Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Neuropraxis 3/2020

18-03-2020 | Artikel

Slim door Gym? De effecten van verschillende typen fysieke activiteit op schoolprestaties en hersenactiviteit van basisschoolleerlingen

Auteur: Anne G. M. de Bruijn

Gepubliceerd in: Neuropraxis | Uitgave 3/2020

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Het was al bekend dat de fysieke fitheid en motoriek van kinderen samenhangen met hun executief functioneren en schoolprestaties en ook dat fysieke activiteit positieve effecten heeft op de schoolprestaties. Verklaringen voor deze relaties worden gezocht in veranderingen in hersengebieden die betrokken zijn bij leren. In dit artikel worden de resultaten beschreven van het promotieonderzoek The brain in motion: effects of different types of physical activity on primary school children’s academic achievement and brain functioning. Het hoofddoel van dit onderzoek was te onderzoeken wat het effect is van twee verschillende typen fysieke interventies in het bewegingsonderwijs op schoolprestaties van basisschoolleerlingen. Daarnaast werden de effecten op hersenactiviteit nagegaan om te achterhalen welke mechanismen ten grondslag liggen aan die effecten. Om daar een beter idee van te krijgen, werden allereerst relaties tussen fysieke fitheid, motoriek, executieve functies en schoolprestaties in kaart gebracht, waarbij ook een link gelegd werd met onderliggende patronen van hersenactiviteit. Vervolgens werden in een grootschalig gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek de effecten van twee fysieke interventies op schoolprestaties en hersenactiviteit onderzocht: een aerobe en een cognitief-uitdagende fysieke interventie. Hoewel er geen overall effecten van de interventies op schoolprestaties waren, bleken beide interventies, en met name de cognitief-uitdagende interventie, positieve effecten te hebben bij een hoger intensiteitsniveau. Dit kon niet verklaard worden door veranderingen in de hersenen. Meer bewegingsonderwijs kan dus positief zijn voor schoolprestaties, zolang rekening gehouden wordt met de intensiteit en de mate van cognitieve uitdaging. Meer onderzoek is noodzakelijk om onderliggende mechanismen te achterhalen.
Literatuur
1.
go back to reference Verloigne M, Lippevelde W van, Maes L, Yıldırım M, Chinapaw M, Manios Y, et al. Levels of physical activity and sedentary time among 10-to 12-year-old boys and girls across 5 European countries using accelerometers: an observational study within the ENERGY-project. Int J Behav Nutr Phys Act. 2012;9:34. CrossRef Verloigne M, Lippevelde W van, Maes L, Yıldırım M, Chinapaw M, Manios Y, et al. Levels of physical activity and sedentary time among 10-to 12-year-old boys and girls across 5 European countries using accelerometers: an observational study within the ENERGY-project. Int J Behav Nutr Phys Act. 2012;9:34. CrossRef
3.
go back to reference Inspectie van het Onderwijs. Peiling bewegingsonderwijs. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs; 2018. Inspectie van het Onderwijs. Peiling bewegingsonderwijs. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs; 2018.
4.
go back to reference Donnelly JE, Hillman CH, Castelli D, Etnier JL, Lee S, Tomporowski P, et al. Physical activity, fitness, cognitive function, andacademic achievement in children: a systematic review. Med Sci Sports Exerc. 2016;48(6):1197–222. CrossRef Donnelly JE, Hillman CH, Castelli D, Etnier JL, Lee S, Tomporowski P, et al. Physical activity, fitness, cognitive function, andacademic achievement in children: a systematic review. Med Sci Sports Exerc. 2016;48(6):1197–222. CrossRef
5.
go back to reference Greeff JW de, Bosker RJ, Oosterlaan J, Visscher C, Hartman E. Effects of physical activity on executive functions, attention and academic performance in preadolescent children: a meta-analysis. J Sci Med Sport. 2018;21(5):501–7. CrossRef Greeff JW de, Bosker RJ, Oosterlaan J, Visscher C, Hartman E. Effects of physical activity on executive functions, attention and academic performance in preadolescent children: a meta-analysis. J Sci Med Sport. 2018;21(5):501–7. CrossRef
6.
go back to reference de Bruijn AGM. The brain in motion: effects of different types of physical activity on primary school children’s academic achievement and brain functioning [dissertatie]. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen; 2019. de Bruijn AGM. The brain in motion: effects of different types of physical activity on primary school children’s academic achievement and brain functioning [dissertatie]. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen; 2019.
7.
go back to reference Caspersen CJ, Powell KE, Christenson GM. Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research. Public Health Rep. 1985;100(2):126–31. PubMedPubMedCentral Caspersen CJ, Powell KE, Christenson GM. Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research. Public Health Rep. 1985;100(2):126–31. PubMedPubMedCentral
8.
go back to reference Gallahue DL, Ozmun JC, Goodway J. Understanding motor development: Infants, children, adolescents, adults (7e druk). New York: McGraw-Hill; 2012. Gallahue DL, Ozmun JC, Goodway J. Understanding motor development: Infants, children, adolescents, adults (7e druk). New York: McGraw-Hill; 2012.
9.
go back to reference Stodden DF, Goodway JD, Langendorfer SJ, Roberton MA, Rudisill ME, Garcia C, et al. A developmental perspective on the role of motor skill competence in physical activity: an emergent relationship. Quest. 2008;60(2):290–306. CrossRef Stodden DF, Goodway JD, Langendorfer SJ, Roberton MA, Rudisill ME, Garcia C, et al. A developmental perspective on the role of motor skill competence in physical activity: an emergent relationship. Quest. 2008;60(2):290–306. CrossRef
10.
go back to reference Bruininks R, Bruininks BD. Bruininks-Oseretsky test of motor proficiency (2e druk). Minneapolis: NCS Pearson; 2005. Bruininks R, Bruininks BD. Bruininks-Oseretsky test of motor proficiency (2e druk). Minneapolis: NCS Pearson; 2005.
11.
go back to reference Lubans D, Morgan P, Cliff D, Barnett L, Okely A. Fundamental movement skills in children and adolescents. Review of associated health benefits. Sports Med. 2010;40(12):1019–35. CrossRef Lubans D, Morgan P, Cliff D, Barnett L, Okely A. Fundamental movement skills in children and adolescents. Review of associated health benefits. Sports Med. 2010;40(12):1019–35. CrossRef
12.
go back to reference Aadland KN, Moe VF, Aadland E, Anderssen SA, Resaland GK, Ommundsen Y. Relationships between physical activity, sedentary time, aerobic fitness, motor skills and executive function and academic performance in children. Ment Health Phys Act. 2017;12:10–8. CrossRef Aadland KN, Moe VF, Aadland E, Anderssen SA, Resaland GK, Ommundsen Y. Relationships between physical activity, sedentary time, aerobic fitness, motor skills and executive function and academic performance in children. Ment Health Phys Act. 2017;12:10–8. CrossRef
13.
go back to reference Bruijn AGM de, Kostons DDNM, Van der Fels IMJ, Visscher C, Oosterlaan J, Hartman E, et al. Importance of aerobic fitness and fundamental motor skills for academic achievement. Psychol Sport Exerc. 2019;43:200–9. CrossRef Bruijn AGM de, Kostons DDNM, Van der Fels IMJ, Visscher C, Oosterlaan J, Hartman E, et al. Importance of aerobic fitness and fundamental motor skills for academic achievement. Psychol Sport Exerc. 2019;43:200–9. CrossRef
14.
15.
go back to reference Tomporowski PD, Lambourne K, Okumura MS. Physical activity interventions and children’s mental function: an introduction and overview. Prev Med. 2011;52:3–9. CrossRef Tomporowski PD, Lambourne K, Okumura MS. Physical activity interventions and children’s mental function: an introduction and overview. Prev Med. 2011;52:3–9. CrossRef
16.
go back to reference Miyake A, Friedman NP, Emerson MJ, Witzki AH, Howerter A, Wager TD. The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex ‘frontal lobe tasks’: a latent variable analysis. Cogn Psychol. 2000;41:49–100. CrossRef Miyake A, Friedman NP, Emerson MJ, Witzki AH, Howerter A, Wager TD. The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex ‘frontal lobe tasks’: a latent variable analysis. Cogn Psychol. 2000;41:49–100. CrossRef
17.
go back to reference Niet AG van der, Hartman E, Smith J, Visscher C. Modeling relationships between physical fitness, executive functioning, and academic achievement in primary school children. Psychol Sport Exerc. 2014;15(4):319–25. CrossRef Niet AG van der, Hartman E, Smith J, Visscher C. Modeling relationships between physical fitness, executive functioning, and academic achievement in primary school children. Psychol Sport Exerc. 2014;15(4):319–25. CrossRef
18.
go back to reference Bruijn AGM de, Hartman E, Kostons DDNM, Visscher C, Bosker RJ. Exploring the relations among physical fitness, executive functioning, and low academic achievement. J Exp Child Psychol. 2018;167:204–21. CrossRef Bruijn AGM de, Hartman E, Kostons DDNM, Visscher C, Bosker RJ. Exploring the relations among physical fitness, executive functioning, and low academic achievement. J Exp Child Psychol. 2018;167:204–21. CrossRef
19.
go back to reference Diamond A, Lee K. Interventions shown to aid executive function development in children 4 to 12 years old. Science. 2011;333(6045):959–64. CrossRef Diamond A, Lee K. Interventions shown to aid executive function development in children 4 to 12 years old. Science. 2011;333(6045):959–64. CrossRef
20.
go back to reference Ewijk H van, Weeda WD, Heslenfeld DJ, Luman M, Hartman CA, Hoekstra PJ, et al. Neural correlates of visuospatial working memory in attention-deficit/hyperactivity disorder and healthy controls. Psychiatry Res Neuroimaging. 2015;233(2):233–42. CrossRef Ewijk H van, Weeda WD, Heslenfeld DJ, Luman M, Hartman CA, Hoekstra PJ, et al. Neural correlates of visuospatial working memory in attention-deficit/hyperactivity disorder and healthy controls. Psychiatry Res Neuroimaging. 2015;233(2):233–42. CrossRef
21.
go back to reference Chaddock L, Erickson KI, Prakash RS, Voss MW, VanPatter M, Pontifex MB, et al. A functional MRI investigation of the association between childhood aerobic fitness and neurocognitive control. Biol Psychol. 2012;89:260–8. CrossRef Chaddock L, Erickson KI, Prakash RS, Voss MW, VanPatter M, Pontifex MB, et al. A functional MRI investigation of the association between childhood aerobic fitness and neurocognitive control. Biol Psychol. 2012;89:260–8. CrossRef
22.
go back to reference Mura G, Vellante M, Egidio Nardi A, Machado S, Giovanni Carta M. Effects of school-based physical activity interventions on cognition and academic achievement: a systematic review. CNS Neurol Disord Drug Targets. 2015;14(9):1194–208. CrossRef Mura G, Vellante M, Egidio Nardi A, Machado S, Giovanni Carta M. Effects of school-based physical activity interventions on cognition and academic achievement: a systematic review. CNS Neurol Disord Drug Targets. 2015;14(9):1194–208. CrossRef
23.
go back to reference Best JR. Effects of physical activity on children’s executive function: contributions of experimental research on aerobic exercise. Dev Rev. 2010;30(4):331–51. CrossRef Best JR. Effects of physical activity on children’s executive function: contributions of experimental research on aerobic exercise. Dev Rev. 2010;30(4):331–51. CrossRef
24.
go back to reference Pesce C. Shifting the focus from quantitative to qualitative exercise characteristics in exercise and cognition research. J Sport Exerc Psychol. 2012;34(6):766–86. CrossRef Pesce C. Shifting the focus from quantitative to qualitative exercise characteristics in exercise and cognition research. J Sport Exerc Psychol. 2012;34(6):766–86. CrossRef
Metagegevens
Titel
Slim door Gym? De effecten van verschillende typen fysieke activiteit op schoolprestaties en hersenactiviteit van basisschoolleerlingen
Auteur
Anne G. M. de Bruijn
Publicatiedatum
18-03-2020
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Neuropraxis / Uitgave 3/2020
Print ISSN: 1387-5817
Elektronisch ISSN: 1876-5785
DOI
https://doi.org/10.1007/s12474-020-00248-1