Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Kind en adolescent 4/2019

29-10-2019 | Artikelen

Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten bij jongeren: wat wordt de focus van behandeling?

Auteurs: Drs. I. E. Visser, Drs. V. M. Zegers, Drs. H. L. van der Linde, Prof dr. E. de Haan

Gepubliceerd in: Kind en adolescent | Uitgave 4/2019

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) komen veel voor bij jongeren, maar tot dusver is daar weinig onderzoek naar gedaan. Als er meer bekend is over de oorzaak kan er meer inzicht ontstaan in de werkzame factoren van de behandeling van SOLK binnen de geestelijke gezondheidszorg (ggz). In deze pilotstudie wordt onderzocht of experiëntiële vermijding en passieve coping bij pijn samenhangen met SOLK. Eenentwintig jongeren gediagnosticeerd met een somatisch-symptoomstoornis bij het Centrum voor Lichamelijk Onverklaarde Klachten (CLOK) van De Bascule (een academische instelling voor kind- en jeugdpsychiatrie) werden middels de Pain Response Inventory (PRI) en de Acceptance and Action Questionnaire-II‑7 (AAQ-II-7) vergeleken met 29 jongeren zonder SOLK geworven op drie scholen in Noord-Holland. De jongeren in de SOLK-groep blijken meer passieve coping en experiëntiële vermijding te gebruiken dan de jongeren in de controlegroep. Implicaties voor de klinische praktijk worden besproken om te komen tot een specifiekere behandeling voor jongeren met SOLK.
Voetnoten
1
Een zorgstandaard is een beschrijving van het zorgproces: de interventies en de organisatievormen die het effectiefst en het minst belastend zijn, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en/of vakkennis.
 
Literatuur
go back to reference Bernaerts, I., Groot, F. de, & Kleen, M. (2012). De AAQ-II (Acceptance and Action Questionnaire-II), een maat voor experiëntiële vermijding: normering bij jongeren. Gedragstherapie, 45, 389–399. Bernaerts, I., Groot, F. de, & Kleen, M. (2012). De AAQ-II (Acceptance and Action Questionnaire-II), een maat voor experiëntiële vermijding: normering bij jongeren. Gedragstherapie, 45, 389–399.
go back to reference Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. C., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T., & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire – II: a revised measure of psychological flexibility and acceptance. Behavior Therapy, 42, 676–688. CrossRef Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. C., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T., & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire – II: a revised measure of psychological flexibility and acceptance. Behavior Therapy, 42, 676–688. CrossRef
go back to reference Bricker, J. B., Schiff, B. A., & Comstock, B. A. (2011). Does avoidant coping influence young adults’ smoking? A ten-year longitudinal study. Nicotine and Tabacco Reasearch, 13, 998–1002. CrossRef Bricker, J. B., Schiff, B. A., & Comstock, B. A. (2011). Does avoidant coping influence young adults’ smoking? A ten-year longitudinal study. Nicotine and Tabacco Reasearch, 13, 998–1002. CrossRef
go back to reference Bühring, M. E. F. & Spaans, J. A. (2008). In gesprek over: onverklaarde lichamelijke klachten. Vleuten: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Bühring, M. E. F. & Spaans, J. A. (2008). In gesprek over: onverklaarde lichamelijke klachten. Vleuten: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.
go back to reference Costa, J., & Pinto-Gouveia, J. (2011). Acceptance of pain, self compassion and psychopathology: using the Chronic Pain Acceptance Questionnaire to identify patients’ subgroups. Clinical Psychology and Psychotherapy, 18, 292–302. CrossRef Costa, J., & Pinto-Gouveia, J. (2011). Acceptance of pain, self compassion and psychopathology: using the Chronic Pain Acceptance Questionnaire to identify patients’ subgroups. Clinical Psychology and Psychotherapy, 18, 292–302. CrossRef
go back to reference DeMaso, D. R., Martini, D. R., & Cahen, L. A. (2009). Practice parameters for the psychiatric assessment and management of physically ill children and adolescents. Journal of American Academy of Child and Adolexcent Psychiatry, 48, 213–233. CrossRef DeMaso, D. R., Martini, D. R., & Cahen, L. A. (2009). Practice parameters for the psychiatric assessment and management of physically ill children and adolescents. Journal of American Academy of Child and Adolexcent Psychiatry, 48, 213–233. CrossRef
go back to reference Derkx, B. (2007). Als pijn onverklaarbaar is. Psy-Med Unit haalt vastgelopen kind uit isolement. Medisch Contact, 62, 296–298. Derkx, B. (2007). Als pijn onverklaarbaar is. Psy-Med Unit haalt vastgelopen kind uit isolement. Medisch Contact, 62, 296–298.
go back to reference Essau, C. A., Conradt, J., & Petermann, F. (2000). Häufigkeit und Komorbidität Somatoformer Störungen bei Jugendlichen: Ergebnisse der Bremer Jugendstudie. Zeitschrift fur Klinische Psychologie und Psychotherapie, 29, 97–108. CrossRef Essau, C. A., Conradt, J., & Petermann, F. (2000). Häufigkeit und Komorbidität Somatoformer Störungen bei Jugendlichen: Ergebnisse der Bremer Jugendstudie. Zeitschrift fur Klinische Psychologie und Psychotherapie, 29, 97–108. CrossRef
go back to reference Fiertag, O., Taylor, S., Tareen, A., & Garralda, E. (2012). Somatoform disorders. In J. M. Rey (red.), IACAPAP e‑textbook of child and adolescent mental health. Geneva: International Association for Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions. Fiertag, O., Taylor, S., Tareen, A., & Garralda, E. (2012). Somatoform disorders. In J. M. Rey (red.), IACAPAP e‑textbook of child and adolescent mental health. Geneva: International Association for Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions.
go back to reference Goldstone, E., Farhall, J., & Ong, B. (2011). Life hassles, experiential avoidance and distressing delusional experiences. Behavioural Research and Therapy, 49, 260–266. CrossRef Goldstone, E., Farhall, J., & Ong, B. (2011). Life hassles, experiential avoidance and distressing delusional experiences. Behavioural Research and Therapy, 49, 260–266. CrossRef
go back to reference Hartman, O. T. C., Blankenstein, A. H., Molenaar, A. O., Bentz van den Berg, D., Horst, H. E. van der, Arnold, I. A., Burgers, J. S., Wiersma, T. J., & Woutersen-Koch, H. (2013). NHG-Standaard Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten (SOLK). Huisarts en Wetenschap, 56, 222–230. Hartman, O. T. C., Blankenstein, A. H., Molenaar, A. O., Bentz van den Berg, D., Horst, H. E. van der, Arnold, I. A., Burgers, J. S., Wiersma, T. J., & Woutersen-Koch, H. (2013). NHG-Standaard Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten (SOLK). Huisarts en Wetenschap, 56, 222–230.
go back to reference Hayes, S. C., Strosahl, K. D., Wilson, K. G., Bissett, R. T., Pistorello, J., Toarmino, D., Polusny, M. A., Dykstra, T. A., Batten, S. V., Bergan, J., Stewart, S. H., Zvolensky, M. J., Eifert, G. H., Bond, F. W., Forsyth, J. P., Karekla, M., & McCurry, S. M. (2004). Measuring experiential avoidance: a preliminary test of a working model. The Psychological Record, 54, 553–578. CrossRef Hayes, S. C., Strosahl, K. D., Wilson, K. G., Bissett, R. T., Pistorello, J., Toarmino, D., Polusny, M. A., Dykstra, T. A., Batten, S. V., Bergan, J., Stewart, S. H., Zvolensky, M. J., Eifert, G. H., Bond, F. W., Forsyth, J. P., Karekla, M., & McCurry, S. M. (2004). Measuring experiential avoidance: a preliminary test of a working model. The Psychological Record, 54, 553–578. CrossRef
go back to reference Jacobs, N., Kleen, M., Groot, F. de, & A‑Tjak, J. (2008). Het meten van experiëntiële vermijding: de Nederlandstalige versie van de Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) [Measuring experiential avoidance: the Dutch version of the Acceptance and Action Questionnaire]. Gedragstherapie, 41, 349–361. Jacobs, N., Kleen, M., Groot, F. de, & A‑Tjak, J. (2008). Het meten van experiëntiële vermijding: de Nederlandstalige versie van de Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) [Measuring experiential avoidance: the Dutch version of the Acceptance and Action Questionnaire]. Gedragstherapie, 41, 349–361.
go back to reference Jansens, K. A. M., Klis, S., Kingma, E. M., Oldehinkel, A. J., & Rosmalen, J. G. M. (2014). Predictors for persistence of functional somatic symptoms in adolescents. The Journal of Pediatrics, 164(4), 900–905. CrossRef Jansens, K. A. M., Klis, S., Kingma, E. M., Oldehinkel, A. J., & Rosmalen, J. G. M. (2014). Predictors for persistence of functional somatic symptoms in adolescents. The Journal of Pediatrics, 164(4), 900–905. CrossRef
go back to reference Jaspers, J. P. C., Asma, M. J. O. van, & Bosch, R. J. van den (1989). Coping en psychopathologie: een overzicht van theorie en onderzoek. Tijdschrift voor Psychiatrie, 31(9), 587–599. Jaspers, J. P. C., Asma, M. J. O. van, & Bosch, R. J. van den (1989). Coping en psychopathologie: een overzicht van theorie en onderzoek. Tijdschrift voor Psychiatrie, 31(9), 587–599.
go back to reference Koelen, J., Bühring, M., Spaans, J., Broekhuysen, S. van, & Lipovsky, M. (2010). Derdelijnscentrum voor ernstige somatoforme stoornissen in Nederland. In P. Luyten, J. Vandenberghe & B. Van Houdenhove (red.), Luisteren naar het lichaam: Het dualisme voorbij (pag. 49–55). Leuven: LannooCampus. Koelen, J., Bühring, M., Spaans, J., Broekhuysen, S. van, & Lipovsky, M. (2010). Derdelijnscentrum voor ernstige somatoforme stoornissen in Nederland. In P. Luyten, J. Vandenberghe & B. Van Houdenhove (red.), Luisteren naar het lichaam: Het dualisme voorbij (pag. 49–55). Leuven: LannooCampus.
go back to reference Kouijzer, M. E. J., Loman, F., & Feltz-Cornelis, C. M. van der (2013). Kinderen en jongeren met Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten in een ggz-instelling. Tijdschrift voor Psychiatrie, 55, 599–608. PubMed Kouijzer, M. E. J., Loman, F., & Feltz-Cornelis, C. M. van der (2013). Kinderen en jongeren met Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten in een ggz-instelling. Tijdschrift voor Psychiatrie, 55, 599–608. PubMed
go back to reference Levin, M. E., Lillis, J., Seeley, J., Hayes, S. C., Pistorello, J., & Biglan, A. (2012). Exploring the relationship between experiential avoidance, alcohol use disorders, and alcohol-related problems among first-year college students. Journal of American College Health, 60, 443–448. CrossRef Levin, M. E., Lillis, J., Seeley, J., Hayes, S. C., Pistorello, J., & Biglan, A. (2012). Exploring the relationship between experiential avoidance, alcohol use disorders, and alcohol-related problems among first-year college students. Journal of American College Health, 60, 443–448. CrossRef
go back to reference McCracken, L. M., Vowles, K. E., & Eccleston, C. (2004). Acceptance of chronic pain: component analysis and a revised assessment method. Pain, 107, 159–166. CrossRef McCracken, L. M., Vowles, K. E., & Eccleston, C. (2004). Acceptance of chronic pain: component analysis and a revised assessment method. Pain, 107, 159–166. CrossRef
go back to reference Riley, B. (2012). Experiential avoidance mediates the association between thought suppression and mindfulness with problem gambling. Journal of Gambling Studies, 30, 163–171. CrossRef Riley, B. (2012). Experiential avoidance mediates the association between thought suppression and mindfulness with problem gambling. Journal of Gambling Studies, 30, 163–171. CrossRef
go back to reference Shirkey, K. C., Smith, C. A., & Walker, L. S. (2011). Dispositional versus episode-specific assessment of children’s coping with pain. Journal of Pediatric Psychology, 36, 74–83. CrossRef Shirkey, K. C., Smith, C. A., & Walker, L. S. (2011). Dispositional versus episode-specific assessment of children’s coping with pain. Journal of Pediatric Psychology, 36, 74–83. CrossRef
go back to reference Spinhoven, P., Drost, J., Rooij, M. de, Hemert, A. M. van, & Penninx, B. W. (2014). A longitudinal study of experiential avoidance in emotional disorders. Behavior Therapy, 45(6), 840–850. CrossRef Spinhoven, P., Drost, J., Rooij, M. de, Hemert, A. M. van, & Penninx, B. W. (2014). A longitudinal study of experiential avoidance in emotional disorders. Behavior Therapy, 45(6), 840–850. CrossRef
go back to reference Walker, L. S., Smith, C. A., Garber, J., & VanSlyke, D. A. (1997). Development and validation of the pain response inventory for children. Psychological Assessment, 9, 392–405. CrossRef Walker, L. S., Smith, C. A., Garber, J., & VanSlyke, D. A. (1997). Development and validation of the pain response inventory for children. Psychological Assessment, 9, 392–405. CrossRef
go back to reference Walker, L. S., Smith, C. A., Garber, J., & Claar, R. L. (2005). Testing a model of pain appraisal and coping in children with chronic abdominal pain. Health Psychology, 24, 364–374. CrossRef Walker, L. S., Smith, C. A., Garber, J., & Claar, R. L. (2005). Testing a model of pain appraisal and coping in children with chronic abdominal pain. Health Psychology, 24, 364–374. CrossRef
go back to reference Wicksel, R. K., Melin, L., Lekander, M., & Olsson, G. L. (2009). Evaluating the effectiveness of exposure and acceptance strategies to improve functioning and quality of life in longstanding pediatric pain – a randomized controlled trial. Pain, 141, 248–257. CrossRef Wicksel, R. K., Melin, L., Lekander, M., & Olsson, G. L. (2009). Evaluating the effectiveness of exposure and acceptance strategies to improve functioning and quality of life in longstanding pediatric pain – a randomized controlled trial. Pain, 141, 248–257. CrossRef
go back to reference Witthöft, M., & Hiller, W. (2010). Psychological approaches to origins and treatments of somatoform disorders. Annual Review of Clinical Psychology, 6, 257–283. CrossRef Witthöft, M., & Hiller, W. (2010). Psychological approaches to origins and treatments of somatoform disorders. Annual Review of Clinical Psychology, 6, 257–283. CrossRef
go back to reference Woby, S. R., Watson, P. J., Roach, N. K., & Urmston, M. (2005). Coping strategy use: does it predict adjustment to chronic back pain after controlling for catastrophic thinking and self-efficacy for pain control? Journal of Rehabilitation Medicine, 37, 100–107. CrossRef Woby, S. R., Watson, P. J., Roach, N. K., & Urmston, M. (2005). Coping strategy use: does it predict adjustment to chronic back pain after controlling for catastrophic thinking and self-efficacy for pain control? Journal of Rehabilitation Medicine, 37, 100–107. CrossRef
Metagegevens
Titel
Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten bij jongeren: wat wordt de focus van behandeling?
Auteurs
Drs. I. E. Visser
Drs. V. M. Zegers
Drs. H. L. van der Linde
Prof dr. E. de Haan
Publicatiedatum
29-10-2019
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Kind en adolescent / Uitgave 4/2019
Print ISSN: 0167-2436
Elektronisch ISSN: 1876-5998
DOI
https://doi.org/10.1007/s12453-019-00217-4

Andere artikelen Uitgave 4/2019

Kind en adolescent 4/2019 Naar de uitgave