6):913–35. CrossRef Close JC, Lord SL, Menz HB, Sherrington C. What is the role of falls? Best Pract Res Clin Rheumatol. 2005 Dec;19(6):913–35. CrossRef
3.
go back to reference Milisen K, Detroch E, Bellens K, Braes T, Dierickx K, Smeulders W, et al. Falls among community-dwelling elderly: a pilot study of prevalence, circumstances and consequences in Flanders. Tijdschr Gerontol Geriatr. 2004 Feb;35(1):15–20. PubMed Milisen K, Detroch E, Bellens K, Braes T, Dierickx K, Smeulders W, et al. Falls among community-dwelling elderly: a pilot study of prevalence, circumstances and consequences in Flanders. Tijdschr Gerontol Geriatr. 2004 Feb;35(1):15–20. PubMed
4.
go back to reference O’Loughlin JL, Robitaille Y, Boivin J-F, Suissa S. Incidence of and risk factors for falls and injurious falls among the community-dwelling elderly. Am J Epidemiol. 1993 Feb 1;137(3):342–54. CrossRef O’Loughlin JL, Robitaille Y, Boivin J-F, Suissa S. Incidence of and risk factors for falls and injurious falls among the community-dwelling elderly. Am J Epidemiol. 1993 Feb 1;137(3):342–54. CrossRef
5.
go back to reference Tinetti ME, Doucette J, Claus E, Marottoli R. Risk factors for serious injury during falls by older persons in the community. J Am Geriatr Soc. 1995 Nov;43(11):1214–21. CrossRef Tinetti ME, Doucette J, Claus E, Marottoli R. Risk factors for serious injury during falls by older persons in the community. J Am Geriatr Soc. 1995 Nov;43(11):1214–21. CrossRef
6.
go back to reference VeiligheidNL. Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2019. 2020. VeiligheidNL. Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2019. 2020.
7.
go back to reference Stel VS, Smit JH, Pluijm SMF, Lips P. Consequences of falling in older men and women and risk factors for health service use and functional decline. Age Ageing. 2004 Jan 1;33(1):58–65. CrossRef Stel VS, Smit JH, Pluijm SMF, Lips P. Consequences of falling in older men and women and risk factors for health service use and functional decline. Age Ageing. 2004 Jan 1;33(1):58–65. CrossRef
8.
go back to reference Cumming RG, Klineberg RJ. Fall frequency and characteristics and the risk of hip fractures. J Am Geriatr Soc. 1994 Jul;42(7):774–8. CrossRef Cumming RG, Klineberg RJ. Fall frequency and characteristics and the risk of hip fractures. J Am Geriatr Soc. 1994 Jul;42(7):774–8. CrossRef
9.
go back to reference Hernlund E, Svedbom A, Ivergård M, Compston J, Cooper C, Stenmark J, et al. Osteoporosis in the European Union: medical management, epidemiology and economic burden. Arch Osteoporos. 2013 Dec 11;8(1–2):136. CrossRef Hernlund E, Svedbom A, Ivergård M, Compston J, Cooper C, Stenmark J, et al. Osteoporosis in the European Union: medical management, epidemiology and economic burden. Arch Osteoporos. 2013 Dec 11;8(1–2):136. CrossRef
10.
go back to reference Hobbelen JSM, Van de Kamp-Hofman IAL, Looijen RAT, Risseeuw H, Van der Velde M, Vluggen TPMM. Beroepsprofiel Geriatriefysiotherapeut. Amersfoort; 2015. Hobbelen JSM, Van de Kamp-Hofman IAL, Looijen RAT, Risseeuw H, Van der Velde M, Vluggen TPMM. Beroepsprofiel Geriatriefysiotherapeut. Amersfoort; 2015.
11.
go back to reference Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn: Preventie van valincidenten bij ouderen. 2017. Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn: Preventie van valincidenten bij ouderen. 2017.
12.
go back to reference Milisen K, Coussement J. Vlaeyen E, Bautmans I, Betrand I, Boonen S, et al. Valpreventie bij thuiswonende ouderen: praktijkrichtlijn voor Vlaanderen; 2010. Milisen K, Coussement J. Vlaeyen E, Bautmans I, Betrand I, Boonen S, et al. Valpreventie bij thuiswonende ouderen: praktijkrichtlijn voor Vlaanderen; 2010.
13.
go back to reference Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn: Osteoporose en fractuurpreventie, 2022. Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn: Osteoporose en fractuurpreventie, 2022.
14.
go back to reference Chamberlin ME, Fulwider BD, Sanders SL, Medeiros JM. Does fear of falling influence spatial and temporal gait parameters in elderly persons beyond changes associated with normal aging? Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2005 Sep 1;60(9):1163–7. CrossRef Chamberlin ME, Fulwider BD, Sanders SL, Medeiros JM. Does fear of falling influence spatial and temporal gait parameters in elderly persons beyond changes associated with normal aging? Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2005 Sep 1;60(9):1163–7. CrossRef
15.
go back to reference Delbaere K, Sturnieks DL, Crombez G, Lord SR. Concern about falls elicits changes in gait parameters in conditions of postural threat in older people. Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2009 Feb 1;64A(2):237–42. CrossRef Delbaere K, Sturnieks DL, Crombez G, Lord SR. Concern about falls elicits changes in gait parameters in conditions of postural threat in older people. Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2009 Feb 1;64A(2):237–42. CrossRef
16.
go back to reference Lundin-Olsson L, Nyberg L, Gustafson Y. “Stops walking when talking” as a predictor of falls in elderly people. Lancet. 1997 Mar;349(9052):617. CrossRef Lundin-Olsson L, Nyberg L, Gustafson Y. “Stops walking when talking” as a predictor of falls in elderly people. Lancet. 1997 Mar;349(9052):617. CrossRef
17.
go back to reference Verghese J, Holtzer R, Lipton RB, Wang C. Quantitative gait markers and incident fall risk in older adults. Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2009 Aug 1;64A(8):896–901. CrossRef Verghese J, Holtzer R, Lipton RB, Wang C. Quantitative gait markers and incident fall risk in older adults. Journals Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2009 Aug 1;64A(8):896–901. CrossRef
18.
go back to reference Hausdorff JM, Rios DA, Edelberg HK. Gait variability and fall risk in community-living older adults: A 1-year prospective study. Arch Phys Med Rehabil. 2001 Aug;82(8):1050–6. CrossRef Hausdorff JM, Rios DA, Edelberg HK. Gait variability and fall risk in community-living older adults: A 1-year prospective study. Arch Phys Med Rehabil. 2001 Aug;82(8):1050–6. CrossRef
19.
go back to reference Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson L, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Sep 12. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson L, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Sep 12.
20.
go back to reference van der Velde N, Emmelot-Vonk M, Daal J, van Deudekom F, Hegge HHM, Hoekstra W, et al. Handboek Valkliniek. Een praktische handleiding voor de implementatie van een valkliniek en regionale transmurale samenwerking; 2020. van der Velde N, Emmelot-Vonk M, Daal J, van Deudekom F, Hegge HHM, Hoekstra W, et al. Handboek Valkliniek. Een praktische handleiding voor de implementatie van een valkliniek en regionale transmurale samenwerking; 2020.
21.
go back to reference Gates S, Fisher JD, Cooke MW, Carter YH, Lamb SE. Multifactorial assessment and targeted intervention for preventing falls and injuries among older people in community and emergency care settings: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2008 Jan 19;336(7636):130–3. CrossRef Gates S, Fisher JD, Cooke MW, Carter YH, Lamb SE. Multifactorial assessment and targeted intervention for preventing falls and injuries among older people in community and emergency care settings: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2008 Jan 19;336(7636):130–3. CrossRef
22.
go back to reference Hansma AHG, Emmelot-Vonk MH, Verhaar HJJ. Reduction in falling after a falls-assessment. Arch Gerontol Geriatr. 2010 Jan;50(1):73–6. CrossRef Hansma AHG, Emmelot-Vonk MH, Verhaar HJJ. Reduction in falling after a falls-assessment. Arch Gerontol Geriatr. 2010 Jan;50(1):73–6. CrossRef
23.
go back to reference Tinetti ME. Multifactorial fall-prevention strategies: time to retreat or advance. J Am Geriatr Soc. 2008 Aug;56(8):1563–5. CrossRef Tinetti ME. Multifactorial fall-prevention strategies: time to retreat or advance. J Am Geriatr Soc. 2008 Aug;56(8):1563–5. CrossRef
24.
go back to reference Robertson MC, Campbell AJ, Gardner MM, Devlin N. Preventing injuries in older people by preventing falls: a meta-analysis of individual-level data. J Am Geriatr Soc. 2002 May;50(5):905–11. CrossRef Robertson MC, Campbell AJ, Gardner MM, Devlin N. Preventing injuries in older people by preventing falls: a meta-analysis of individual-level data. J Am Geriatr Soc. 2002 May;50(5):905–11. CrossRef
25.
go back to reference Smulders E, Weerdesteyn V, Groen BE, Duysens J, Eijsbouts A, Laan R, et al. Efficacy of a short multidisciplinary falls prevention program for elderly persons with osteoporosis and a fall history: A randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2010;91(11). Smulders E, Weerdesteyn V, Groen BE, Duysens J, Eijsbouts A, Laan R, et al. Efficacy of a short multidisciplinary falls prevention program for elderly persons with osteoporosis and a fall history: A randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2010;91(11).
26.
go back to reference Weerdesteyn V, Smulders E, Rijken H, Duysens J. Preserved effectiveness of a falls prevention exercise program after implementation in daily clinical practice. J Am Geriatr Soc. 2009;57(11). Weerdesteyn V, Smulders E, Rijken H, Duysens J. Preserved effectiveness of a falls prevention exercise program after implementation in daily clinical practice. J Am Geriatr Soc. 2009;57(11).
27.
go back to reference Weerdesteyn V, Rijken H, Geurts ACH, Smits-Engelsman BCM, Mulder T, Duysens J. A five-week exercise program can reduce falls and improve obstacle avoidance in the elderly. Gerontology. 2006;52(3):131–41. CrossRef Weerdesteyn V, Rijken H, Geurts ACH, Smits-Engelsman BCM, Mulder T, Duysens J. A five-week exercise program can reduce falls and improve obstacle avoidance in the elderly. Gerontology. 2006;52(3):131–41. CrossRef
28.
go back to reference Zijlstra G, Van Haastregt J, Van Eijk Jt, Kempen G. Evaluating an intervention to reduce fear of falling and associated activity restriction in elderly persons: design of a randomised controlled trial [ISRCTN43792817]. BMC Public Health. 2005 Dec 21;5(1):26. Zijlstra G, Van Haastregt J, Van Eijk Jt, Kempen G. Evaluating an intervention to reduce fear of falling and associated activity restriction in elderly persons: design of a randomised controlled trial [ISRCTN43792817]. BMC Public Health. 2005 Dec 21;5(1):26.
29.
go back to reference Zijlstra GAR, Van Haastregt JCM, Ambergen T, Van Rossum E, Van Eijk JTM, Tennstedt SL, et al. Effects of a multicomponent cognitive behavioral group intervention on fear of falling and activity avoidance in community-dwelling older adults: results of a randomized controlled trial. J Am Geriatr Soc. 2009 Nov;57(11):2020–8. CrossRef Zijlstra GAR, Van Haastregt JCM, Ambergen T, Van Rossum E, Van Eijk JTM, Tennstedt SL, et al. Effects of a multicomponent cognitive behavioral group intervention on fear of falling and activity avoidance in community-dwelling older adults: results of a randomized controlled trial. J Am Geriatr Soc. 2009 Nov;57(11):2020–8. CrossRef
30.
go back to reference Faber MJ, Bosscher RJ, Chin A, Paw MJ, Van Wieringen PC. Effects of exercise programs on falls and mobility in frail and pre-frail older adults: a multicenter randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2006 Jul;87(7):885–96. Faber MJ, Bosscher RJ, Chin A, Paw MJ, Van Wieringen PC. Effects of exercise programs on falls and mobility in frail and pre-frail older adults: a multicenter randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2006 Jul;87(7):885–96.
31.
go back to reference Bettman W, Verkooijen B, Hobbelen JSM. Het Otago thuisoefenprogramma: het Otoga oefenprogramma om valincidenten bij ouderen te voorkomen. Amsterdam; 2013. Bettman W, Verkooijen B, Hobbelen JSM. Het Otago thuisoefenprogramma: het Otoga oefenprogramma om valincidenten bij ouderen te voorkomen. Amsterdam; 2013.
32.
go back to reference Verkooijen B, Ketelaar-Spek M. De effecten van acht weken oefenen met het Otago exercise programme op de balans en spierkracht van thuiswonende ouderen. Fysiother Ouderenzorg. 2013;27(1):12–20. Verkooijen B, Ketelaar-Spek M. De effecten van acht weken oefenen met het Otago exercise programme op de balans en spierkracht van thuiswonende ouderen. Fysiother Ouderenzorg. 2013;27(1):12–20.
33.
go back to reference Cambier D, Delbaere K. Rol van fysieke activiteit bij ouder worden: CoMBAT, een wapen in de strijd tegen vallen. Jaarboek Fysiotherapie Kinesitherapie. 2014;2014:127–45. Cambier D, Delbaere K. Rol van fysieke activiteit bij ouder worden: CoMBAT, een wapen in de strijd tegen vallen. Jaarboek Fysiotherapie Kinesitherapie. 2014;2014:127–45.
34.
go back to reference De Kam D, Smulders E, Weerdesteyn V, Smits-Engelsman BCM. Exercise interventions to reduce fall-related fractures and their risk factors in individuals with low bone density: A systematic review of randomized controlled trials. Osteoporos Int. 2009;20(12). De Kam D, Smulders E, Weerdesteyn V, Smits-Engelsman BCM. Exercise interventions to reduce fall-related fractures and their risk factors in individuals with low bone density: A systematic review of randomized controlled trials. Osteoporos Int. 2009;20(12).
35.
go back to reference Smits-Engelsman BCM, De Kam D, Hendriks HJM. KNGF-richtlijn Osteoporose. Amersfoort; 2011. Smits-Engelsman BCM, De Kam D, Hendriks HJM. KNGF-richtlijn Osteoporose. Amersfoort; 2011.
Metagegevens
Titel
Vallen
Auteur
Dr. E. Smulders
Copyright
2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2783-6_11