Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2009

01-04-2009 | Artikel

Trends in het gebruik van geestelijke gezondheidszorg door ouderen in de periode 1990-2004

Auteurs: drs. M. A. Veerbeek, Y. J. Pijl, G. A. M. Driessen, S. C. de Vries, A. M. Pot

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie | Uitgave 2/2009

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Achtergrond: Het aantal ouderen in Nederland neemt toe en daarmee het aantal oudere gebruikers van de geestelijke gezondheidszorg (GGz). Om toekomstig beleid te kunnen bepalen, is het belangrijk te weten hoe het GGz-gebruik zich in het verleden heeft ontwikkeld. Deze studie brengt veranderingen in het GGz-gebruik van ouderen in de periode 1990-2004 in beeld.
Methode: Er is gebruik gemaakt van data uit de psychiatrische casusregisters. Zo kon rekening gehouden worden met inwoneraantal per onderscheiden leeftijdsgroep en konden de kosten per geproduceerde eenheid worden berekend voor de onderscheiden categorieën van zorg.
Resultaten: Er was een stijging in het aantal ouderen dat gebruik maakte van de GGz in genoemde periode. De kosten daarentegen daalden, door een afname van dure klinische zorg en een toename van goedkopere ambulante zorg en verblijf in een RIBW. Dit gold met name voor de periode tot en met 2002. Vanaf dat jaar stabiliseert de verhouding tussen intra- en extramurale zorg.
Conclusie: De periode 1990-2002 wordt gekenmerkt door extramuralisering van de GGz voor ouderen, waardoor meer ouderen in zorg zijn zonder stijging in de kosten. Met het oog op verdere toename van het GGz-gebruik door ouderen, zal naar alternatieve vormen van extramurale zorg moeten worden gezocht.
Literatuur
1.
go back to reference CBS (2008). http://statline.cbs.nl (mei 2008). CBS (2008). http://​statline.​cbs.​nl (mei 2008).
2.
go back to reference Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beleidsvisie GGZ, 31 mei 2006. http://www.minvws.nl/kamerstukken/cz/2006/beleidsvisie-GGz.asp (mei 2008) Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beleidsvisie GGZ, 31 mei 2006. http://​www.​minvws.​nl/​kamerstukken/​cz/​2006/​beleidsvisie-GGz.​asp (mei 2008)
3.
go back to reference Depla M, Pot AM, Graaf R de, Dorsselaer S van, Sonnenberg C, Deeg D. Schatting van het gebruik van geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg door ouderen in 2010 en 2020. Utrecht: Trimbos-instituut, 2005. Depla M, Pot AM, Graaf R de, Dorsselaer S van, Sonnenberg C, Deeg D. Schatting van het gebruik van geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg door ouderen in 2010 en 2020. Utrecht: Trimbos-instituut, 2005.
4.
go back to reference Kooi L, Sytema S, Wiersma D, Driessen G, Wierdsma AI, Dieperink CJ. GGZ onder druk? Verkenning met behulp van drie Nederlandse psychiatrische casusregisters. MGv 2000;55: 223-230. Kooi L, Sytema S, Wiersma D, Driessen G, Wierdsma AI, Dieperink CJ. GGZ onder druk? Verkenning met behulp van drie Nederlandse psychiatrische casusregisters. MGv 2000;55: 223-230.
5.
go back to reference Andersen R, Newman JF. Societal and individual determinants of medical care utilization in the United States. Millbank Memorial Fund Q 1973;51:95-124. Andersen R, Newman JF. Societal and individual determinants of medical care utilization in the United States. Millbank Memorial Fund Q 1973;51:95-124.
6.
go back to reference Oldehinkel AJ. Time trends in mental health care utilization in a Dutch area, 1976-1990. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 1998;33:181-185. Oldehinkel AJ. Time trends in mental health care utilization in a Dutch area, 1976-1990. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 1998;33:181-185.
7.
go back to reference Pijl YJ, Sytema S. The identification of trends in the utilisation of mental health services by elderly: a Dutch case register study. Int J Geriatr Psychiatry 2003;18:373-380. Pijl YJ, Sytema S. The identification of trends in the utilisation of mental health services by elderly: a Dutch case register study. Int J Geriatr Psychiatry 2003;18:373-380.
8.
go back to reference Ravelli DP. Deinstitutionalisation of mental health care in the Netherlands: towards an integrative approach. Int J Integr Care 2006;6:1-11. Ravelli DP. Deinstitutionalisation of mental health care in the Netherlands: towards an integrative approach. Int J Integr Care 2006;6:1-11.
9.
go back to reference Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid. Zorg van velen: Eindrapport van de Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid. Den Haag: Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid, 2002. Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid. Zorg van velen: Eindrapport van de Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid. Den Haag: Landelijke Commissie Geestelijke Volksgezondheid, 2002.
10.
go back to reference Pijl YJ, Sytema S. The effect of deinstitutionalization on the longitudianl continuity of mental health care in the Netherlands. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2004;39:244-248. Pijl YJ, Sytema S. The effect of deinstitutionalization on the longitudianl continuity of mental health care in the Netherlands. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2004;39:244-248.
11.
go back to reference Salize HJ, Rössler W, Becker T. Mental health care in Germany: current state and trends. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:92-103. Salize HJ, Rössler W, Becker T. Mental health care in Germany: current state and trends. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:92-103.
12.
go back to reference Haug HJ, Rössler W. Deinstitutionalization of psychiatric patients in central Europe. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999;249:115-122. Haug HJ, Rössler W. Deinstitutionalization of psychiatric patients in central Europe. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999;249:115-122.
13.
go back to reference Goldberg D. The future pattern of psychiatric provision in England. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999;249:123-127. Goldberg D. The future pattern of psychiatric provision in England. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999;249:123-127.
14.
go back to reference Girolamo G de, Bassi M, Neri G, et al. The current state of mental health care in Italy : problems, perspectives, and lessons to learn. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:83-91. Girolamo G de, Bassi M, Neri G, et al. The current state of mental health care in Italy : problems, perspectives, and lessons to learn. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:83-91.
15.
go back to reference Vázquez-Barquero JL, García J. Deinstitutionalization and psychiatric reform in Spain. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999; 249: 128-135. Vázquez-Barquero JL, García J. Deinstitutionalization and psychiatric reform in Spain. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1999; 249: 128-135.
16.
go back to reference Søgaard HJ, Godt HH, Blinkenberg S. Trends in psychiatric hospitalization and changes in admission patterns in two counties in Denmark from 1977-1989. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 1992;27:263-269. Søgaard HJ, Godt HH, Blinkenberg S. Trends in psychiatric hospitalization and changes in admission patterns in two counties in Denmark from 1977-1989. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 1992;27:263-269.
17.
go back to reference Arvindsson H, Ericson BG. The development of psychiatric care after the mental health care reform in Sweden. A case register study. Nord J Psychiatry 2005;59:186-192. Arvindsson H, Ericson BG. The development of psychiatric care after the mental health care reform in Sweden. A case register study. Nord J Psychiatry 2005;59:186-192.
18.
go back to reference Verdoux H. The current state of adult mental health care in France. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:64-70. Verdoux H. The current state of adult mental health care in France. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2007;257:64-70.
19.
go back to reference Tomov T. Mental health reforms in Eastern Europe. Acta Psychiatr Scand 2001;104 (Suppl. 410):21-26. Tomov T. Mental health reforms in Eastern Europe. Acta Psychiatr Scand 2001;104 (Suppl. 410):21-26.
20.
go back to reference Pijl YJ, Driessen GAM, Wierdsma AI, Sytema S. Evaluatie van het extramuraliseringsbeleid in de GGZ. Utrecht: Trimbos-instituut, 2005. Pijl YJ, Driessen GAM, Wierdsma AI, Sytema S. Evaluatie van het extramuraliseringsbeleid in de GGZ. Utrecht: Trimbos-instituut, 2005.
21.
go back to reference CTG. Mutatie budgetmaximum. Bijlage 1 van circulaire III/GGZ/00/02c. Utrecht: CTG, 2000. CTG. Mutatie budgetmaximum. Bijlage 1 van circulaire III/GGZ/00/02c. Utrecht: CTG, 2000.
22.
go back to reference Bakker PF, Hoeksema BM, Kingma M, Schutte SJM. Tijdbesteding en kostencomponenten ambulante GGZ. Enschede: Hoeksema, Homans & Menting, 2002. Bakker PF, Hoeksema BM, Kingma M, Schutte SJM. Tijdbesteding en kostencomponenten ambulante GGZ. Enschede: Hoeksema, Homans & Menting, 2002.
23.
go back to reference Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Brancherapport GGZ-MZ ’98-’01. Den Haag: Sdu Uitgevers, 2002. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Brancherapport GGZ-MZ ’98-’01. Den Haag: Sdu Uitgevers, 2002.
24.
go back to reference Depla MFIA, Pols AJ, Lange J de. New residents of the old age home - Problems and needs of elderly with a psychiatric background. Tijdschr Gerontol Geriatr 1999;30:121-128. Depla MFIA, Pols AJ, Lange J de. New residents of the old age home - Problems and needs of elderly with a psychiatric background. Tijdschr Gerontol Geriatr 1999;30:121-128.
25.
go back to reference Dorland LM, Pot AM, Veerbeek MA, Depla M. Psychische hulpverlening in Verzorgings- en Verpleeghuizen. In: Pot AM, Depla M, Have M ten, red. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen, rapportage 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007:37-43. Dorland LM, Pot AM, Veerbeek MA, Depla M. Psychische hulpverlening in Verzorgings- en Verpleeghuizen. In: Pot AM, Depla M, Have M ten, red. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen, rapportage 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007:37-43.
26.
go back to reference Oostenbrink JB, Bouwmans CAM, Koopmanschap MA, Rutten FFH. Handleiding voor kostenonderzoek; methoden en standaard kostprijzen voor economische evaluaties in de gezondheidszorg. Geactualiseerde versie 2004. Diemen: College voor zorgverzekeringen, 2004. Oostenbrink JB, Bouwmans CAM, Koopmanschap MA, Rutten FFH. Handleiding voor kostenonderzoek; methoden en standaard kostprijzen voor economische evaluaties in de gezondheidszorg. Geactualiseerde versie 2004. Diemen: College voor zorgverzekeringen, 2004.
27.
go back to reference Veerbeek MA, Pot AM, Dorland LM, Depla M, Have M ten. Haalbaarheidsstudie naar peilstations. In: Pot AM, Depla M, Have M ten, red. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen, rapportage 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007: 27-30. Veerbeek MA, Pot AM, Dorland LM, Depla M, Have M ten. Haalbaarheidsstudie naar peilstations. In: Pot AM, Depla M, Have M ten, red. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen, rapportage 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007: 27-30.
28.
go back to reference Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen (MEMO). http://www.trimbos.nl/ouderen (mei 2008). Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen (MEMO). http://​www.​trimbos.​nl/​ouderen (mei 2008).
29.
go back to reference Geerlings MI, Schoevers RA, Beekman AT, et al. Depression and risk of cognitive decline and Alzheimer’s disease. Results of two prospective community-based studies in The Netherlands. Br J Psychiatry 2000; 176: 568-575. Geerlings MI, Schoevers RA, Beekman AT, et al. Depression and risk of cognitive decline and Alzheimer’s disease. Results of two prospective community-based studies in The Netherlands. Br J Psychiatry 2000; 176: 568-575.
30.
go back to reference Beekman AT, Bremmer MA, Deeg DJ, et al. Anxiety disorders in later life: a report from the Longitudinal Aging Study Amsterdam. Int J Geriatr Psychiatry 1998;13:717-726. Beekman AT, Bremmer MA, Deeg DJ, et al. Anxiety disorders in later life: a report from the Longitudinal Aging Study Amsterdam. Int J Geriatr Psychiatry 1998;13:717-726.
31.
go back to reference Bijl RV, Zessen G van, Ravelli A, Rijk C de. The Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS): objectives and design. Soc Psychiatry Epidemiol 1998;33:579-631. Bijl RV, Zessen G van, Ravelli A, Rijk C de. The Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS): objectives and design. Soc Psychiatry Epidemiol 1998;33:579-631.
Metagegevens
Titel
Trends in het gebruik van geestelijke gezondheidszorg door ouderen in de periode 1990-2004
Auteurs
drs. M. A. Veerbeek
Y. J. Pijl
G. A. M. Driessen
S. C. de Vries
A. M. Pot
Publicatiedatum
01-04-2009
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie / Uitgave 2/2009
Print ISSN: 0167-9228
Elektronisch ISSN: 1875-6832
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03079561

Andere artikelen Uitgave 2/2009

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 2/2009 Naar de uitgave

Recente onderzoeksliteratuur

Recente onderzoeksliteratuur

Verenigingsnieuws

Verenigingsnieuws