Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Neuropraxis 4/2018

06-07-2018 | Artikel

Terug naar de basis: een andere focus bij neuro-psycho-biologisch onderzoek

Auteur: Anton J. M. Loonen

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 4/2018

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Bij het onderzoek naar de neurobiologische achtergronden van psychiatrische stoornissen wordt veel aandacht besteed aan de complexe interacties binnen netwerken van de hersenschors en tussen de hersenschors en daaronder gelegen gebieden. Het is de vraag of dit de meest directe weg naar het beste inzicht is. Tijdens de evolutie van de gewervelde dieren is de hersenschors relatief laat ontstaan. Primaire emotionele gedragingen worden geregeld door hersenstructuren die al bij vroege voorouders aanwezig waren. Wel is de hersenschors wellicht essentieel voor de aan deze gedragingen gekoppelde bewuste belevingen en zo aan de inhoud van het bewustzijn en het denken. Zeer belangrijk voor de ontwikkeling van deze inhoud is het vermogen om via geschreven teksten te communiceren. In die communicatie krijgen denkinhouden een eigen bestaan, buiten het individueel biologisch daaraan gekoppelde gedrag. Daardoor is binnen de denkwereld van de mens een virtuele werkelijkheid ontstaan. Deze virtuele denkwereld treedt wel in interactie met die delen van de voorhersenen die emotionele processen reguleren, maar is inhoudelijk grotendeels daarvan onafhankelijk. Hierdoor wordt het gedrag van de individuele mens niet geheel bepaald door biopsychosociale processen en zijn psychische stoornissen ook niet dekkend te beschrijven binnen het biopsychosociale ziektemodel.

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijf je als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen jouw vak. Met het online abonnement heb je toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kun je op je gemak en wanneer het jou het beste uitkomt verdiepen in jouw vakgebied.

Neuropraxis

Neuropraxis is het eerste Nederlandstalige tijdschrift dat ingaat op achtergronden én toepassingen van actuele neurowetenschappelijke informatie. Er is aandacht voor onderzoek, diagnostiek en behandelingsmethoden.

Literatuur
1.
go back to reference Loonen AJM, Soudijn W. Peptides with a dual function: central neuroregulators and gut hormones. J Physiol (Paris). 1979;75(8):831–50. Loonen AJM, Soudijn W. Peptides with a dual function: central neuroregulators and gut hormones. J Physiol (Paris). 1979;75(8):831–50.
2.
go back to reference Goldstein A. Interactions of narcotic antagonists with receptor sites. Adv Biochem Psychopharmacol. 1973;8:471–81. PubMed Goldstein A. Interactions of narcotic antagonists with receptor sites. Adv Biochem Psychopharmacol. 1973;8:471–81. PubMed
3.
go back to reference Loonen AJM, Zwanikken GJ. Farmaca, psychofarmaca, klinisch onderzoek. s‑Hertogenbosch: WULCO; 1987. Loonen AJM, Zwanikken GJ. Farmaca, psychofarmaca, klinisch onderzoek. s‑Hertogenbosch: WULCO; 1987.
4.
go back to reference Kandel ER. From metapsychology to molecular biology: explorations into the nature of anxiety. Am J Psychiatry. 1983;140(10):1277–93. CrossRefPubMed Kandel ER. From metapsychology to molecular biology: explorations into the nature of anxiety. Am J Psychiatry. 1983;140(10):1277–93. CrossRefPubMed
5.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: the evolution of reward-seeking and misery-fleeing behavioral mechanisms in vertebrates. Front Neurosci. 2015;9:394. CrossRefPubMedPubMedCentral Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: the evolution of reward-seeking and misery-fleeing behavioral mechanisms in vertebrates. Front Neurosci. 2015;9:394. CrossRefPubMedPubMedCentral
6.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: the evolution of the amygdalar-hippocampal-habenular connectivity in vertebrates. Front Neurosci. 2016;10:539. CrossRefPubMedPubMedCentral Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: the evolution of the amygdalar-hippocampal-habenular connectivity in vertebrates. Front Neurosci. 2016;10:539. CrossRefPubMedPubMedCentral
7.
go back to reference Butler AB. The evolution of the dorsal pallium in the telencephalon of amniotes: cladistic analysis and a new hypothesis. Brain Res Brain Res Rev. 1994;19(1):66–101. CrossRefPubMed Butler AB. The evolution of the dorsal pallium in the telencephalon of amniotes: cladistic analysis and a new hypothesis. Brain Res Brain Res Rev. 1994;19(1):66–101. CrossRefPubMed
8.
go back to reference Butler AB. The evolution of the dorsal thalamus of jawed vertebrates, including mammals: cladistic analysis and a new hypothesis. Brain Res Brain Res Rev. 1994;19(1):29–65. CrossRefPubMed Butler AB. The evolution of the dorsal thalamus of jawed vertebrates, including mammals: cladistic analysis and a new hypothesis. Brain Res Brain Res Rev. 1994;19(1):29–65. CrossRefPubMed
9.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Commentary on “a non-reward attractor theory of depression”: a proposal to include the habenula connection. Neurosci Biobehav Rev. 2017;83:736–41. CrossRefPubMed Loonen AJM, Ivanova SA. Commentary on “a non-reward attractor theory of depression”: a proposal to include the habenula connection. Neurosci Biobehav Rev. 2017;83:736–41. CrossRefPubMed
10.
go back to reference Bruinsma F, Loonen AJM. Neurobiologie van cognitieve en emotionele motivatie. Neuropraxis. 2006;10(3):77–88. CrossRef Bruinsma F, Loonen AJM. Neurobiologie van cognitieve en emotionele motivatie. Neuropraxis. 2006;10(3):77–88. CrossRef
11.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness in major depression. Med Hypotheses. 2016;87:14–21. CrossRefPubMed Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness in major depression. Med Hypotheses. 2016;87:14–21. CrossRefPubMed
12.
go back to reference Batalla A, Homberg JR, Lipina TV, Sescousse G, Luijten M, Ivanova SA, et al. The role of the habenula in the transition from reward to misery in substance use and mood disorders. Neurosci Biobehav Rev. 2017;80:276–85. CrossRefPubMed Batalla A, Homberg JR, Lipina TV, Sescousse G, Luijten M, Ivanova SA, et al. The role of the habenula in the transition from reward to misery in substance use and mood disorders. Neurosci Biobehav Rev. 2017;80:276–85. CrossRefPubMed
14.
go back to reference Stephenson-Jones M, Kardamakis AA, Robertson B, Grillner S. Independent circuits in the basal ganglia for the evaluation and selection of actions. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013;110(38):E3670–E9. CrossRefPubMedPubMedCentral Stephenson-Jones M, Kardamakis AA, Robertson B, Grillner S. Independent circuits in the basal ganglia for the evaluation and selection of actions. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013;110(38):E3670–E9. CrossRefPubMedPubMedCentral
15.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: evolution and role in mental disorders. Acta Neuropsychiatr. 2018;30(1):29–42. CrossRefPubMed Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: evolution and role in mental disorders. Acta Neuropsychiatr. 2018;30(1):29–42. CrossRefPubMed
16.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Evolution of circuits regulating pleasure and happiness with the habenula in control. CNS Spectr. 2017;1:1–6. Loonen AJM, Ivanova SA. Evolution of circuits regulating pleasure and happiness with the habenula in control. CNS Spectr. 2017;1:1–6.
17.
go back to reference McDougall I, Brown FH, Fleagle JG. Stratigraphic placement and age of modern humans from kibish, ethiopia. Nature. 2005;433(7027):733–6. CrossRefPubMed McDougall I, Brown FH, Fleagle JG. Stratigraphic placement and age of modern humans from kibish, ethiopia. Nature. 2005;433(7027):733–6. CrossRefPubMed
18.
go back to reference Voogd J, Nieuwenhuys R, Van Dongen PAM, Ten Donkelaar HJ. Chapter 22. mammals. In: Nieuwenhuys R, Ten Donkelaar HJ, Nicholson C, redactie. The central nervous system of vertebrates. Berlin, Heidelberg: Springer; 1998. pag. 1637–2097. CrossRef Voogd J, Nieuwenhuys R, Van Dongen PAM, Ten Donkelaar HJ. Chapter 22. mammals. In: Nieuwenhuys R, Ten Donkelaar HJ, Nicholson C, redactie. The central nervous system of vertebrates. Berlin, Heidelberg: Springer; 1998. pag. 1637–2097. CrossRef
19.
go back to reference Van Dongen PAM. Chapter 23. Brain size in vertebrates. In: Nieuwenhuys R, Ten Donkelaar HJ, Nicholson C, redactie. The central nervous system of vertebrates. Berlin, Heidelberg: Springer; 1998. pag. 2099–134. CrossRef Van Dongen PAM. Chapter 23. Brain size in vertebrates. In: Nieuwenhuys R, Ten Donkelaar HJ, Nicholson C, redactie. The central nervous system of vertebrates. Berlin, Heidelberg: Springer; 1998. pag. 2099–134. CrossRef
21.
go back to reference Smaers JB. How humans stand out in frontal lobe scaling. Proc Natl Acad Sci Usa. 2013;110(39):E3682. CrossRefPubMed Smaers JB. How humans stand out in frontal lobe scaling. Proc Natl Acad Sci Usa. 2013;110(39):E3682. CrossRefPubMed
22.
go back to reference Gabi M, Neves K, Masseron C, Ribeiro PF, Ventura-Antunes L, Torres L, et al. No relative expansion of the number of prefrontal neurons in primate and human evolution. Proc Natl Acad Sci U S A. 2016;113(34):9617–22. CrossRefPubMedPubMedCentral Gabi M, Neves K, Masseron C, Ribeiro PF, Ventura-Antunes L, Torres L, et al. No relative expansion of the number of prefrontal neurons in primate and human evolution. Proc Natl Acad Sci U S A. 2016;113(34):9617–22. CrossRefPubMedPubMedCentral
23.
24.
go back to reference Melamed Y, Kislev ME, Geffen E, Lev-Yadun S, Goren-Inbar N. The plant component of an acheulian diet at gesher benot ya’aqov, israel. Proc Natl Acad Sci U S A. 2016;113(51):14674–9. CrossRefPubMedPubMedCentral Melamed Y, Kislev ME, Geffen E, Lev-Yadun S, Goren-Inbar N. The plant component of an acheulian diet at gesher benot ya’aqov, israel. Proc Natl Acad Sci U S A. 2016;113(51):14674–9. CrossRefPubMedPubMedCentral
25.
go back to reference Aubert M, Brumm A, Ramli M, et al. Pleistocene cave art from Sulawesi, Indonesia. Nature. 2014;514(7521):223–7. CrossRefPubMed Aubert M, Brumm A, Ramli M, et al. Pleistocene cave art from Sulawesi, Indonesia. Nature. 2014;514(7521):223–7. CrossRefPubMed
26.
go back to reference MacHugh DE, Larson G, Orlando L. Taming the past: ancient DNA and the study of animal domestication. Annu Rev Anim Biosci. 2017;5:329–51. CrossRefPubMed MacHugh DE, Larson G, Orlando L. Taming the past: ancient DNA and the study of animal domestication. Annu Rev Anim Biosci. 2017;5:329–51. CrossRefPubMed
27.
go back to reference Corbyn Z. Archaeologists land world’s oldest fish hook. first deep-sea fish supper dated to 42,000 years ago. Nature. 2011;334(6059). CrossRefPubMed Corbyn Z. Archaeologists land world’s oldest fish hook. first deep-sea fish supper dated to 42,000 years ago. Nature. 2011;334(6059). CrossRefPubMed
28.
go back to reference O’Connor S, Ono R, Clarkson C. Pelagic fishing at 42,000 years before the present and the maritime skills of modern humans. Science. 2011;334(6059):1117–21. CrossRefPubMed O’Connor S, Ono R, Clarkson C. Pelagic fishing at 42,000 years before the present and the maritime skills of modern humans. Science. 2011;334(6059):1117–21. CrossRefPubMed
32.
go back to reference Loonen AJM, Schellekens AFA, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: a focus on addiction, beyond the ventral striatum. In: Meil WM, Ruby CL, redactie. Recent advances in drug addiction research and clinical applications. Rijeka: Intech; 2016. pag. 1–20. Loonen AJM, Schellekens AFA, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness: a focus on addiction, beyond the ventral striatum. In: Meil WM, Ruby CL, redactie. Recent advances in drug addiction research and clinical applications. Rijeka: Intech; 2016. pag. 1–20.
33.
go back to reference Loonen AJM. Het beweeglijke brein. de neurowetenschappelijke achtergronden van de psychische functies. 2e druk. Haarlem: Mension; 2013. Loonen AJM. Het beweeglijke brein. de neurowetenschappelijke achtergronden van de psychische functies. 2e druk. Haarlem: Mension; 2013.
34.
go back to reference Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness in schizophrenia: the neurobiological mechanism of delusions. In: Shen Y‑C, redactie. Schizophrenia treatment – the new facets. Rijeka: InTech; 2016. pag. 109–34. Loonen AJM, Ivanova SA. Circuits regulating pleasure and happiness in schizophrenia: the neurobiological mechanism of delusions. In: Shen Y‑C, redactie. Schizophrenia treatment – the new facets. Rijeka: InTech; 2016. pag. 109–34.
35.
go back to reference Toshchakova VA, Bakhtiari Y, Kulikov AV, Gusev SI, Trofimova MV, Fedorenko OY, et al. Association of polymorphisms of serotonin transporter (5HTTLPR) and 5‑HT2C receptor genes with criminal behavior in Russian criminal offenders. Neuropsychobiology. 2018;75(4):200–10. CrossRefPubMedCentral Toshchakova VA, Bakhtiari Y, Kulikov AV, Gusev SI, Trofimova MV, Fedorenko OY, et al. Association of polymorphisms of serotonin transporter (5HTTLPR) and 5‑HT2C receptor genes with criminal behavior in Russian criminal offenders. Neuropsychobiology. 2018;75(4):200–10. CrossRefPubMedCentral
Metagegevens
Titel
Terug naar de basis: een andere focus bij neuro-psycho-biologisch onderzoek
Auteur
Anton J. M. Loonen
Publicatiedatum
06-07-2018
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 4/2018
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-018-00197-w