Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

Thoraxchirurgie bestaat uit vier delen: Hart (deel 1), Longen (deel 2), Mediastinum (deel 3) en Scopieën (deel 4). In het boek wordt onderscheid gemaakt tussen cardiochirurgie voor kinderen en voor volwassenen. Het opereren van kinderen is niet alleen technisch vaak moeilijker, ook moet peroperatief de diagnose nogal eens worden bijgesteld. Overigens is cardiochirurgie ook bij volwassenen niet eenvoudig. Cardiothoracale chirurgie is een dynamisch vak.

De auteurs beschrijven in Thoraxchirurgie de huidige stand van zaken.
Janine Wassink-Cornelisse was voorheen werkzaam als operatieassistent, onder andere in het Thoraxcentrum van het Erasmus MC te Rotterdam en in het Harefield Hospital te Londen.
Monique van Meer is als operatieassistent/werkbegeleider verbonden aan het Erasmus MC-Daniel den Hoed Oncologisch Centrum te Rotterdam. Voorheen werkte zij in het Thoraxcentrum van het Erasmus MC.
Minke Dongstra is als praktijkbegeleider en operatieassistent Thoraxchirurgie verbonden aan het Operatie Centrum van het Academisch Ziekenhuis Groningen.
Marga Bekkers-Hop is trainer in sociale- en communicatieve vaardigheden. Voorheen doceerde zij het vak Operatieve Zorg en Technieken aan het Albeda College te Rotterdam.
Chantal Bout is als operatieassistent verbonden aan het Thoraxcentrum van het Erasmus MC te Rotterdam. 

Inhoudsopgave

Voorwerk

Deel 1 Hart

Voorwerk

1 Standaardprocedures

Samenvatting
In dit hoofdstuk is een aantal richtlijnen opgenomen; deze richtlijnen gelden voor alle operatietechnieken die in de volgende delen zijn beschreven. Het zijn aanwijzingen voor de handelwijze van de operatieassistent. In de hoofdstukken waarin de operatietechnieken worden uitgewerkt, zal op de hier gegeven richtlijnen niet uitgebreid worden teruggekomen. In die hoofdstukken zullen natuurlijk wel de uitzonderingen op deze algemene regels aandacht krijgen.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

2 Bypasschirurgie

Samenvatting
Dit hoofdstuk is onderverdeeld in een algemeen deel, waarin de algemene zorg bij bypasschirurgie zal worden behandeld, en een specifiek deel, waarin u de operatietechnieken en specifieke elementen van die operatietechniek kunt vinden.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

3 Klepchirurgie

Samenvatting
In dit deel van het boek wordt de klepchirurgie beschreven. In het hart kennen we vier verschillende kleppen: de twee semilunairkleppen oftewel halvemaanvormige kleppen (de aortaklep en de pulmonalisklep) en de twee atrioventriculaire kleppen (de mitralisklep en de tricuspidalisklep) (zie afbeelding 3.1).
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

4 Congenitale aandoeningen

Samenvatting
Bij kinderhartchirurgie is er vrijwel altijd sprake van aangeboren afwijkingen en dus geen verworven afwijkingen, zoals die bij de volwassenen voorkomen. De ingrepen kan men onderverdelen in palliatieve ingrepen en ingrepen ter correctie. Soms wordt er eerst een palliatieve ingreep gedaan om het kind te laten leven, herstellen en groeien. Pas later wordt de uiteindelijke correctie verricht. Soms is het zelfs nodig dat een kind meer malen terugkomt.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

5 Acute aortadissectie

Samenvatting
Operaties aan de aorta zijn zeer grote ingrepen. Zoals elke operatieassistent weet, staat de aorta aan het begin van de grote bloedsomloop. Met zeer hoge druk wordt het bloed het lichaam in gepompt. Men kan zich voorstellen dat wanneer er ook maar iets met de aorta gebeurt, men zeer snel en adequaat moet handelen om het leven van de patiënt te redden.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

6 Harttransplantatie

Samenvatting
Sinds 1984 worden er in Nederland orthotope harttransplantaties verricht. ‘Orthotoop’ houdt in dat het hart van de ontvanger vrijwel in zijn geheel wordt verwijderd en wordt vervangen door een donorhart. De allereerste harttransplantatie werd op 3 december 1967 in Zuid-Afrika verricht door Christian Barnard, die in september 2001 overleed. De harttransplantatie moet gezien worden als een laatste redmiddel voor patiënten met een aangeboren of verworven hartkwaal. Deze patiënten bevinden zich al in het laatste stadium van hun ziekte. Er is geen andere uitweg meer mogelijk: zowel medicamenteus als chirurgisch niet. Zij worden op een wachtlijst geplaatst als zij aan een aantal voorwaarden voldoen:
  • afgezien van hun hartkwaal moeten zij in een goede gezondheid verkeren;
  • psychisch moeten zij in staat zijn om zo’n zware operatie te doorstaan en tevens de niet geringe nabehandeling.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

Deel 2 Longen

Voorwerk

7 Longchirurgie

Samenvatting
In dit hoofdstuk beschrijven we de wigexcisie, lobectomie en de pneumonectomie via de thoracotomie. Hierbij moet vermeld worden dat de wigexcisie via thoracoscopie steeds meer wordt uitgevoerd; dit is terug te lezen in deel 4 van dit boek onder de scopieën.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

8 Pneumothorax

Samenvatting
Men spreekt van een pneumothorax wanneer er zich lucht tussen pleura visceralis en parietalis bevindt. De pleurae visceralis en parietalis moeten intact zijn voor een goede ventilatie van de longen. Tussen deze twee bladen heerst namelijk een negatieve druk. Hierdoor plakken de pleurae aan elkaar en gaan de longen mee op de bewegingen van de thorax. De long is bij de in- en uitstroom van lucht zelf passief. De ademhalingsbewegingen worden gedaan door het middenrif, de tussenribsspieren en de hulpademhalingsspieren. Bij contact met de buitenlucht valt de negatieve druk tussen de twee pleurabladen weg en kan de long zich niet goed meer ontplooien. Een kleine hoeveelheid lucht wordt meestal wel geresorbeerd, doordat het gat wordt afgedekt met eigen fibrine en longweefsel.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

9 Longtransplantatie

Samenvatting
Hoewel de longtransplantatie nog een redelijk nieuwe operatie is en dus nog volop in ontwikkeling, wordt deze hier toch beschreven.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

Deel 3 Mediastinum

Voorwerk

10 Thymus

Samenvatting
De indicaties voor een thymectomie lopen nogal uiteen, vandaar dat we er hier in de inleiding het een en ander over zullen schrijven. Dan kunnen we straks bij de beschrijving van de operatie beknopter blijven.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

Deel 4 Scopieën

Voorwerk

11 Thoracoscopie

Samenvatting
De allereerste thoracoscopie werd verricht in 1910 door Jacobaeus (Zweedse chirurg werkend te Stockholm; 1879-1937). Hij verrichtte een pneumolyse (de twee longbladen worden van elkaar gescheiden) met behulp van galvanocaustiek (met behulp van galvanische stroom, die een gloeihitte verwekt waarmee je weefsel kunt wegbranden). Daarna werd de thoracoscopie alleen toegepast door longartsen, in eerste instantie voor de diagnostiek van gecompliceerde tuberculose en later voor de diagnostiek van chronische pleuraziekten en de spontane pneumothorax. Het is gebleken dat de thoracoscopie bijdraagt aan de diagnostiek van met name long- en oesophagusafwijkingen.
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

12 Cervicale mediastinoscopie

Samenvatting
De mediastinoscopie is een diagnostische operatie. Er worden lymfeklieren weggenomen uit het mediastinum, die uiteindelijk dienen voor de stagering van bijvoorbeeld een longtumor (zie afbeelding 12.1).
Janine Wassink-Cornelisse, Monique van Meer, Minke Dongstra

Nawerk

Meer informatie