Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: TSG - Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen 7-8/2017

15-11-2017 | Wetenschappelijk artikel

Sociale marketing inzetten voor gezond gedrag

De ontwikkeling en de effecten van een watercampagne voor grootstedelijke basisschoolleerlingen

Auteurs: Wilma Jansen, Vivian M. J. Kruitwagen-van de Gaar, Lyne M. G. Blanchette, Hein Raat

Gepubliceerd in: TSG - Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen | Uitgave 7-8/2017

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Om overgewicht bij kinderen effectiever te bestrijden worden interventies aanbevolen op meerdere ecologische niveaus (school, thuisomgeving en buurt). Sociale marketing is een methode waarbij marketingtechnieken worden gebruikt om gezondheidsdoelen te bereiken. In dit onderzoek is met sociale marketing een watercampagne opgezet, die een uitbreiding is van Rotterdam Lekker Fit! met meer ecologische niveaus. Doel was om de consumptie van (ge)zoete dranken bij kinderen terug te dringen. Primaire doelgroep van de interventie waren Turkse en Marokkaanse moeders. De effecten en ontwikkeling van de Watercampagne worden beschreven. De effectiviteit van de Watercampagne is bepaald in een gecontroleerd onderzoek op twee interventie- en twee gematchte controlescholen (n = 1.288). Begin- en eindmetingen werden gedaan via oudervragenlijsten (groep 2–7), kindervragenlijsten (groep 5–7) en via observaties in de klas (groep 2–7). Uit de oudervragenlijsten (n = 322) bleek dat er gunstige interventie-effecten zijn voor de hoeveelheid (ge)zoete drank en het aantal keer per dag dat (ge)zoete dranken werden gedronken. Uit de observaties (n = 902) bleek er een gunstig interventie-effect te zijn wat betreft het aantal (ge)zoete dranken dat werd meegenomen naar school. De Watercampagne, opgezet met behulp van sociale marketing, is effectief in het terugdringen van de consumptie van (ge)zoete dranken. In hoeverre sociale marketing hieraan heeft bijgedragen, dient nader onderzocht te worden.
Voetnoten
1
Dit artikel is met toestemming van de respectievelijke uitgevers gebaseerd op twee reeds gepubliceerde artikelen: Blanchette LMG, Gaar VM van de, Raat H, et al. The development of the ‘Water Campaign’: combining social marketing and intervention mapping. J Soc Market 2016;6(4):16; en Gaar VM van de, Jansen W, Grieken A van, et al. Effects of an intervention aimed at reducing the intake of sugar-sweetened beverages in primary school children: a controlled trial. Int J Behav Nutr Phys Act 2014;11:98.
 
Literatuur
1.
go back to reference Jansen W, Borsboom G, Meima A, et al. Effectiveness of a primary school-based intervention to reduce overweight. Int J Pediatr Obes. 2011;6(2–2):e70–e7.CrossRefPubMed Jansen W, Borsboom G, Meima A, et al. Effectiveness of a primary school-based intervention to reduce overweight. Int J Pediatr Obes. 2011;6(2–2):e70–e7.CrossRefPubMed
2.
3.
go back to reference Evans WD, Christoffel KK, Necheles JW, et al. Social marketing as a childhood obesity prevention strategy. Obesity (Silver Spring). 2010;18(Suppl 1):S23–S6.CrossRef Evans WD, Christoffel KK, Necheles JW, et al. Social marketing as a childhood obesity prevention strategy. Obesity (Silver Spring). 2010;18(Suppl 1):S23–S6.CrossRef
4.
go back to reference Government UK. Change 4 life – one year on. London: U.K. Government; 2010. Government UK. Change 4 life – one year on. London: U.K. Government; 2010.
5.
go back to reference Huhman ME, Potter LD, Nolin MJ, et al. The influence of the VERB campaign on children’s physical activity in 2002 to 2006. Am J Public Health. 2010;100:638–45.CrossRefPubMedPubMedCentral Huhman ME, Potter LD, Nolin MJ, et al. The influence of the VERB campaign on children’s physical activity in 2002 to 2006. Am J Public Health. 2010;100:638–45.CrossRefPubMedPubMedCentral
6.
go back to reference Mathews LB, Moodie MM, Simmons AM, et al. The process evaluation of It’s Your Move!, an Australian adolescent community-based obesity prevention project. BMC Public Health. 2010;10:448.CrossRefPubMedPubMedCentral Mathews LB, Moodie MM, Simmons AM, et al. The process evaluation of It’s Your Move!, an Australian adolescent community-based obesity prevention project. BMC Public Health. 2010;10:448.CrossRefPubMedPubMedCentral
7.
go back to reference Stead M, Hastings G, McDermott L. The meaning, effectiveness and future of social marketing. Obes Rev. 2007;8(Suppl 1):189–93.CrossRefPubMed Stead M, Hastings G, McDermott L. The meaning, effectiveness and future of social marketing. Obes Rev. 2007;8(Suppl 1):189–93.CrossRefPubMed
8.
go back to reference Borys JM, Le Bodo Y, Jebb SA, et al. EPODE approach for childhood obesity prevention: methods, progress and international development. Obes Rev. 2012;13(4):299–315.CrossRefPubMedPubMedCentral Borys JM, Le Bodo Y, Jebb SA, et al. EPODE approach for childhood obesity prevention: methods, progress and international development. Obes Rev. 2012;13(4):299–315.CrossRefPubMedPubMedCentral
9.
go back to reference French J, Blair-Stevens C, McVey D, et al. Social marketing and public health – theory and practice. Oxford: Oxford University Press; 2010. French J, Blair-Stevens C, McVey D, et al. Social marketing and public health – theory and practice. Oxford: Oxford University Press; 2010.
11.
go back to reference Krul C, Blanchette LMG, Jansen W, et al. City of Rotterdam: Scoping Rapport: Gezinsaanpak Lekker Fit! Rotterdam: Afdeling Sport en Cultuur, Gemeente Rotterdam; 2012. Krul C, Blanchette LMG, Jansen W, et al. City of Rotterdam: Scoping Rapport: Gezinsaanpak Lekker Fit! Rotterdam: Afdeling Sport en Cultuur, Gemeente Rotterdam; 2012.
12.
go back to reference Dommelen P van, Schönbeck Y, Hirasing RA, et al. Call for early prevention: prevalence rates of overweight among Turkish and Moroccan children in The Netherlands. Eur J Public Health. 2015;25(5):828–33.CrossRefPubMed Dommelen P van, Schönbeck Y, Hirasing RA, et al. Call for early prevention: prevalence rates of overweight among Turkish and Moroccan children in The Netherlands. Eur J Public Health. 2015;25(5):828–33.CrossRefPubMed
13.
go back to reference Pels T, Distelbrink M, Postma L. Opvoeding in de migratiecontext; review van onderzoek naar de opvoeding in gezinnen van nieuwe Nederlanders. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut; 2009. Pels T, Distelbrink M, Postma L. Opvoeding in de migratiecontext; review van onderzoek naar de opvoeding in gezinnen van nieuwe Nederlanders. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut; 2009.
14.
go back to reference Snoek H, Larsen J, Janssens J, et al. Parental involvement in interventions on childhood obesity. Eindrapportage Fase I CIAO – Consortium Integrale Aanpak Overgewicht. Den Haag: ZonMw; 2010. Snoek H, Larsen J, Janssens J, et al. Parental involvement in interventions on childhood obesity. Eindrapportage Fase I CIAO – Consortium Integrale Aanpak Overgewicht. Den Haag: ZonMw; 2010.
15.
go back to reference Hirasing RA, Fredriks AM, Buuren S van, et al. Toegenomen prevalentie van overgewicht en obesitas bij Nederlandse kinderen en signalering daarvan aan de hand van internationale normen en nieuwe referentiediagrammen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:1303–8.PubMed Hirasing RA, Fredriks AM, Buuren S van, et al. Toegenomen prevalentie van overgewicht en obesitas bij Nederlandse kinderen en signalering daarvan aan de hand van internationale normen en nieuwe referentiediagrammen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:1303–8.PubMed
16.
go back to reference Ruyter JC de, Olthof MR, Seidell JC, et al. A trial of sugar-free or sugar-sweetened beverages and body weight in children. N Engl J Med. 2012;367:1397–406.CrossRefPubMed Ruyter JC de, Olthof MR, Seidell JC, et al. A trial of sugar-free or sugar-sweetened beverages and body weight in children. N Engl J Med. 2012;367:1397–406.CrossRefPubMed
17.
go back to reference Michale J. Positive and negative reinforcement, a distinction that is no longer necessary; or a better way to talk about bad things. J Organ Behav Manage. 2004;24:16. Michale J. Positive and negative reinforcement, a distinction that is no longer necessary; or a better way to talk about bad things. J Organ Behav Manage. 2004;24:16.
19.
go back to reference Muckelbauer R, Libuda L, Clausen K, et al. Promotion and provision of drinking water in schools for overweight prevention: randomized, controlled cluster trial. Pediatrics. 2009;123:e661–e7.CrossRefPubMed Muckelbauer R, Libuda L, Clausen K, et al. Promotion and provision of drinking water in schools for overweight prevention: randomized, controlled cluster trial. Pediatrics. 2009;123:e661–e7.CrossRefPubMed
20.
go back to reference Sichieri R, Trotte PA, et al. School randomised trial on prevention of excessive weight gain by discouraging students from drinking sodas. Public Health Nutr. 2009;12:197–202.CrossRefPubMed Sichieri R, Trotte PA, et al. School randomised trial on prevention of excessive weight gain by discouraging students from drinking sodas. Public Health Nutr. 2009;12:197–202.CrossRefPubMed
21.
go back to reference Bartholomew LK, Parcel GS, Kok G, et al. Planning health promotion programs, an intervention mapping approach. 3e druk. Francisco: Jossey-Bass; 2011. Bartholomew LK, Parcel GS, Kok G, et al. Planning health promotion programs, an intervention mapping approach. 3e druk. Francisco: Jossey-Bass; 2011.
22.
go back to reference Kremers S, Bruijn G‑J de, Visscher T, et al. Environmental influences on energy balance-related behaviors: a dual-process view. Int J Behav Nutr Phys Act. 2006;3:9.CrossRefPubMedPubMedCentral Kremers S, Bruijn G‑J de, Visscher T, et al. Environmental influences on energy balance-related behaviors: a dual-process view. Int J Behav Nutr Phys Act. 2006;3:9.CrossRefPubMedPubMedCentral
23.
go back to reference Blanchette LMG, Gaar VM van de, Raat H, et al. The development of the ‘Water Campaign’: combining social marketing and intervention mapping. J Soc Marketing. 2016;6(4):16.CrossRef Blanchette LMG, Gaar VM van de, Raat H, et al. The development of the ‘Water Campaign’: combining social marketing and intervention mapping. J Soc Marketing. 2016;6(4):16.CrossRef
24.
go back to reference Gaar VM van de, Jansen W, Grieken A van, et al. Effects of an intervention aimed at reducing the intake of sugar-sweetened beverages in primary school children: a controlled trial. Int J Behav Nutr Phys Act. 2014;11:98.CrossRefPubMedPubMedCentral Gaar VM van de, Jansen W, Grieken A van, et al. Effects of an intervention aimed at reducing the intake of sugar-sweetened beverages in primary school children: a controlled trial. Int J Behav Nutr Phys Act. 2014;11:98.CrossRefPubMedPubMedCentral
25.
go back to reference Bornhorst C, Huybrechts I, Ahrens W, et al. Prevalence and determinants of misreporting among European children in proxy-reported 24 h dietary recalls. Br J Nutr. 2013;109:1257–65.CrossRefPubMed Bornhorst C, Huybrechts I, Ahrens W, et al. Prevalence and determinants of misreporting among European children in proxy-reported 24 h dietary recalls. Br J Nutr. 2013;109:1257–65.CrossRefPubMed
26.
go back to reference Tate DF, Turner-McGrievy G, Lyons E, et al. Replacing caloric beverages with water or diet beverages for weight loss in adults: main results of the Choose Healthy Options Consciously Everyday (CHOICE) randomized clinical trial. Am J Clin Nutr. 2012;95:555–63.CrossRefPubMedPubMedCentral Tate DF, Turner-McGrievy G, Lyons E, et al. Replacing caloric beverages with water or diet beverages for weight loss in adults: main results of the Choose Healthy Options Consciously Everyday (CHOICE) randomized clinical trial. Am J Clin Nutr. 2012;95:555–63.CrossRefPubMedPubMedCentral
29.
go back to reference Hendriks AM. Wicked problems and challenging opportunities. Development of integrated public health policies for the prevention of obesity. Maastricht: Maastricht University; 2016. Hendriks AM. Wicked problems and challenging opportunities. Development of integrated public health policies for the prevention of obesity. Maastricht: Maastricht University; 2016.
Metagegevens
Titel
Sociale marketing inzetten voor gezond gedrag
De ontwikkeling en de effecten van een watercampagne voor grootstedelijke basisschoolleerlingen
Auteurs
Wilma Jansen
Vivian M. J. Kruitwagen-van de Gaar
Lyne M. G. Blanchette
Hein Raat
Publicatiedatum
15-11-2017
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
TSG - Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen / Uitgave 7-8/2017
Print ISSN: 1388-7491
Elektronisch ISSN: 1876-8776
DOI
https://doi.org/10.1007/s12508-017-0093-y

Andere artikelen Uitgave 7-8/2017

TSG - Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen 7-8/2017 Naar de uitgave