Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2018 | OriginalPaper | Hoofdstuk

5. Trainen van sociale vaardigheden bij kinderen en jeugdigen

Auteurs : Drs. L. J. J. Vet, drs. M. K. Neef, dr. M. H. Nauta, Dr. A. A. de Bildt

Gepubliceerd in: Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Bij kinderen met een probleem in het uitvoeren van sociale vaardigheden kunnen verschillende factoren een rol spelen, waaronder psychiatrische stoornissen. Dit hoofdstuk benadrukt het belang van goed onderzoek naar de functie en betekenis van het specifieke probleem met sociale vaardigheden. Vanuit hypotheses over de aard van het sociale vaardigheidsprobleem kunnen interventies gericht worden ingezet op het versterken of aanleren van sociale vaardigheden. Technieken voor het uitlokken van gewenste sociale vaardigheden worden besproken, alsmede technieken voor het oefenen van nieuwe sociale vaardigheden en voor het versterken van dit nieuw aangeleerde gedrag. Ook verschillende contexten waarbinnen sociale vaardigheden geleerd kunnen worden komen aan bod. Er wordt in dit hoofdstuk voor gepleit om, binnen de totale behandeling voor welke psychiatrische problematiek dan ook, aandacht te hebben voor het versterken van de sociale vaardigheden wanneer hierin tekorten zijn, om de sociale acceptatie te bevorderen en een prettige omgeving voor het kind te creëren.
Literatuur
go back to reference Antrop, I., & Bal, S. (2017). Sta Sterker: Een gedragstherapeutische socialevaardigheidstraining voor adolescenten. België: Lannoo Campus. Antrop, I., & Bal, S. (2017). Sta Sterker: Een gedragstherapeutische socialevaardigheidstraining voor adolescenten. België: Lannoo Campus.
go back to reference Antshel, K. M., & Remer, R. (2003). Social skills training in children with attention deficit hyperactivity disorder: A randomized-controlled clinical trial. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 32(1), 153–165. CrossRefPubMed Antshel, K. M., & Remer, R. (2003). Social skills training in children with attention deficit hyperactivity disorder: A randomized-controlled clinical trial. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 32(1), 153–165. CrossRefPubMed
go back to reference Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122–147. CrossRef Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122–147. CrossRef
go back to reference Beidel, D. C., Turner, S. M., Sallee, F. R., Ammerman, R. T., Crosby, L. A., & Pathak, S. (2007). SET-C versus fluoxetine in the treatment of childhood social phobia. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 46, 1622–1632. CrossRef Beidel, D. C., Turner, S. M., Sallee, F. R., Ammerman, R. T., Crosby, L. A., & Pathak, S. (2007). SET-C versus fluoxetine in the treatment of childhood social phobia. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 46, 1622–1632. CrossRef
go back to reference Burlingame, G. M., Fuhriman, A., & Johnson, J. (2002). Cohesion in group psychotherapy. In J. Norcross (Ed.), A guide to psychotherapy relationships that work (pp. 71–88). Oxford: Oxford University Press. Burlingame, G. M., Fuhriman, A., & Johnson, J. (2002). Cohesion in group psychotherapy. In J. Norcross (Ed.), A guide to psychotherapy relationships that work (pp. 71–88). Oxford: Oxford University Press.
go back to reference Cacioppo, J. T. (2002). Social neuroscience: Understanding the pieces fosters understanding the whole and vice versa. American Psychologist, 57, 819–831. CrossRefPubMed Cacioppo, J. T. (2002). Social neuroscience: Understanding the pieces fosters understanding the whole and vice versa. American Psychologist, 57, 819–831. CrossRefPubMed
go back to reference Charlop-Christy, M. H., Le, L., & Freeman, K. A. (2000). A comparison of video modeling with in vivo modeling for teaching children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30, 537–552. CrossRefPubMed Charlop-Christy, M. H., Le, L., & Freeman, K. A. (2000). A comparison of video modeling with in vivo modeling for teaching children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30, 537–552. CrossRefPubMed
go back to reference Deckers, A., Muris, P., Roelofs, J., & Arntz, A. (2016). A group-administered social skills training for 8- to 12-year-old, high-functioning children with autism spectrum disorders: An evaluation of its effectiveness in a naturalistic outpatient treatment setting. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46, 3493–3504. CrossRefPubMedPubMedCentral Deckers, A., Muris, P., Roelofs, J., & Arntz, A. (2016). A group-administered social skills training for 8- to 12-year-old, high-functioning children with autism spectrum disorders: An evaluation of its effectiveness in a naturalistic outpatient treatment setting. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46, 3493–3504. CrossRefPubMedPubMedCentral
go back to reference Deckers, A., et al. (2013). Sociale vaardigheidstraining voor kinderen met autismespectrumstoornis. In C. Braet & S. Bögels (Red.), Protocollaire behandelingen voor kinderen en adolescenten met psychische klachten (Deel 2, pag. 115–138). Amsterdam: Boom. Deckers, A., et al. (2013). Sociale vaardigheidstraining voor kinderen met autismespectrumstoornis. In C. Braet & S. Bögels (Red.), Protocollaire behandelingen voor kinderen en adolescenten met psychische klachten (Deel 2, pag. 115–138). Amsterdam: Boom.
go back to reference Dekker, V., Nauta, M. H., Mulder, E. J., Timmerman, M. E., Veen-Mulders, L. van der, Hoofdakker, B. van den, et al. (2016). Als wetenschap iets anders zegt dan intuïtie. Het geringe effect van sociale vaardigheidstraining bij kinderen met ASS. Kind en Adolescent Praktijk, 15, 14–21. Dekker, V., Nauta, M. H., Mulder, E. J., Timmerman, M. E., Veen-Mulders, L. van der, Hoofdakker, B. van den, et al. (2016). Als wetenschap iets anders zegt dan intuïtie. Het geringe effect van sociale vaardigheidstraining bij kinderen met ASS. Kind en Adolescent Praktijk, 15, 14–21.
go back to reference Deković, M., Slagt, M. I., Asscher, J. J., Boendermaker, L., Eichelsheim, V. I., & Prinzie, P. (2011). Effects of early prevention programs on adult criminal offending: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31, 532–544. CrossRefPubMed Deković, M., Slagt, M. I., Asscher, J. J., Boendermaker, L., Eichelsheim, V. I., & Prinzie, P. (2011). Effects of early prevention programs on adult criminal offending: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31, 532–544. CrossRefPubMed
go back to reference Duncan, A. W., & Klinger, L. G. (2010). Autism spectrum disorders: Building social skills in group, school and community settings. Social Work with Groups, 33, 175–193. CrossRef Duncan, A. W., & Klinger, L. G. (2010). Autism spectrum disorders: Building social skills in group, school and community settings. Social Work with Groups, 33, 175–193. CrossRef
go back to reference Dymnicki, A. B., Weissberg, R. P., & Henry, D. B. (2011). Understanding how programs work to prevent overt aggressive behaviors: A meta-analysis of mediators of elementary school-based programs. Journal of School Violence, 10, 315–337. CrossRef Dymnicki, A. B., Weissberg, R. P., & Henry, D. B. (2011). Understanding how programs work to prevent overt aggressive behaviors: A meta-analysis of mediators of elementary school-based programs. Journal of School Violence, 10, 315–337. CrossRef
go back to reference Flannery, K. B., & Horner, R. H. (1994). The relationship between predictability and problem behavior for students with severe disabilities. Journal of Behavioral Education, 4, 157–176. CrossRef Flannery, K. B., & Horner, R. H. (1994). The relationship between predictability and problem behavior for students with severe disabilities. Journal of Behavioral Education, 4, 157–176. CrossRef
go back to reference Freitag, C. M., Jensen, K., Elsuni, L., Sachse, M., Herpertz-Dahlmann, B., Schulte-Rüther, M., et al. (2016). Group-based cognitive behavioural psychotherapy for children and adolescents with ASD: The randomized, multicentre, controlled SOSTA – Net trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(5), 596–605. CrossRefPubMed Freitag, C. M., Jensen, K., Elsuni, L., Sachse, M., Herpertz-Dahlmann, B., Schulte-Rüther, M., et al. (2016). Group-based cognitive behavioural psychotherapy for children and adolescents with ASD: The randomized, multicentre, controlled SOSTA – Net trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(5), 596–605. CrossRefPubMed
go back to reference Fuhriman, A., & Burlingame, G. M. (1994). Group psychotherapy: Research and practice. In A. Fuhriman & G. M. Burlingame (Eds.), Handbook of group psychotherapy: An empirical and clinical synthesis (pp. 3–40). New York: John Wiley & Sons. Fuhriman, A., & Burlingame, G. M. (1994). Group psychotherapy: Research and practice. In A. Fuhriman & G. M. Burlingame (Eds.), Handbook of group psychotherapy: An empirical and clinical synthesis (pp. 3–40). New York: John Wiley & Sons.
go back to reference Gray, C. (2000). The new social story book. Arlington, TX: Future Horizons. Gray, C. (2000). The new social story book. Arlington, TX: Future Horizons.
go back to reference Gül, S. O., & Vuran, S. (2010). An analysis of studies conducted video modeling in teaching social skills. Educational Sciences Theory & Practice, 10(1), 249–274. Gül, S. O., & Vuran, S. (2010). An analysis of studies conducted video modeling in teaching social skills. Educational Sciences Theory & Practice, 10(1), 249–274.
go back to reference Harper, C. B., Symon, J. B. G., & Frea, W. D. (2008). Recess in time-in: Using peers to improve social skills of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38, 815–826. CrossRefPubMed Harper, C. B., Symon, J. B. G., & Frea, W. D. (2008). Recess in time-in: Using peers to improve social skills of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38, 815–826. CrossRefPubMed
go back to reference Hermans, D., Raes, F., & Orlemans, H. (2018). Inleiding tot de gedragstherapie (7e herziene druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. CrossRef Hermans, D., Raes, F., & Orlemans, H. (2018). Inleiding tot de gedragstherapie (7e herziene druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. CrossRef
go back to reference Hinfelaar, M. l., Verheijden, A. E., & Prins, P. J. M. (2011). ‘ADHD, wat kan de juf (m/v) er mee?’ Een onderzoek naar de effectiviteit van een leerkrachttraining. Kind en Adolescent, 32, 66–83. Hinfelaar, M. l., Verheijden, A. E., & Prins, P. J. M. (2011). ‘ADHD, wat kan de juf (m/v) er mee?’ Een onderzoek naar de effectiviteit van een leerkrachttraining. Kind en Adolescent, 32, 66–83.
go back to reference Hwang, B., & Hughes, C. (2000). The effects of social interactive training on early social communicative skills of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30, 331–343. CrossRefPubMed Hwang, B., & Hughes, C. (2000). The effects of social interactive training on early social communicative skills of children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30, 331–343. CrossRefPubMed
go back to reference Koegel, R. L., & Kern Koegel, L. (2012). Pivotal response treatment. Huizen: Uitgeverij Pica. Koegel, R. L., & Kern Koegel, L. (2012). Pivotal response treatment. Huizen: Uitgeverij Pica.
go back to reference Korrelboom, K., & Broeke, E. ten (2014) Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho Uitgeverij. Korrelboom, K., & Broeke, E. ten (2014) Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho Uitgeverij.
go back to reference Krab, K. J., Engelen-Snaterse, T. J., & Boer-Boosman, B. R. de (2000). Gedragsverandering binnen en buiten de klas. Gedragsverandering van leerling en leerkracht in het basis- en speciaal onderwijs. Christelijk Pedagogisch Studiecentrum. Meppel: Drukkerij Giethoorn ten Brink. Krab, K. J., Engelen-Snaterse, T. J., & Boer-Boosman, B. R. de (2000). Gedragsverandering binnen en buiten de klas. Gedragsverandering van leerling en leerkracht in het basis- en speciaal onderwijs. Christelijk Pedagogisch Studiecentrum. Meppel: Drukkerij Giethoorn ten Brink.
go back to reference Ledford, J. R., Gast, D. L., Luscre, D., & Ayres, K. M. (2008). Observational and incidental learning by children with autism during small group instruction. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(1), 86–103. Ledford, J. R., Gast, D. L., Luscre, D., & Ayres, K. M. (2008). Observational and incidental learning by children with autism during small group instruction. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(1), 86–103.
go back to reference Liber, J. M., Boo, G. M. de, Huizenga, H. M., & Prins, P. J. M. (2013). School-based intervention for childhood disruptive behavior in disadvantaged settings: A randomized controlled trial with and without active teacher support. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 81(6), 975–987. Liber, J. M., Boo, G. M. de, Huizenga, H. M., & Prins, P. J. M. (2013). School-based intervention for childhood disruptive behavior in disadvantaged settings: A randomized controlled trial with and without active teacher support. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 81(6), 975–987.
go back to reference Lopata, C., Thomeer, M. L., Volker, M. A., Nida, R. E., & Lee, G. K. (2008). Effectiveness of a manualized summer social treatment program for high-functioning children with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(5), 890–904. CrossRefPubMed Lopata, C., Thomeer, M. L., Volker, M. A., Nida, R. E., & Lee, G. K. (2008). Effectiveness of a manualized summer social treatment program for high-functioning children with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(5), 890–904. CrossRefPubMed
go back to reference Magnée, M. J. C. M., Cox, I. M., & Teunisse, J. P. (2015). eHealth onderzoek ter ondersteuning van mensen met autisme: Op weg naar richtlijnen voor praktijkgericht onderzoek. Stem-, Spraak-, en Taalpathologie, 20, 120–134. Magnée, M. J. C. M., Cox, I. M., & Teunisse, J. P. (2015). eHealth onderzoek ter ondersteuning van mensen met autisme: Op weg naar richtlijnen voor praktijkgericht onderzoek. Stem-, Spraak-, en Taalpathologie, 20, 120–134.
go back to reference Maione, L., & Mirenda, P. (2006). Effects of video modeling and video feedback on peer-directed social language skills of a child with autism. Journal of Positive Behavior Interventions, 8, 106–118. CrossRef Maione, L., & Mirenda, P. (2006). Effects of video modeling and video feedback on peer-directed social language skills of a child with autism. Journal of Positive Behavior Interventions, 8, 106–118. CrossRef
go back to reference Manassis, K., Mendlowitz, S. L., Scapillato, D., Avery, D., Fiksenbaum, L., Freire, M., et al. (2002). Group and individual cognitive-behavioral therapy for childhood anxiety disorders: A randomized trial. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 41(12), 1423–1430. http://​doi.​org/​10.​1097/​00004583-200212000-00013. Manassis, K., Mendlowitz, S. L., Scapillato, D., Avery, D., Fiksenbaum, L., Freire, M., et al. (2002). Group and individual cognitive-behavioral therapy for childhood anxiety disorders: A randomized trial. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 41(12), 1423–1430. http://​doi.​org/​10.​1097/​00004583-200212000-00013.
go back to reference Manen, T. van (2010). Zelfcontrole een sociaal cognitief interventieprogramma voor kinderen met agressief/oppositioneel gedrag. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Manen, T. van (2010). Zelfcontrole een sociaal cognitief interventieprogramma voor kinderen met agressief/oppositioneel gedrag. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Masia-Warner, C. M., Colognori, D., Brice, C., Herzig, K., Mufson, L., Lynch, C., et al. (2016). Can school counselors deliver cognitive-behavioral treatment for social anxiety effectively? A randomized controlled trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(11), 1229–1238. CrossRefPubMed Masia-Warner, C. M., Colognori, D., Brice, C., Herzig, K., Mufson, L., Lynch, C., et al. (2016). Can school counselors deliver cognitive-behavioral treatment for social anxiety effectively? A randomized controlled trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(11), 1229–1238. CrossRefPubMed
go back to reference Merrel, K., & Gimpel, A. (1998). Social skills of children and adolescents: Conceptualization, assessment, treatment. Londen: Lawrence Erlbaum associates. Merrel, K., & Gimpel, A. (1998). Social skills of children and adolescents: Conceptualization, assessment, treatment. Londen: Lawrence Erlbaum associates.
go back to reference Mesibov, G. B. (1984). Social skills training with verbal autistic adolescents and adults: A program model. Journal of Autism and Developmental Disorders, 14, 395–404. CrossRefPubMed Mesibov, G. B. (1984). Social skills training with verbal autistic adolescents and adults: A program model. Journal of Autism and Developmental Disorders, 14, 395–404. CrossRefPubMed
go back to reference Molenkamp, K. (2009) Vaardigheidstrainingen, toenemend toegespitst op het kind met een PDDNOS of ADHD. In E. van Rijn & S. Vermeyden (Red.), Behandelend trainen. Sociale en cognitieve behandelprogramma’s voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek. Assen: Van Gorcum. Molenkamp, K. (2009) Vaardigheidstrainingen, toenemend toegespitst op het kind met een PDDNOS of ADHD. In E. van Rijn & S. Vermeyden (Red.), Behandelend trainen. Sociale en cognitieve behandelprogramma’s voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek. Assen: Van Gorcum.
go back to reference Myles, B. S., Trautman, M. L., & Schelvan, R. L. (2004). The hidden curriculum: Practical solutions for understanding unstated rules in social situations. Shawnee Mission, KS: Autism Asperger Publishing Co. Myles, B. S., Trautman, M. L., & Schelvan, R. L. (2004). The hidden curriculum: Practical solutions for understanding unstated rules in social situations. Shawnee Mission, KS: Autism Asperger Publishing Co.
go back to reference National Research Council (NRC) (2001). Educating children with autism: Committee on educational interventions for children with autism. In C. Lord & J. P. Mcgee (Eds.), Division of Behavioral and Social Sciences and Education, National Research Council. Washington, DC: National Academy Press. National Research Council (NRC) (2001). Educating children with autism: Committee on educational interventions for children with autism. In C. Lord & J. P. Mcgee (Eds.), Division of Behavioral and Social Sciences and Education, National Research Council. Washington, DC: National Academy Press.
go back to reference O’Handley, R. D., Radley, K. C., & Whipple, H. M. (2015). The relative effects of social stories and video modeling toward increasing eye contact of adolescents with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 11, 101–111. CrossRef O’Handley, R. D., Radley, K. C., & Whipple, H. M. (2015). The relative effects of social stories and video modeling toward increasing eye contact of adolescents with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 11, 101–111. CrossRef
go back to reference Owens, G., Granader, Y., Humphrey, A., & Baron-Cohen, S. (2008). LEGO therapy and the social use of Language Programme: An evaluation of two social skills interventions for children with high-functioning Autism and Asperger Syndrome. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38, 1944–1975. CrossRefPubMed Owens, G., Granader, Y., Humphrey, A., & Baron-Cohen, S. (2008). LEGO therapy and the social use of Language Programme: An evaluation of two social skills interventions for children with high-functioning Autism and Asperger Syndrome. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38, 1944–1975. CrossRefPubMed
go back to reference Pfiffner, L. J., & McBurnett, K. (1997). Social skills training with parent generalization: Treatment effects for children with attention deficit disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 65, 749–757. CrossRefPubMed Pfiffner, L. J., & McBurnett, K. (1997). Social skills training with parent generalization: Treatment effects for children with attention deficit disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 65, 749–757. CrossRefPubMed
go back to reference Pieterse, K., Luman, M., Paternotte, A., & Oosterlaan, J. (2013). Leerkrachtinterventies voor de aanpak van ADHD in de klas: Een overzicht van effectstudies. Kind en Adolescent, 34, 2–29. CrossRef Pieterse, K., Luman, M., Paternotte, A., & Oosterlaan, J. (2013). Leerkrachtinterventies voor de aanpak van ADHD in de klas: Een overzicht van effectstudies. Kind en Adolescent, 34, 2–29. CrossRef
go back to reference Reyno, S. M., & McGrath, P. J. (2006). Predictors of parent training efficacy for child externalizing behavior problem – A meta-analytic review. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47, 99–111. CrossRefPubMed Reyno, S. M., & McGrath, P. J. (2006). Predictors of parent training efficacy for child externalizing behavior problem – A meta-analytic review. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47, 99–111. CrossRefPubMed
go back to reference Rijn, E. van, & Koppel, D. van den (2009). Sociale vaardigheidstraining: Samen denken en doen. In E. van Rijn & S. Vermeyden (Red.), Behandelend trainen: Sociale en cognitieve behandelprogramma’s voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek. Assen: Van Gorcum. Rijn, E. van, & Koppel, D. van den (2009). Sociale vaardigheidstraining: Samen denken en doen. In E. van Rijn & S. Vermeyden (Red.), Behandelend trainen: Sociale en cognitieve behandelprogramma’s voor kinderen met ontwikkelingsproblematiek. Assen: Van Gorcum.
go back to reference Ringrose, H. J. (1998). Gedragstherapeutische groepstherapie en sociale vaardigheidstraining bij kinderen. In P. J. M. Prins & J. D. Bosch (Red.), Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum. Ringrose, H. J. (1998). Gedragstherapeutische groepstherapie en sociale vaardigheidstraining bij kinderen. In P. J. M. Prins & J. D. Bosch (Red.), Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.
go back to reference Ringrose, H. J., & Nijenhuis, E. H. (1986). Bang zijn voor andere kinderen. Groningen: Wolters-Noordhoff. Ringrose, H. J., & Nijenhuis, E. H. (1986). Bang zijn voor andere kinderen. Groningen: Wolters-Noordhoff.
go back to reference Rose, S. D., & Edlseson, J. L. (1988). Working with children and adolscents in groups. San Fransico: Jossey Bass. Rose, S. D., & Edlseson, J. L. (1988). Working with children and adolscents in groups. San Fransico: Jossey Bass.
go back to reference Sanchez, R., Brown, E., Kocher, K., & DeRosier, M. (2017). Improving children’s mental health with a digital social skills development game: A randomized controlled efficacy trial of adventures aboard the S. S. Grin. Games for Health, 6(1), 19–27. CrossRef Sanchez, R., Brown, E., Kocher, K., & DeRosier, M. (2017). Improving children’s mental health with a digital social skills development game: A randomized controlled efficacy trial of adventures aboard the S. S. Grin. Games for Health, 6(1), 19–27. CrossRef
go back to reference Scaini, S., Belotti, R., Ogliari, A., & Battaglia, M. (2016). A comprehensive meta-analysis of cognitive-behavioral interventions for social anxiety disorder in children and adolescents. Journal of Anxiety Disorders, 42, 105–112. CrossRefPubMed Scaini, S., Belotti, R., Ogliari, A., & Battaglia, M. (2016). A comprehensive meta-analysis of cognitive-behavioral interventions for social anxiety disorder in children and adolescents. Journal of Anxiety Disorders, 42, 105–112. CrossRefPubMed
go back to reference Soorya, L. V., Siper, P. M., Beck, T., Soffes, S., Halpern, D., Gorenstein, M., et al. (2015). Randomized comparative trial of a social cognitive skills group for children with autism spectrum disorder. Journal of the American Academic for Child and Adolescent Psychiatry, 54, 208–216. CrossRef Soorya, L. V., Siper, P. M., Beck, T., Soffes, S., Halpern, D., Gorenstein, M., et al. (2015). Randomized comparative trial of a social cognitive skills group for children with autism spectrum disorder. Journal of the American Academic for Child and Adolescent Psychiatry, 54, 208–216. CrossRef
go back to reference Spence, S. H. (2003). Social skills training with children and young people: Theory, evidence and practice. Child and Adolescent Mental Health, 8, 84–96. CrossRef Spence, S. H. (2003). Social skills training with children and young people: Theory, evidence and practice. Child and Adolescent Mental Health, 8, 84–96. CrossRef
go back to reference Stallard, P. (2006). Denk goed, voel je goed: Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren. Amsterdam: Nieuwezijds BV. Stallard, P. (2006). Denk goed, voel je goed: Cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren. Amsterdam: Nieuwezijds BV.
go back to reference Steerneman, P. (1997). Leren denken over denken en leren begrijpen van emoties. Groepsbehandeling voor kinderen. Leuven/Apeldoorn: Garant. Steerneman, P. (1997). Leren denken over denken en leren begrijpen van emoties. Groepsbehandeling voor kinderen. Leuven/Apeldoorn: Garant.
go back to reference Stikkelbroek,Y., Bodden, D., & Bouwman, H. (2013). D(o)epressiecursus: Een groepsbehandeling voor depressieve adolescenten. In C. Braet & S. Bögels (Red.), Protocollaire behandelingen voor kinderen en jeugdigen met psychische klachten, deel 2. Amsterdam: Uitgeverij Boom Amsterdam. Stikkelbroek,Y., Bodden, D., & Bouwman, H. (2013). D(o)epressiecursus: Een groepsbehandeling voor depressieve adolescenten. In C. Braet & S. Bögels (Red.), Protocollaire behandelingen voor kinderen en jeugdigen met psychische klachten, deel 2. Amsterdam: Uitgeverij Boom Amsterdam.
go back to reference Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A., & Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth development through school-based social and emotional learning interventions: A meta-analysis of follow-up effects. Child Development, 88(4), 1156–1171. CrossRefPubMed Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A., & Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth development through school-based social and emotional learning interventions: A meta-analysis of follow-up effects. Child Development, 88(4), 1156–1171. CrossRefPubMed
go back to reference Tutty, S. M. A., Gephart, H. M. D., & Wurzbacher, K. M. (2003). Enhancing behavioral and social skill functioning in children newly diagnosed with attention-deficit hyperactivity disorder in a pediatric setting. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 1, 51–57. CrossRef Tutty, S. M. A., Gephart, H. M. D., & Wurzbacher, K. M. (2003). Enhancing behavioral and social skill functioning in children newly diagnosed with attention-deficit hyperactivity disorder in a pediatric setting. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 1, 51–57. CrossRef
go back to reference Veen-Mulders, L., Serra, M., Hoofdakker, B. J. van den, & Minderaa, R. B. (2005). Sociaal onhandig. De opvoeding van kinderen met PDDNOS en ADHD. Assen: Koninklijke Van Gorcum. Veen-Mulders, L., Serra, M., Hoofdakker, B. J. van den, & Minderaa, R. B. (2005). Sociaal onhandig. De opvoeding van kinderen met PDDNOS en ADHD. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
go back to reference Wagner, S. (2001). Inclusive programming for middle school students with autism. Arlington, TX: Future Horizons. Wagner, S. (2001). Inclusive programming for middle school students with autism. Arlington, TX: Future Horizons.
go back to reference Weitlauf, A. S., McPheeters, M. L., Peters, B., Sathe, N., Travis, R., Aiello, R., et al. (2014). Therapies for children with autism spectrum disorder: Behavioral interventions update. Rockville: Agency for Healthcare Quality and Research. Weitlauf, A. S., McPheeters, M. L., Peters, B., Sathe, N., Travis, R., Aiello, R., et al. (2014). Therapies for children with autism spectrum disorder: Behavioral interventions update. Rockville: Agency for Healthcare Quality and Research.
go back to reference Wells, A. (2000). Emotional disorders & metacognition: Innovative cognitive therapy. Chichester: John Wiley & Sons. Wells, A. (2000). Emotional disorders & metacognition: Innovative cognitive therapy. Chichester: John Wiley & Sons.
go back to reference Whyte, E. M., Smyth, J. M., & Scherf, K. S. (2015). Designing serious game interventions for individuals with autism. Journal of Autism Developmental Disorders, 45, 3820–3831. CrossRefPubMed Whyte, E. M., Smyth, J. M., & Scherf, K. S. (2015). Designing serious game interventions for individuals with autism. Journal of Autism Developmental Disorders, 45, 3820–3831. CrossRefPubMed
go back to reference Wilkerson, K. L., Perzigian, A. B. T., & Schurr, J. K. (2014). Promoting social skills in the inclusive classroom. New York: The Guilford Press. Wilkerson, K. L., Perzigian, A. B. T., & Schurr, J. K. (2014). Promoting social skills in the inclusive classroom. New York: The Guilford Press.
go back to reference Winner, M. (2007). Thinking about you thinking about me (2nd ed.). San Jose, Ca: Think Social Publishing. Winner, M. (2007). Thinking about you thinking about me (2nd ed.). San Jose, Ca: Think Social Publishing.
go back to reference Zakari, H. M., Ma, M., & Simmons, D. (2014). A review of serious games for children with Autism Spectrum Disorders (ASD). In Serious games development and applications. Lecture notes in computer science series (8778) (pp. 93–107). Berlin, Germany: Springer. Zakari, H. M., Ma, M., & Simmons, D. (2014). A review of serious games for children with Autism Spectrum Disorders (ASD). In Serious games development and applications. Lecture notes in computer science series (8778) (pp. 93–107). Berlin, Germany: Springer.
Metagegevens
Titel
Trainen van sociale vaardigheden bij kinderen en jeugdigen
Auteurs
Drs. L. J. J. Vet
drs. M. K. Neef
dr. M. H. Nauta
Dr. A. A. de Bildt
Copyright
2018
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1972-5_5