Skip to main content
main-content
Top

01-06-2016 | Tandheelkunde | Nieuws

Raakvlakken farmacologie en tandheelkunde

Auteur:
Marijke Simons

Op het NVT-congres Patiënten en hun pillen 2, zal de Delftse apotheker Javotte Dikken-Manni spreken over apothekerskennis en tandheelkunde. Elke tandarts komt nu eenmaal in aanraking met patiënten die medicatie gebruiken.


In 2013 is hetzelfde onderwerp al aan de orde geweest op een congrestour, dat mede door de NVT georganiseerd werd. Naar aanleiding daarvan kwamen er vele reacties van tandartsen, die in dit onderwerp geïnteresseerd waren, omdat zij in toenemende mate te maken krijgen met patiënten die tot op hoge leeftijd hun eigen elementen (proberen te) behouden. Met de toename van de vergrijzende patiëntenpopulatie neemt ook het medicijngebruik toe. Voldoende aanleiding om daar in een congres uitgebreid aandacht aan te besteden.

Interactie, intolerantie, osteonecrose

Medicatiegebruik kan op verschillende manieren de tandheelkundige praktijk beïnvloeden. Allereerst kan er interactie plaatsvinden van medicijnen die de tandarts voorschrijft met door de arts reeds voorgeschreven medicatie. De tandarts moet soms het tandheelkundig handelen aanpassen aan de medisch gecompromitteerde patiënt, er zijn pillen die tot bijwerkingen leiden die in de mond klachten geven, patiënten kunnen een intolerantie hebben voor een bepaald antibioticum, of allergisch reageren op bepaalde injecties.

Het bekendste voorbeeld van medicatie die tandheelkundig handelen beïinvloedt, vormen bloedverdunners, die een operatie bemoeilijken of zelfs leiden tot het moeten staken van een operatie. Maar ook het gebruik van bisfosfonaten kan problemen geven, want het verhoogt de kans op osteonecrose na een ingreep. Anti-epileptica en immunosuppressiva kunnen woekering van het tandvlees veroorzaken en medicijnen die een droge mond als bijwerking hebben kunnen eveneens voor gebitsproblemen zorgen.

Elektronisch voorschrijven of voorkeurslijst hanteren

Kortom, de tandarts moet terdege rekening houden met medicatie die de patiënt gebruikt, maar ook op de hoogte zijn van de conditie van de patiënt en van eventuele intoleranties. Volgens Manni schort het daar nogal eens aan bij de tandartsen, hij geeft een voorbeeld: 'Volgens de NHG-standaard hoort bij het voorschrijven van NSAID in veel gevallen een maagbeschermer te worden gegeven. Dat staat wel op de huisartsrecepten, maar zelden op recepten van de tandarts.'

Manni is daarom voorstander van elektronisch voorschrijven; 'Het zou de medicatieveiligheid ten goede komen en zou bovendien zowel de tandarts als apotheker als patiënt tijd schelen.' Bij elektronisch voorschrijven krijgt de tandarts direct een melding, bijvoorbeeld: let op, de patiënt heeft een intolerantie voor dit antibioticum en het systeem  geeft mogelijke interacties van een bepaald medicijn met andere medicijnen weer. Ibuprofen zorgt er bijvoorbeeld voor dat de bloedverdunner acetylsalicylzuur niet goed kan werken, daarom kan bij gebruik van acetylsalicylzuur beter voor naproxen of diclofenac gekozen worden.

Helaas zijn de elektronische voorschrijfsystemen nog niet voor tandartsen beschikbaar. Geen nood zegt Manni: 'de tandarts kan met de lokale apotheker een voorkeurslijst opstellen, zoals wij dat ook hebben gedaan met de tandartspraktijk in ons gezondheidscentrum. Sinds we die lijst hanteren, hebben zowel de tandartsen als wij in de apotheek bijna geen omkijken meer naar de recepten.'

Antibioticaprobleem

Volgens Manni, die zich daarbij baseert op recente cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK), is het opmerkelijk dat antibiotica vaker dan  pijnstilling door tandartsen voorgeschreven worden. Zeker omdat men in Nederland over het algemeen zeer terughoudend is met het geven van antibiotica – antibiotica kunnen notabene schade toebrengen aan de elementen. Kaakchirurgen bleken dan wel weer meer pijnstillers dan antibiotica voor te schrijven. Mogelijk maakt de kaakchirurg gebruik van elektronische ziekenhuissystemen?

Tandarts, patiënt en apotheker

Over het algemeen heeft de tandarts zeker wel aandacht voor het medicatiegebruik van patiënten, vooral tijdens het intakegesprek, maar het is vooral van belang op de hoogte te blijven, naarmate de behandelrelatie langer duurt. Uiteraard speelt de patiënt hierbij een cruciale rol, patiënten realiseren zich niet altijd dat zij veranderingen in medicatie bij de tandarts moeten melden. Daar ligt ook een taak voor de apotheker, die bij de uitgifte van bepaalde medicijnen de patiënten zou moeten vertellen dat zij de tandarts van (veranderend)  medicijngebruik op de hoogte moeten stellen.

Manni constateert een gebrek aan overleg tussen tandartsen en apothekers ten aanzien van medicijngebruik. Het NVT-congres is een goede gelegenheid om een betere samenwerking tussen apotheker en tandarts te stimuleren.

Bron: Dental Tribune, mei 2016

Gerelateerd

Aanbevolen

22-12-2015 | Web-TV on demand | E-learning

Bijwerkingen van geneesmiddelen in de mondzorgpraktijk

Aan de hand van diverse casus behandelen de sprekers een associatie van een bijwerking in samenhang met een aantal geneesmiddelen waar de tandarts vaak mee te maken krijgt in zijn praktijk. Daarbij komen de diverse pijlers van een gestructureerde manier (causaliteitsmethode) aan bod, waarbij het inzichtelijker wordt voor de tandarts of er werkelijk sprake is van een bijwerking.

In TP nr. 4/2016 | Een blijvend dilemma - Medische medicatie in de tandheelkunde:

Aanbevolen

01-05-2016 | Feedback post | Uitgave 4/2016

Een blijvend dilemma

Twee vragen in twee opeenvolgende dagen!

Aanbevolen

2014 | OriginalPaper | Hoofdstuk

De invloed van medicatie en chirurgische ingrepen op de doorbloeding van orale weefsels

Om beter inzicht in de dynamiek van schade aan en herstel van orale weefsels te verkrijgen, wordt er in de tandheelkunde steeds meer gebruikgemaakt van onderzoek naar de doorbloeding doorbloeding van deze weefsels. In 1661


Aanbevolen

01-11-2015 | Uitgave 9/2015

Medicatie en monddroogte

Tanderosie wordt veroorzaakt door intrinsieke en extrinsieke zuren en wordt door tal van factoren beïnvloed. Dieet, omgevingsfactoren en levensstijl kunnen bijdragen aan het oplossen van hard tandweefsel wanneer zuren de pH van het speeksel doen dale…

Aanbevolen

2016 | wo | Boek

Antibiotica en infecties

Antibiotica in de tandheelkundige praktijk

Het duel tussen antimicrobiële middelen en micro-organismen is er één dat al jaren de wetenschap bezighoudt. Hierover werd in de zestiger jaren van de vorige eeuw nog gezegd dat: 'in 2000 er geen infectieziekten meer zijn'. 

Onze productaanbevelingen

BSL Tandarts Totaal

Met BSL houdt u eenvoudig en efficiënt uw vak bij. Met een online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, tijdschriften en online nascholing, zoals e-learnings en web-tv's. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.