Tien jaar monitor GGZ-preventie: inzichten en vraagstukken

De Monitor Aard en Omvang GGZ-preventie geeft inzicht in de organisatie, capaciteit en financiering van preventieafdelingen in de tweedelijns GGZ, de door hen uitgevoerde preventieve interventies en het bereik daarvan. Dit artikel schetst de ontwikkelingen die in de afgelopen tien jaar hebben plaatsgevonden in de GGZ-preventie. De resultaten interpreteren we vervolgens aan de hand van literatuur en reflectieve interviews met twee ervaren preventiefunctionarissen in de GGZ. De drie voornaamste ontwikkelingen in de GGZ-preventie waren de komst van omvangrijke GGZ-instellingen na fusies en het verdwijnen van RIAGG’s, de verschuiving van AWBZ financiering naar financiering van zorgverzekeraars en gemeenten, en een toename in het interventieaanbod en het bereik. Het bereik van preventieve interventies is sterk toegenomen van 13.008 deelnemers in 2006 naar 26.968 deelnemers in 2010 (dit is exclusief de deelnemers aan E-health interventies). Binnen de thema’s depressie, angst, mantelzorg en KOPP/KVO is de meeste vooruitgang geboekt. Op dit moment staat preventie onder druk. Er vindt een verschuiving plaats van tweedelijnszorg (gespecialiseerde GGZ) naar de eerstelijnszorg (basis GGZ). Kansen liggen er op het gebied van zelfmanagement en veerkracht, E-health, en positionering in de eerstelijn. Een opvolger van de monitor is gewenst die tevens de kosteneffectiviteit van de GGZ-preventie kan aantonen.