Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg 2-3/2021

09-04-2021 | Onderzoeksartikel

Tijd voor een nieuwe meldingsnorm

Zorgwekkend gemiste onderwijstijd in het primair onderwijs in Almere

Auteurs: J. E. Roseval-Splinter, MSc S. M. Girwar, Dr. Ing. K. S. van Dijken, Dr. S. Sadrzadeh, Dr. E. Ruland

Gepubliceerd in: JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg | Uitgave 2-3/2021

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Inleiding: Schoolverzuim is een gezondheidsvraagstuk omdat het negatieve effecten heeft op onder meer de gezondheid en het welbevinden van jongeren. Leerplicht en recht op onderwijs moeten dit tegengaan. Desondanks wordt schoolverzuim niet goed zichtbaar gemaakt. Onderzocht is 1) hoeveel gemiste onderwijstijd wordt gesignaleerd in het basisonderwijs van de Nederlandse gemeente Almere, 2) hoe deze zich verhoudt tot de huidige norm voor het melden van regelmatig (on)geoorloofd gemiste onderwijstijd, en 3) of een focus op bezorgdheid van leerkrachten over het verzuim en de situatie van de leerling voor een betere signalering van zorgwekkend gemiste onderwijstijd zorgt. Bovendien is onderzocht 4) welke factoren gerelateerd zijn aan de verschillende typen verzuim.
Methode: Bij dit beschrijvend onderzoek waren schooldirecteuren, intern begeleiders en leerkrachten van twintig (speciaal)basisonderwijsscholen betrokken. Via vragenlijsten is informatie verkregen over kenmerken van de school, de groep en verzuimleerlingen die op de onderzoeksdag (deels) onderwijstijd misten. De informatie over de leerlingen betrof informatie over één willekeurige schooldag, waarop de vragenlijst werd ingevuld.
Resultaten: De 179 verzuimleerlingen (7,6% van 2.364) hadden 500 gemiste lesuren op de onderzoeksdag: 31,2% was ongeoorloofd verzuim, 54,5% was geoorloofd verzuim en 14,3% was overig verzuim. Bij 22,9% bleek de leerkracht bezorgd over het verzuim en over de verzuimleerling (zorgwekkend gemiste onderwijstijd). Het lerarentekort en verzuimbeleid hingen samen met het verzuimtype.
Conclusie: Gemiste onderwijstijd is meer dan schoolverzuim. Verder onderzoek naar een meldingsnorm met meer aandacht voor bezorgdheid is nodig. De ingrepen die het grootste effect kunnen ressorteren zijn het terugdringen van het lerarentekort en het verbeteren van het verzuimbeleid, waardoor ouders, de jeugdgezondheidzorg en leerplicht er gemakkelijker bij kunnen worden betrokken.
Literatuur
1.
go back to reference Traag T. Early school-leaving in the Netherlands. A multidisciplinary study of risk and protective factors explaining early school-leaving. Den Haag: CBS; 2012. Traag T. Early school-leaving in the Netherlands. A multidisciplinary study of risk and protective factors explaining early school-leaving. Den Haag: CBS; 2012.
2.
go back to reference Vanneste Y. Reported sick from school. A study into addressing medical absenteeism among students [Proefschrift]. Maastricht: Universitaire Pers Maastricht; 2015. Vanneste Y. Reported sick from school. A study into addressing medical absenteeism among students [Proefschrift]. Maastricht: Universitaire Pers Maastricht; 2015.
3.
go back to reference Theunissen-Lammers MJ. Stay in or drop out. The pathway to school dropout, a public health perspective. Maastricht: Universiteit Maastricht; 2016. Theunissen-Lammers MJ. Stay in or drop out. The pathway to school dropout, a public health perspective. Maastricht: Universiteit Maastricht; 2016.
4.
go back to reference Gemeente Almere. Jaarverslag Leerplicht gemeente Almere. Schooljaar 2018/2019. Almere: Gemeente Almere; 2019. Gemeente Almere. Jaarverslag Leerplicht gemeente Almere. Schooljaar 2018/2019. Almere: Gemeente Almere; 2019.
5.
go back to reference NIPO het marktonderzoeksinstituut. IB/RL. Rapport Schoolverzuim in het Voortgezet Onderwijs. NIPO A9286. Amsterdam: NIPO; 2002. NIPO het marktonderzoeksinstituut. IB/RL. Rapport Schoolverzuim in het Voortgezet Onderwijs. NIPO A9286. Amsterdam: NIPO; 2002.
8.
go back to reference Vanneste Y, Goor LAM van de, Feron F. Gemiste lessen, gemiste kansen. Rol voor de publieke gezondheidszorg bij ziekteverzuim van jongeren. NTvG. 2016;160:D398. Vanneste Y, Goor LAM van de, Feron F. Gemiste lessen, gemiste kansen. Rol voor de publieke gezondheidszorg bij ziekteverzuim van jongeren. NTvG. 2016;160:D398.
9.
go back to reference Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Kamerbrief. Stand van zaken thuiszitters. Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; 2019. pag. 15. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Kamerbrief. Stand van zaken thuiszitters. Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; 2019. pag. 15.
10.
go back to reference Dullaert M. De kracht om door te zetten. Hoe kunnen we de impasse rondom thuiszitten doorbreken? Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; 2019. Dullaert M. De kracht om door te zetten. Hoe kunnen we de impasse rondom thuiszitten doorbreken? Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; 2019.
11.
go back to reference Baat M de. Beschermende en risicofactoren voor schoolverzuim. Utrecht: NJI; 2009. Baat M de. Beschermende en risicofactoren voor schoolverzuim. Utrecht: NJI; 2009.
14.
go back to reference Sleeuwen W van, Heyne D. Schoolverzuim aanpakken. Een wetenschappelijke onderbouwing. Utrecht: NJI; 2020. Sleeuwen W van, Heyne D. Schoolverzuim aanpakken. Een wetenschappelijke onderbouwing. Utrecht: NJI; 2020.
15.
go back to reference Tienen I van, Rooks S de, Boer A de. Spijbelen onder scholieren: de rol van een zorgsituatie thuis. Tijdschr Gezondheidswet. 2020;98:9–17. Tienen I van, Rooks S de, Boer A de. Spijbelen onder scholieren: de rol van een zorgsituatie thuis. Tijdschr Gezondheidswet. 2020;98:9–17.
16.
go back to reference Ingrado. Methodische Aanpak Schoolverzuim MAS. Rotterdam: Ingrado; 2017. Ingrado. Methodische Aanpak Schoolverzuim MAS. Rotterdam: Ingrado; 2017.
17.
go back to reference Nederlands Centrum Jeugdgezondheidzorg, AJN Jeugdartsen Nederland, GGD GHOR, et al. Aanpak van schoolverzuim. Actieplan voor de jeugdgezondheidzorg. Meerjarenprogramma 2017-2020. Amsterdam: Nederlands Centrum Jeugdgezondheidzorg; 2017. Nederlands Centrum Jeugdgezondheidzorg, AJN Jeugdartsen Nederland, GGD GHOR, et al. Aanpak van schoolverzuim. Actieplan voor de jeugdgezondheidzorg. Meerjarenprogramma 2017-2020. Amsterdam: Nederlands Centrum Jeugdgezondheidzorg; 2017.
18.
go back to reference Eimens T, Hilkens T, Roelofs M. Rapport Leerplicht in het primair onderwijs. Nijmegen: KBA Nijmegen; 2018. Eimens T, Hilkens T, Roelofs M. Rapport Leerplicht in het primair onderwijs. Nijmegen: KBA Nijmegen; 2018.
20.
go back to reference Berends I, Diest H van. Schoolverzuim verklaard. Een overzicht van protectieve en risicofactoren. Duivendrecht: PI Research; 2014. Berends I, Diest H van. Schoolverzuim verklaard. Een overzicht van protectieve en risicofactoren. Duivendrecht: PI Research; 2014.
Metagegevens
Titel
Tijd voor een nieuwe meldingsnorm
Zorgwekkend gemiste onderwijstijd in het primair onderwijs in Almere
Auteurs
J. E. Roseval-Splinter
MSc S. M. Girwar
Dr. Ing. K. S. van Dijken
Dr. S. Sadrzadeh
Dr. E. Ruland
Publicatiedatum
09-04-2021
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg / Uitgave 2-3/2021
Print ISSN: 1567-8644
Elektronisch ISSN: 1876-598X
DOI
https://doi.org/10.1007/s12452-021-00252-9

Andere artikelen Uitgave 2-3/2021

JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg 2-3/2021 Naar de uitgave