Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

De confrontatie met spoedgevallen is voor huisartsen een uitdaging. Door hun plaats in de eerste lijn kunnen zij bij vrijwel elke spoedeisende situatie betrokken raken. In een kort tijdsbestek moeten, vaak na een snel onderzoek, aard en ernst worden ingeschat en de nodige maatregelen worden genomen. De kennis en de vaardigheden die huisartsen hiervoor moeten hebben, zullen zij in het algemeen in de praktijk moeten leren.

Spoedeisende hulp in de huisartspraktijk is hét hulpmiddel bij uitstek om deze kennis op te doen. Het boek is een geheel herziene versie van Spoedeisende geneeskunde voor de huisarts, een uitgave die al met waardering werd ontvangen. Nieuw is het hoofdstuk dat is gewijd aan de huisartsenpost, een fenomeen dat in de huidige huisartsgeneeskunde niet meer weg te denken valt. De ordening in beslissingen van de eerste, tweede en derde orde is nog strikter doorgevoerd. Ter verduidelijking van de tekst zijn in de hoofdstukken fraaie illustraties en overzichtelijke tabellen verwerkt, wat het boek overzichtelijk en plezierig leesbaar maakt.

De verandering van de titel in Spoedeisende hulp in de huisartspraktijk legt de nadruk op de situatie waarin dit boek het meest zal worden gebruikt. Niet alleen huisartsen zullen het boek veelvuldig raadplegen, ook voor praktijkondersteuners, praktijkverpleegkundigen en ervaren doktersassistenten levert het boek een onmisbare bijdrage aan de kwaliteit van de zorg aan patiënten.

Inhoudsopgave

Voorwerk

1. Spoedgevallen in de huisartsenpraktijk

Samenvatting
Bij een spoedboodschap in de huisartsenpraktijk gaat het lang niet altijd om spoedeisende geneeskunde. Emotionele stress en angst bij de patiënt of bij een sleutelfiguur in zijn omgeving zijn meestal de luxerende factoren om spoedhulp in te roepen.
W.M.H. van Diest

2. Cardiovasculaire spoedgevallen

Samenvatting
Over tachycardieën wordt gesproken wanneer de hartfrequentie hoger is dan 100/min. Ze kunnen worden onderverdeeld in supraventriculaire en ventriculaire tachycardieën.
W. G. de Voogt, A. R. Willems

3. Trombose en embolie

Samenvatting
Diepe veneuze trombose kan voorkomen in de diepe kuitvenen, de knievenen (v. poplitea) en de meer proximaal gelegen venen (v. femoralis, v. iliaca en v. cava inferior).
M. V. Huisman

4. Respiratoire spoedgevallen

Samenvatting
Het gebruik van de term ‘status asthmaticus’ voor een ernstige, levensbedreigende astma-aanval schept veel onduidelijkheid. De ene auteur geeft hiermee een bepaalde ernst van bronchusobstructie aan, de andere verdisconteert in dit begrip de duur van een aanval, eventuele complicaties of een zekere mate van therapieresistentie.
G. H. Koëter

5. Gastro-intestinale spoedgevallen

Samenvatting
Buikpijn is een totaal subjectieve klacht die een breed spectrum van intra-abdominale ziekten kan herbergen, van laesies die binnen enkele minuten de dood veroorzaken indien ze onbehandeld blijven, tot benigne functionele afwijkingen, bijvoorbeeld als gevolg van te veel eten.
J. N. Keeman, I. C. E. Wesdorp

6. Nefrologische spoedgevallen

Samenvatting
Spoedeisende hulp bij aandoeningen van de nieren of urinewegen is geboden wanneer de huisarts een afwijking waarneemt die gevaarlijk c.q. levensbedreigend kan zijn, of die bij de patiënt soortgelijke gevoelens of ten minste ongerustheid oproept.
B. J. Potter van Loon

7. Urologische spoedgevallen

Samenvatting
Urologische spoedgevallen kunnen het best op basis van symptomen worden ingedeeld.
T. A. Boon

8. Endocrinologische spoedgevallen

Samenvatting
Hypoglykemie is een symptomencomplex dat gepaard gaat met een te laag bloedsuikergehalte, veroorzaakt door een (relatieve) overmaat aan circulerende insuline. De hypoglykemie bij diabetespatiënten die met insuline worden behandeld is genoegzaam bekend.
B. J. Potter van Loon, E. H. van der Poest Clement

9. Spoedgevallen bij aandoeningen van spieren en gewrichten

Samenvatting
Enkele acute gewrichtsaandoeningen zoals bacteriële infecties en aseptische botnecrose kunnen aanzienlijke schade aanrichten die door een vroege diagnose en therapie kan worden voorkomen. Een probleemgerichte aanpak is nodig om snel tot een diagnose te komen.
J. V. Dequeker, A. Westhovens

10. Neurologische spoedgevallen

Samenvatting
Een niet-traumatisch coma is voor huisarts, neuroloog en internist soms een moeilijk diagnostisch probleem. De tijd dringt, het aantal mogelijke oorzaken is groot en het uitblijven van een (snelle) diagnose kan voor de patiënt ernstige consequenties hebben.
E. J. Wouda, J. A. L. Vanneste

11. Psychiatrische spoedgevallen

Samenvatting
Acute psychiatrische noodsituaties lenen zich niet altijd voor een protocollaire benadering. Het aantal factoren waarmee men rekening moet houden, kan zeer groot zijn, terwijl men soms snel moet handelen. Psychiatrische noodsituaties kunnen sterk van elkaar verschillen.
G. F. Koerselman, A. Korzec, A. C. M. Vergouwen, A. M. van der Loo, A. Honig

12. Verloskundige en gynaecologische spoedgevallen

Samenvatting
Na een coïtus bij mislukte of nagelaten anticonceptie kan de hulpvraag ontstaan om de gevolgen van een mogelijke bevruchting te voorkomen. Analyse van de menstruele cyclus kan soms acute anticonceptie onnodig maken bij een coïtus vlak voor, tijdens of vlak na de menstruatie. Meestal zal men wel tot behandeling moeten overgaan.
M. F. Schutte

13. Spoedgevallen bij kinderen

Samenvatting
Een kind is geen kleine volwassene. Acute pathologie – de presentatie en de behandeling ervan – is bij kinderen vaak anders dan bij volwassenen en vereist vaak specifieke kennis. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de acute problematiek bij kinderen voor zover die voor de huisarts van belang is.
W. M. C. van Aalderen

14. Spoedeisende kinderpsychiatrie

Samenvatting
Tot de spoedeisende kinder- en jeugdpsychiatrische problemen behoren dreigende suïcide, ernstige agressiedoorbraken en plotse verwardheid. Ook ongewenste bijwerkingen van psychofarmaca, hevige angsten (al of niet gepaard gaand met acute lichamelijke klachten of met plotseling school weigeren) en conversieve uitvalsverschijnselen kunnen voor ouders reden zijn met spoed de huisarts te raadplegen.
G. F. M. G. Berden

15. Dermatologische spoedgevallen

Samenvatting
Acute letsels van de huid zoals snijwonden en acute huidinfecties zoals erysipelas zijn in letterlijke zin wel dermatologische spoedgevallen, maar worden in de praktijk als eerste door de huisarts of door de arts spoedeisende hulp gezien en behandeld.
J. D. Bos

16. Oogheelkundige spoedgevallen

Samenvatting
De algemene anamnese kan kort zijn. Hoe lang bestaan de klachten? Is dit de eerste keer of is er sprake van een recidief? Was er sprake van een trauma en zo ja, hoe is dat ontstaan: glasverwonding als gevolg van een gebroken autoruit, etsing, of ijzersplinter?
J. S. Stilma

17. Keel-, neus- en oorheelkundige spoedgevallen

Samenvatting
Spoedeisende aandoeningen in het hoofd-halsgebied en van keel, neus en oren manifesteren zich zonder uitzondering met een symptomencomplex dat specifiek gerelateerd is aan deze anatomische gebieden. Om die reden wordt geen bespreking naar symptomen gevolgd, maar zullen de gevallen worden behandeld aan de hand van het orgaan waarin de aandoening zich voornamelijk voordoet.
H. F. Nijdam

18. Vergiftigingen

Samenvatting
Blootstelling aan giftige stoffen komt veel voor. Indien een patiënt plotseling klachten krijgt zonder dat daar direct een verklaring voor is aan te wijzen, moet men een vergiftiging in de differentiaaldiagnose overwegen.
J. Meulenbelt, J. C. A. Joore

19. Letsels van het bewegingsapparaat

Samenvatting
Bij een gebrekkige anamnese of bij verdenking op multipele verwondingen zijn systematisch onderzoek van het lichaamsoppervlak, evenals passieve en actieve tests van het bewegingsapparaat aangewezen.
J. N. Keeman

20. Wekedelenletsels en verbrandingen

Samenvatting
Bij het afnemen van de anamnese wordt het volgende vastgesteld.
  • Hoe is de toedracht van het ongeval? Wat is het verwondende agens? Hoe was de richting van het verwondende voorwerp (vooral bij steek- en schotverwondingen)?
  • Een schatting van het bloedverlies (op de plaats van het ongeval, tijdens het transport en de tijd tussen het moment waarop het ongeval plaatsvond en waarop de arts de patiënt ziet).
  • Hoe is de immunisatietoestand van de patiënt wat betreft tetanus? (Zie ook Appendix.)
J. N. Keeman

21. Spoedgevallen in de oncologie

Samenvatting
In het ziekteproces van een patiënt met kanker kunnen op diverse momenten oncologische spoedgevallen ontstaan.
D. J. Richel

Nawerk

Meer informatie