Skip to main content
main-content
Top

16-11-2015 | Nieuws

Testosteron ‘maakt geen zin in seks’

Wanneer de huisarts met patiënten over seksualiteit spreekt, is het van belang kennis te hebben van het normale seksuele functioneren. Tot op heden worden (huis)artsen geschoold in het aangepaste lineaire model van Masters en Johnson.


In dit model gaat de fase van libido vooraf aan die van opwinding en orgasme, en waarna er een periode van fysiologisch herstel nodig is totdat het libido zich weer gaat manifesteren. Libido is een begrip uit het psychoanalytisch denken: seksualiteit wordt beschouwd als een soort natuurlijke en spontane drift. Dit model blijkt niet langer houdbaar.

Uit onderzoeken blijkt dat testosteron geen zin kan maken, dat mensen gedreven worden door verschillende (ook niet-seksuele) motieven voor seksueel contact en dat seksueel verlangen wordt voorafgegaan door seksuele opwinding.

Lineaire model

Wanneer de huisarts met patiënten over seksualiteit spreekt, is het van belang kennis te hebben van het normale seksuele functioneren. Tot op heden worden (huis)artsen geschoold in het aangepaste lineaire model van Masters en Johnson, waarbij de fase van libido voorafgaat aan die van opwinding en orgasme, en waarna er een periode van fysiologisch herstel nodig is totdat het libido zich weer gaat manifesteren. Libido is een begrip uit het psychoanalytisch denken: seksualiteit wordt beschouwd als een soort natuurlijke en spontane drift. Dit model blijkt niet langer houdbaar. Uit onderzoeken blijkt dat testosteron geen zin kan maken, dat mensen gedreven worden door verschillende (ook niet-seksuele) motieven voor seksueel contact en dat seksueel verlangen wordt voorafgegaan door seksuele opwinding.

Complex

Seksueel verlangen is niets anders dan de bewuste ervaring van seksuele actiebereidheid ten gevolge van seksuele stimulatie. Seks begint dus met opwinding en niet met verlangen. Seks is complex, en met toenemend inzicht hierin is er voor het concept libido niet langer plaats. De huisarts kan nieuwere modellen gebruiken om uitleg te geven aan patiënten, zodat zij zich beter zullen herkennen en om meer recht te doen aan de etiologie en behandelingsmogelijkheden van functieproblemen.

Circulair model van seksueel reageren

Een hedendaags model dat de fases van normaal seksueel reageren beter beschrijft is het circulaire model. Er zijn drie voorwaarden voor het op gang brengen van een seksueel proces.
Allereerst moet er een context zijn waarin men bereid of ontvankelijk is om vanuit een seksueel neutrale situatie seksuele stimuli te ontvangen of over te gaan tot seksuele activiteit. Zaken die daarbij een rol kunnen spelen zijn de partnerrelatie, communicatie, beschikbaarheid van of toegankelijkheid tot een partner, angst voor ongewenste zwangerschap of soa, situationele omstandigheden en waarden en normen vanuit cultuur of geloof. Een tweede voorwaarde is het aanwezig zijn van adequate seksuele stimuli.

Biopsychosociaal model

Bij verstoring van de seksualiteit is het van belang de diverse factoren in kaart te brengen die bijdragen aan het probleem. Een biopsychosociaal model kan een kader scheppen om al deze aspecten langs te lopen. Bij een eenzijdige fysiologische of psychologische benadering bestaat het gevaar een oplossing te bieden die geen recht doet aan de complexiteit van het probleem en is daarmee gedoemd te mislukken.De huisarts kan zich bij de presentatie van een seksueel probleem vergewissen van de volgende factoren die kunnen belemmeren in de diverse fases van het circulaire model.

Weegschaalmodel

Hebben huisarts en patiënt de verschillende factoren die bijdragen aan het probleem eenmaal benoemd, dan is de volgende stap helderheid te scheppen in de diversiteit. Het zogeheten weegschaalmodel geeft aan waar aangrijpingspunten liggen voor behandeling: wegnemen of verminderen van remmende factoren en versterken van de stimulerende factoren. Daarmee wordt ook duidelijk dat bij een bijvoorbeeld slecht ingestelde diabetes seksuele opwindbaarheid soms nog wel mogelijk is en bij een goed ingestelde diabetes niet.

Bron: Hoe werkt seks: het afscheid van libido, Bijblijven 7/2011, drs. P. Leusink

Tip

Ga voor tips over gerelateerde content naar Praktische huisartsgeneeskunde.

Onze productaanbevelingen

BSL Huisarts Totaal

Met BSL Huisarts Totaal bouwt u efficiënt aan uw vakkennis. U krijgt digitale toegang tot boeken, veelgestelde vragen, casuïstiek en zes vaktijdschriften voor huisartsen. Daarnaast vindt u praktijkgerichte nascholing: geaccrediteerde e-learnings, web-tv’s en toetsen. Alles om u nóg beter te maken in uw vak.