Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2019 | OriginalPaper | Hoofdstuk

9. Slaapstoornissen

Auteurs : J. Boonstra, H. J. van der Sande

Gepubliceerd in: Klinisch redeneren bij ouderen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Met het ouder worden neemt de kans op functieproblemen als gevolg van een verstoorde slaap toe. Bij ouderen verandert het normale slaappatroon. Ouderen vallen minder snel in slaap en de verschillende slaapfasen wisselen zich sneller af. Hierdoor vermindert hun slaapefficiëntie. Als gevolg van fysiologische veranderingsprocessen in de hersenen hebben ouderen de neiging om eerder in te slapen en ’s ochtends eerder te ontwaken. Ook kunnen ze tijdens de slaap last krijgen van restless legs, snurken en slaapapneu. Ouderen slapen niet minder naarmate ze ouder worden. Met behulp van de dynamische systeemanalyse kunnen externe en persoonlijke factoren die van invloed zijn op slaap in kaart worden gebracht. Er zijn diverse meetinstrumenten voor het diagnosticeren van slaapproblemen beschikbaar. Verpleegkundige interventies bij slaapproblemen zijn voorlichting over slaaphygiënische maatregelen, toezicht op medicamenteuze therapie, alternatieve behandelwijzen en cognitieve gedragstherapie.
Literatuur
go back to reference Ancoli-Israel, S. (2009). Sleep and its disorders in aging populations. Sleep Medicine, 10, S7–S11. CrossRef Ancoli-Israel, S. (2009). Sleep and its disorders in aging populations. Sleep Medicine, 10, S7–S11. CrossRef
go back to reference Bombois, S., Derambure, P., Pasquier, F., & Monaca, C. (2010). Sleep disorders in aging and dementia. Journal of Nutrition, Health & Aging, 3(14), 212–217. Bombois, S., Derambure, P., Pasquier, F., & Monaca, C. (2010). Sleep disorders in aging and dementia. Journal of Nutrition, Health & Aging, 3(14), 212–217.
go back to reference Carskadon, M., & Dement, W. (2011). Normal human sleep. An overview. In M. Kryger, T. Roth & W. Dement (Red.), Principles and practice of sleep medicine (pp. 16–26). St. Louis: Elsevier Saunders. Carskadon, M., & Dement, W. (2011). Normal human sleep. An overview. In M. Kryger, T. Roth & W. Dement (Red.), Principles and practice of sleep medicine (pp. 16–26). St. Louis: Elsevier Saunders.
go back to reference CBO (2004). Zorg bij een verstoord slaap-waakritme. Een zorginhoudelijke tripartiete richtlijn voor verpleegkundigen en verzorgenden werkzaam in verpleeghuizen, verzorgingshuizen en de thuiszorg. Utrecht: CBO. CBO (2004). Zorg bij een verstoord slaap-waakritme. Een zorginhoudelijke tripartiete richtlijn voor verpleegkundigen en verzorgenden werkzaam in verpleeghuizen, verzorgingshuizen en de thuiszorg. Utrecht: CBO.
go back to reference Coenen, A. (2006). De slaap en het bed. Een psychologische beschouwing. Medische Antropologie, 18(1), 133–148. Coenen, A. (2006). De slaap en het bed. Een psychologische beschouwing. Medische Antropologie, 18(1), 133–148.
go back to reference Crowley, K. (2011). Sleep and sleep disorders in older adults. Neuropsychology Review, 21(1), 41–53. CrossRef Crowley, K. (2011). Sleep and sleep disorders in older adults. Neuropsychology Review, 21(1), 41–53. CrossRef
go back to reference Frohnhofen, H., & Schlitzer, J. (2014). Schlaf und schlafstörungen beim alten menschen. Teil 1: Epidemiologie und diagnostik. Zeitschrift für Gerontologie und Geriatrie, 47(6), 527–537. Frohnhofen, H., & Schlitzer, J. (2014). Schlaf und schlafstörungen beim alten menschen. Teil 1: Epidemiologie und diagnostik. Zeitschrift für Gerontologie und Geriatrie, 47(6), 527–537.
go back to reference Nederlands Huisartsen Genootschap (2014). NHG-standaard slaapproblemen en slaapmiddelen. Utrecht: Nederlands Huisartsen Genootschap. Nederlands Huisartsen Genootschap (2014). NHG-standaard slaapproblemen en slaapmiddelen. Utrecht: Nederlands Huisartsen Genootschap.
go back to reference Nóbrega, P. V. D. N., Maciel, Á. C. C., De Almeida Holanda, C. M., Oliveira Guerra, R., & Araújo, J. F. (2014). Sleep and frailty syndrome in elderly residents of long-stay institutions. A cross-sectional study. Geriatrics & Gerontology International, 14(3), 605–612. Nóbrega, P. V. D. N., Maciel, Á. C. C., De Almeida Holanda, C. M., Oliveira Guerra, R., & Araújo, J. F. (2014). Sleep and frailty syndrome in elderly residents of long-stay institutions. A cross-sectional study. Geriatrics & Gerontology International, 14(3), 605–612.
go back to reference Pinsonnault, E., Desrosiers, J., Dubuc, N., Kalfat, H., Colvez, A., & Delli-Colli, N. (2003). Functional autonomy measurement system. Development of a social subscale. Archives of Gerontology and Geriatrics, 37, 223–233. Pinsonnault, E., Desrosiers, J., Dubuc, N., Kalfat, H., Colvez, A., & Delli-Colli, N. (2003). Functional autonomy measurement system. Development of a social subscale. Archives of Gerontology and Geriatrics, 37, 223–233.
go back to reference Schlitzer, J., Heubaum, S., & Frohnhofen, H. (2014). Schlaf und Schlafstörungen beim alten Menschen. Zeitschrift für Gerontologie und Geriatrie, 1–10. Schlitzer, J., Heubaum, S., & Frohnhofen, H. (2014). Schlaf und Schlafstörungen beim alten Menschen. Zeitschrift für Gerontologie und Geriatrie, 1–10.
go back to reference Sitsen, J. M. A. (2006). Voor- en nadelen van slaapmiddelen bij ouderen met slapeloosheid. Een meta-analyse. MFM, 4, 87–88. CrossRef Sitsen, J. M. A. (2006). Voor- en nadelen van slaapmiddelen bij ouderen met slapeloosheid. Een meta-analyse. MFM, 4, 87–88. CrossRef
go back to reference Sitsen, J. M. A. (2007). Cognitieve gedragstherapie beter dan zopiclon voor de behandeling. Medisch Farmaceutische Mededelingen, 45(1), 12–13. CrossRef Sitsen, J. M. A. (2007). Cognitieve gedragstherapie beter dan zopiclon voor de behandeling. Medisch Farmaceutische Mededelingen, 45(1), 12–13. CrossRef
go back to reference Van Someren, E. J. (2000). More than a marker. Interaction between the circadian regulation of temperature and sleep, age-related changes, and treatment possibilities. Chronobiology International, 17(3), 313–354. CrossRef Van Someren, E. J. (2000). More than a marker. Interaction between the circadian regulation of temperature and sleep, age-related changes, and treatment possibilities. Chronobiology International, 17(3), 313–354. CrossRef
go back to reference Van der Meer, K. & Van Os, T. W. D. P. (2009). Slaapstoornissen. Diagnose en Therapie, 793–801. Van der Meer, K. & Van Os, T. W. D. P. (2009). Slaapstoornissen. Diagnose en Therapie, 793–801.
go back to reference Van der Schim Loeff-Van Veen, R. J. (2012). Geriatrie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Van der Schim Loeff-Van Veen, R. J. (2012). Geriatrie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Van Someren, E. J. (2001). Slaap-waakritmestoornissen bij gezonde en demente ouderen. Neuropraxis, 5(1), 19–21. CrossRef Van Someren, E. J. (2001). Slaap-waakritmestoornissen bij gezonde en demente ouderen. Neuropraxis, 5(1), 19–21. CrossRef
go back to reference Van Someren, E., Riemersma, R., Raymann, R., & Swaab, D. (2003). Het effect van licht en temperatuur op verstoord slaap-waakritme bij ouderen. Psychopraxis, 5, 42–44. Van Someren, E., Riemersma, R., Raymann, R., & Swaab, D. (2003). Het effect van licht en temperatuur op verstoord slaap-waakritme bij ouderen. Psychopraxis, 5, 42–44.
go back to reference Van Straten, A., & Dozeman, E. (2014). Een begeleide internetcursus voor de behandeling van slaapproblemen. Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice, 3, 5–8. Van Straten, A., & Dozeman, E. (2014). Een begeleide internetcursus voor de behandeling van slaapproblemen. Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice, 3, 5–8.
go back to reference Verbraecken, J. (2011). De fysiologie van slapen en dromen. Bijblijven, 27(1), 17–23. CrossRef Verbraecken, J. (2011). De fysiologie van slapen en dromen. Bijblijven, 27(1), 17–23. CrossRef
Metagegevens
Titel
Slaapstoornissen
Auteurs
J. Boonstra
H. J. van der Sande
Copyright
2019
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2155-1_9