Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2022 | OriginalPaper | Hoofdstuk

6. Uithoudingsvermogen

Auteur: Drs. B. W. M. Pierik

Gepubliceerd in: Geriatrie in de fysiotherapie en kinesitherapie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Het uithoudingsvermogen maakt het mogelijk om een lichamelijke inspanning een bepaalde tijd vol te houden. Verschillende fysiologische systemen, zoals de centrale en de perifere circulatie, de respiratie en het spiermetabolisme zijn van invloed op de functionaliteit van het uithoudingsvermogen. De invloed van de algemene verouderingsprocessen van deze systemen op het uithoudingsvermogen wordt toegelicht. Daarnaast zal klinimetrie nader worden uitgewerkt om het uithoudingsvermogen in de fysiotherapeutische/kinesitherapeutische praktijk te kunnen objectiveren. Het hoofdstuk wordt afgesloten met behandelmogelijkheden voor het uithoudingsvermogen bij de doelpopulatie.
Bijlagen
Alleen toegankelijk voor geautoriseerde gebruikers
Literatuur
1.
go back to reference Eulderink F, Heeren TJ. Inleiding gerontologie en geriatrie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2011. Eulderink F, Heeren TJ. Inleiding gerontologie en geriatrie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2011.
2.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF Beroepsprofiel Fysiotherapeut. Amersfoort: KNGF; 2021. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF Beroepsprofiel Fysiotherapeut. Amersfoort: KNGF; 2021.
3.
go back to reference Lewis CB, Bottomley J. Geriatric rehabilitation: a clinical approach (3rd edition). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall; 2008. Lewis CB, Bottomley J. Geriatric rehabilitation: a clinical approach (3rd edition). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall; 2008.
4.
go back to reference Baker PB, Arn AR, Unverferth DV. Hypertrophic and degenerative changes in human hearts with aging. J Coll Cardiol. 1985;5:536A. Baker PB, Arn AR, Unverferth DV. Hypertrophic and degenerative changes in human hearts with aging. J Coll Cardiol. 1985;5:536A.
5.
go back to reference Yin FCP. The aging vasculature and its effects on the heart. In: Weisfeldt ML, editor. The aging heart. New York: Raven Press; 1980. p. 2. Yin FCP. The aging vasculature and its effects on the heart. In: Weisfeldt ML, editor. The aging heart. New York: Raven Press; 1980. p. 2.
6.
go back to reference Bult H, Van der Poel G. De maximale hartfrequentie berekend of gemeten. Sportgericht 2007;2. Bult H, Van der Poel G. De maximale hartfrequentie berekend of gemeten. Sportgericht 2007;2.
7.
go back to reference Brown M, Rose S. The effects of aging and exercise on skeletal muscle: clinical considerations. Top Ger Rehabil. 1985;1:20–30. CrossRef Brown M, Rose S. The effects of aging and exercise on skeletal muscle: clinical considerations. Top Ger Rehabil. 1985;1:20–30. CrossRef
8.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie diabetes mellitus type 2. Amersfoort: KNGF; 2009. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie diabetes mellitus type 2. Amersfoort: KNGF; 2009.
9.
go back to reference Wilmore JH, Costill D, Kenney WL. Nederlandse vertaling: Van der Poel G. Inspannings- en sportfysiologie. 2 e herz. druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg; 2009. Wilmore JH, Costill D, Kenney WL. Nederlandse vertaling: Van der Poel G. Inspannings- en sportfysiologie. 2 e herz. druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg; 2009.
10.
go back to reference Kohrt WM, Spina RJ, Ehsani AA, Cryer PE, Holloszy JO. Effects of age, adiposity, and fitness level on plasma catecholamine responses to standing and exercise. J Appl Physiol (1985). 1993;75(4):1828–35. Kohrt WM, Spina RJ, Ehsani AA, Cryer PE, Holloszy JO. Effects of age, adiposity, and fitness level on plasma catecholamine responses to standing and exercise. J Appl Physiol (1985). 1993;75(4):1828–35.
11.
go back to reference Plowman SA, Smith DL. Exercise physiology for health fitness and performance. (2nd edition). Pearson; 2003. Plowman SA, Smith DL. Exercise physiology for health fitness and performance. (2nd edition). Pearson; 2003.
12.
go back to reference Shepherd JT, Blomqvist CG, Lind AR, Mitchell JH, Saltin B. Static (isometric) exercise. Retrospection and introspection. Circ Res. 1981;48(6 Pt 2):I179–88. PubMed Shepherd JT, Blomqvist CG, Lind AR, Mitchell JH, Saltin B. Static (isometric) exercise. Retrospection and introspection. Circ Res. 1981;48(6 Pt 2):I179–88. PubMed
13.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-richtlijn COPD. KNGF Amersfoort: KNGF; 2020. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-richtlijn COPD. KNGF Amersfoort: KNGF; 2020.
14.
go back to reference Beekman E, Mesters I, Hendriks EJ, Klaassen MP, Gosselink R, Van Schayck OC, De Bie RA. Course length of 30 metres versus 10 metres has a significant influence on six-minute walk distance in patients with COPD: an experimental crossover study. J Physiother. 2013;59(3):169–76. CrossRef Beekman E, Mesters I, Hendriks EJ, Klaassen MP, Gosselink R, Van Schayck OC, De Bie RA. Course length of 30 metres versus 10 metres has a significant influence on six-minute walk distance in patients with COPD: an experimental crossover study. J Physiother. 2013;59(3):169–76. CrossRef
15.
go back to reference Butland RJ, Pang J, Gross ER, Woodcock AA, Geddes DM. Two-, six- and 12-minute walking tests in respiratory disease. BMJ. 1982 May 29;284(6329):1607–8. CrossRef Butland RJ, Pang J, Gross ER, Woodcock AA, Geddes DM. Two-, six- and 12-minute walking tests in respiratory disease. BMJ. 1982 May 29;284(6329):1607–8. CrossRef
16.
go back to reference Selman JP, De Camargo AA, Santos J, Lanza FC, Dal Corso S. Reference equation for the 2-Minute walk test in adults and the elderly. Respir Care. 2014;59(4):525–30. CrossRef Selman JP, De Camargo AA, Santos J, Lanza FC, Dal Corso S. Reference equation for the 2-Minute walk test in adults and the elderly. Respir Care. 2014;59(4):525–30. CrossRef
17.
go back to reference Singh SJ, Morgan MD, Scott S, et al. Development of a shuttle walking test of disability in patients with chronic airways obstruction. Thorax. 1992;47:1019–24. CrossRef Singh SJ, Morgan MD, Scott S, et al. Development of a shuttle walking test of disability in patients with chronic airways obstruction. Thorax. 1992;47:1019–24. CrossRef
18.
go back to reference Åstrand P-O, Rodahl K. Textbook of work physiology. 3rd ed. New York: McGraw-Hill; 1986. Åstrand P-O, Rodahl K. Textbook of work physiology. 3rd ed. New York: McGraw-Hill; 1986.
19.
go back to reference Åstrand I. Aerobic work capacity in men and women with special reference to age. Acta Physiol Scand. 1960;49(Suppl. 169). Åstrand I. Aerobic work capacity in men and women with special reference to age. Acta Physiol Scand. 1960;49(Suppl. 169).
20.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie oncologie. Amersfoort: KNGF; 2011. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie oncologie. Amersfoort: KNGF; 2011.
23.
go back to reference Jakicic JM, Clark K, Coleman E, Donnelly JE, Foreyt J, Melanson E, Volek J, Volpe SL. American College of Sports Medicine position stand. Appropriate intervention strategies for weight loss and prevention of weight regain for adults. Med Sci Sports Exerc. 2001;33(12):2145–56. Jakicic JM, Clark K, Coleman E, Donnelly JE, Foreyt J, Melanson E, Volek J, Volpe SL. American College of Sports Medicine position stand. Appropriate intervention strategies for weight loss and prevention of weight regain for adults. Med Sci Sports Exerc. 2001;33(12):2145–56.
24.
go back to reference Ito S. High-intensity interval training for health benefits and care of cardiac diseases – The key to an efficient exercise protocol. World J Cardiol. 2019 Jul 26; 11(7): 171–188. Ito S. High-intensity interval training for health benefits and care of cardiac diseases – The key to an efficient exercise protocol. World J Cardiol. 2019 Jul 26; 11(7): 171–188.
25.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-richtlijn Hartrevalidatie. Amersfoort: KNGF; 2017. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-richtlijn Hartrevalidatie. Amersfoort: KNGF; 2017.
26.
go back to reference Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie kwetsbare ouderen. Amersfoort: KNGF; 2014. Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. KNGF-standaard Beweeginterventie kwetsbare ouderen. Amersfoort: KNGF; 2014.
27.
go back to reference Leenders M, Verdijk LB, Van der Hoeven L, Van Kranenburg J, Nilwik R, Van Loon LJJ. Elderly men and women benefit equally from prolonged resistance-type exercise training. Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013 Jul;68(7):769–79. CrossRef Leenders M, Verdijk LB, Van der Hoeven L, Van Kranenburg J, Nilwik R, Van Loon LJJ. Elderly men and women benefit equally from prolonged resistance-type exercise training. Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2013 Jul;68(7):769–79. CrossRef
28.
go back to reference Theou O, Stathokostas L, Roland KP, Jakobi JM, Patterson C, Vandervoort AA, Jones GR. The effectiveness of exercise interventions for the management of frailty: a systematic review. J Aging Res. 2011 Apr 4;2011:569194. Theou O, Stathokostas L, Roland KP, Jakobi JM, Patterson C, Vandervoort AA, Jones GR. The effectiveness of exercise interventions for the management of frailty: a systematic review. J Aging Res. 2011 Apr 4;2011:569194.
29.
go back to reference McDermott AY, Mernitz H. Exercise and older patients: prescribing guidelines. Am Fam Physician. 2006 Aug 1;74(3):437–44. PubMed McDermott AY, Mernitz H. Exercise and older patients: prescribing guidelines. Am Fam Physician. 2006 Aug 1;74(3):437–44. PubMed
30.
go back to reference Whelton SP, Chin A, Xin X, He J. Effect of aerobic exercise on blood pressure: a meta-analysis of randomized, controlled trials. Ann Intern Med. 2002 Apr 2;136(7):493–503. CrossRef Whelton SP, Chin A, Xin X, He J. Effect of aerobic exercise on blood pressure: a meta-analysis of randomized, controlled trials. Ann Intern Med. 2002 Apr 2;136(7):493–503. CrossRef
31.
go back to reference Angevaren M, Aufdemkampe G, Verhaar HJ, Aleman A, Vanhees L. Physical activity and enhanced fitness to improve cognitive function in older people without known cognitive impairment. Cochrane Database Syst Rev. 2008 Apr 16;(2). Angevaren M, Aufdemkampe G, Verhaar HJ, Aleman A, Vanhees L. Physical activity and enhanced fitness to improve cognitive function in older people without known cognitive impairment. Cochrane Database Syst Rev. 2008 Apr 16;(2).
32.
go back to reference Angevaren M, Vanhees L, Nooyens AC, Wendel-Vos CG, Verschuren WM. Physical activity and 5-year cognitive decline in the Doetinchem cohort study. Ann Epidemiol. 2010;20(6):473–9. CrossRef Angevaren M, Vanhees L, Nooyens AC, Wendel-Vos CG, Verschuren WM. Physical activity and 5-year cognitive decline in the Doetinchem cohort study. Ann Epidemiol. 2010;20(6):473–9. CrossRef
33.
go back to reference Voss MW, Nagamatsu LS, Liu-Ambrose T, Kramer AF. Exercise, brain, and cognition across the life span. J Appl Physiol (1985). 2011;111(5):1505–13. Voss MW, Nagamatsu LS, Liu-Ambrose T, Kramer AF. Exercise, brain, and cognition across the life span. J Appl Physiol (1985). 2011;111(5):1505–13.
34.
go back to reference Garatachea N, Pareja-Galeano H, Sanchis-Gomar F, Santos-Lozano A, Fiuza-Luces C, Morán M, Emanuele, Joyner MJ, Lucia A. Exercise attenuates the major hallmarks of aging. Rejuvanenation Res. 2015;18(1):57–89. Garatachea N, Pareja-Galeano H, Sanchis-Gomar F, Santos-Lozano A, Fiuza-Luces C, Morán M, Emanuele, Joyner MJ, Lucia A. Exercise attenuates the major hallmarks of aging. Rejuvanenation Res. 2015;18(1):57–89.
35.
go back to reference Cadore EL et al. Strength and endurance training prescription in healthy and frail elderly. Aging Dis. 2014;5(3). Cadore EL et al. Strength and endurance training prescription in healthy and frail elderly. Aging Dis. 2014;5(3).
36.
go back to reference Takken T. Inspanningstests, 2 e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg. Takken T. Inspanningstests, 2 e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg.
37.
go back to reference Bernard S, Bouman LN. Fysiologie van de mens. 6 e druk. Houten: Springer Media B.V. Bernard S, Bouman LN. Fysiologie van de mens. 6 e druk. Houten: Springer Media B.V.
38.
go back to reference De Morree JJ, Jongert MWA, Van der Poel GM. Inspanningsfysiologie oefentherapie en training. 2 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. De Morree JJ, Jongert MWA, Van der Poel GM. Inspanningsfysiologie oefentherapie en training. 2 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
39.
go back to reference Bosch F, Klomp R. Hardlopen, biomechanica en inspanningsfysiologie praktisch toegepast. Reed Business; 2008. Bosch F, Klomp R. Hardlopen, biomechanica en inspanningsfysiologie praktisch toegepast. Reed Business; 2008.
40.
go back to reference Plowman SA, Smith DL. Exercise physiology for health, fitness en performance. Second edition: Benjamin Cummings. Plowman SA, Smith DL. Exercise physiology for health, fitness en performance. Second edition: Benjamin Cummings.
Metagegevens
Titel
Uithoudingsvermogen
Auteur
Drs. B. W. M. Pierik
Copyright
2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2783-6_6