Skip to main content
main-content

08-02-2012 | Nieuws

V&VN: ‘Levenseindekliniek heeft niet onze voorkeur’

Vanaf 1 maart kunnen mensen met een euthanasiewens, die niet bij hun eigen huisarts terecht kunnen, een beroep doen op de levenseindekliniek. In eerste instantie start de kliniek met zes ambulante teams, bestaande uit een arts en een verpleegkundige die de patiënten thuis bezoeken. V&VN ziet liever dat er eerst naar alternatieven gekeken wordt.

Er zijn huisartsen die euthanasie of hulp bij zelfdoding niet kunnen of willen uitvoeren, terwijl de patiënt wel voldoet aan de zorgvuldigheidscriteria van de euthanasiewet. In dat geval kan een beroep worden gedaan op het ambulante team van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) . Verzoeken om euthanasie worden door de levenseindekliniek centraal verzameld in Den Haag, waar een speciaal opgeleide verpleegkundige de eerste screening van de aanvraag doet. Daarbij wordt ook bekeken of de aanvrager andere hulp nodig heeft en zo nodig hier naartoe doorverwezen. Wanneer de patiënt door omstandigheden niet thuis kan overlijden, dan is er medio 2012 de mogelijkheid om in de kliniek te overlijden.

V&VN is niet tegen de komst van deze mobiele teams maar ‘onze voorkeur gaat er niet naar uit’ laat Joke de Witte weten. Zij is adviseur ethiek bij V&VN. ‘Wij zien zorg rondom het levenseinde, waaronder euthanasie, in het verlengde van de zorg die iemand daarvoor heeft gehad van een zorgverlener. Die zorg gebeurt bij voorkeur in de eigen omgeving en met de eigen vertrouwde zorgverleners die de patiënt goed kennen. Het gevaar van zo’n ambulant team is dat ze alleen voor euthanasie komen en wij vragen ons af of er daarbij ook voldoende ruimte is voor andere vormen van zorg rondom het levenseinde.’

Joke de Witte wijst erop dat verpleegkundigen gebonden zijn aan de grenzen van de Euthanasiewet en nooit handelingen mogen verrichten die direct tot de dood leiden. Wettelijk ziet V&VN in de rol van de speciaal opgeleide verpleegkundige bij de eerste screening in de levenseindekliniek een groot probleem. ‘De levenseindekliniek laat een gespecialiseerde verpleegkundige de eerste screening doen. Wat dat precies inhoudt is nog niet helemaal duidelijk maar vanuit de huidige Euthanasiewet kan dat volgens ons niet. Een arts moet beoordelen of een patiënt een euthanasiewens heeft en of die ingewilligd kan worden. Verpleegkundigen moeten een patiënt met een vraag naar euthanasie altijd doorverwijzen naar de arts. Zij kunnen de patiënt ondersteunen en bijstaan, maar het is niet aan verpleegkundigen om te bepalen of een patiënt een (terechte) vraag naar euthanasie heeft.’

Ook artsenfederatie KNMG vindt dat euthanasie niet gescheiden van andere zorgvragen moet worden beoordeeld. De vraag om euthanasie hoort in de ogen van de KNMG thuis in de reguliere arts-patiënt relatie. ‘Alleen in zo’n langere behandelrelatie kan een vertrouwensband ontstaan tussen patiënt en arts. Deze is nodig om als arts overtuigd te kunnen raken van de vrijwilligheid en weloverwogenheid van een euthanasieverzoek. Ook het kunnen vaststellen of het lijden van de patiënt uitzichtloos en ondraaglijk is, vereist een behandelrelatie. Dat geldt nog sterker bij ingewikkelde problematiek zoals dementie en chronisch psychiatrische patiënten.’

Auteur(s): Marion Verstraeten

Onze productaanbevelingen

BSL BijZijn XL

Vandaag leren wat u morgen in de praktijk wilt brengen. In BSL BijZijn XL vindt u alles wat u als professioneel verpleegkundige of verzorgende nodig heeft om uw kennis up-to-date te houden: een tijdschrift met actuele vakinformatie, online toegang tot de praktijkgerichte vakinformatie van het tijdschrift, online nieuws én geaccrediteerde online kennistoetsen.