Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2021 | OriginalPaper | Hoofdstuk

21. Slaapstoornissen bij ouderen

Auteurs : dr. Julia van den Berg, dr. Viona Wijnen, dr. Saskia van Liempt

Gepubliceerd in: Slaapstoornissen in de psychiatrie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Goed slapen is ook voor ouderen van groot belang voor de mentale en lichamelijke gezondheid. Slaapstoornissen komen vaker voor bij ouderen dan bij jongere volwassenen, maar zijn geen vanzelfsprekend onderdeel van het verouderingsproces. Na goede diagnostiek is verbetering van de slaap dan ook vaak mogelijk. Oorzaken van de hogere prevalentie van slaapstoornissen zijn onder andere neurobiologische factoren, het vaker voorkomen van somatische problemen, medicatiegebruik, weinig lichtblootstelling en psychosociale factoren. Insomnie is ook bij ouderen de meest voorkomende slaapstoornis. Bij insomnie is, volgens internationale richtlijnen, ook voor ouderen cognitieve gedragstherapie bij insomnie (CGT-i) de beste en veiligste behandelvorm. Het medicamenteus behandelen van chronische insomnie moet bij ouderen met grote terughoudendheid en voorzichtigheid gedaan worden, wegens mogelijk ernstige bijwerkingen. Dementie en delier gaan meestal samen met gestoorde slaap; voor deze doelgroep is een individuele CGT-i vaak niet geschikt, maar andere niet-medicamenteuze interventies, met name lichtblootstelling en een regelmatig ritme, zijn wel mogelijk.
Literatuur
go back to reference Baumgartner, L., Lam, K., Lai, J., Barnett, M., Thompson, A., Gross, K., et al. (2019). Effectiveness of melatonin for the prevention of intensive care unit delirium. Pharmacotherapy: The Journal of Human Pharmacology and Drug Therapy, 39(3), 280–287. https://​doi.​org/​10.​1002/​phar.​2222. Baumgartner, L., Lam, K., Lai, J., Barnett, M., Thompson, A., Gross, K., et al. (2019). Effectiveness of melatonin for the prevention of intensive care unit delirium. Pharmacotherapy: The Journal of Human Pharmacology and Drug Therapy, 39(3), 280–287. https://​doi.​org/​10.​1002/​phar.​2222.
go back to reference De Jonghe, A., Korevaar, J. C., Van Munster, B. C., & De Rooij, S. E. (2010). Effectiveness of melatonin treatment on circadian rhythm disturbances in dementia. Are there implications for delirium? A systematic review. International Journal of Geriatric Psychiatry, 25(12), 1201–1208. https://​doi.​org/​10.​1002/​gps.​2454. De Jonghe, A., Korevaar, J. C., Van Munster, B. C., & De Rooij, S. E. (2010). Effectiveness of melatonin treatment on circadian rhythm disturbances in dementia. Are there implications for delirium? A systematic review. International Journal of Geriatric Psychiatry, 25(12), 1201–1208. https://​doi.​org/​10.​1002/​gps.​2454.
go back to reference Dzierzewski, J. M., Martin, J. L., Fung, C. H., Song, Y., Fiorentino, L., Jouldjian, S., et al. (2019). CBT for late-life insomnia and the accuracy of sleep and wake perceptions: Results from a randomized-controlled trial. Journal of Sleep Research, 28(4). https://​doi.​org/​10.​1111/​jsr.​12809. Dzierzewski, J. M., Martin, J. L., Fung, C. H., Song, Y., Fiorentino, L., Jouldjian, S., et al. (2019). CBT for late-life insomnia and the accuracy of sleep and wake perceptions: Results from a randomized-controlled trial. Journal of Sleep Research, 28(4). https://​doi.​org/​10.​1111/​jsr.​12809.
go back to reference Foley, D. J., Vitiello, M. V., Bliwise, D. L., Ancoli-Israel, S., Monjan, A. A., & Walsh, J. K. (2007). Frequent napping is associated with excessive daytime sleepiness, depression, pain, and nocturia in older adults: Findings from the National Sleep Foundation “2003 Sleep in America” poll. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 15(4), 344–350. CrossRef Foley, D. J., Vitiello, M. V., Bliwise, D. L., Ancoli-Israel, S., Monjan, A. A., & Walsh, J. K. (2007). Frequent napping is associated with excessive daytime sleepiness, depression, pain, and nocturia in older adults: Findings from the National Sleep Foundation “2003 Sleep in America” poll. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 15(4), 344–350. CrossRef
go back to reference Hartmaier, S. L., Sloane, P. D., Guess, H. A., Koch, G. G., Mitchell, C. M., & Phillips, C. D. (1995). Validation of the minimum data set cognitive performance scale: Agreement with the mini-mental state examination. Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences, 50(2), M128–M133. Hartmaier, S. L., Sloane, P. D., Guess, H. A., Koch, G. G., Mitchell, C. M., & Phillips, C. D. (1995). Validation of the minimum data set cognitive performance scale: Agreement with the mini-mental state examination. Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences, 50(2), M128–M133.
go back to reference Morin, C. M., Colecchi, C., Stone, J., Sood, R., & Brink, D. (1999). Behavioral and pharmacological therapies for late-life insomnia a randomized controlled trial. JAMA, 281(11), 991–999. Retrieved from https://​jamanetwork.​com/​. Morin, C. M., Colecchi, C., Stone, J., Sood, R., & Brink, D. (1999). Behavioral and pharmacological therapies for late-life insomnia a randomized controlled trial. JAMA, 281(11), 991–999. Retrieved from https://​jamanetwork.​com/​.
go back to reference Sivertsen, B., Omvik, S., Pallesen, S., Bjorvatn, B., Havik, O. E., Kvale, G., et al. (2006). Cognitive behavioral therapy vs zopiclone for treatment of chronic primary insomnia in older adults a randomized controlled trial. JAMA, 295(24), 2851–2858. CrossRef Sivertsen, B., Omvik, S., Pallesen, S., Bjorvatn, B., Havik, O. E., Kvale, G., et al. (2006). Cognitive behavioral therapy vs zopiclone for treatment of chronic primary insomnia in older adults a randomized controlled trial. JAMA, 295(24), 2851–2858. CrossRef
go back to reference Van Someren, E. J. W., Riemersma, R. F., & Swaab, D. F. (2005). Licht op het slaap-waakritme bij ouderen en op dementie. Tijdschrift Voor Psychiatrie, 47(1), 29–38. Van Someren, E. J. W., Riemersma, R. F., & Swaab, D. F. (2005). Licht op het slaap-waakritme bij ouderen en op dementie. Tijdschrift Voor Psychiatrie, 47(1), 29–38.
Metagegevens
Titel
Slaapstoornissen bij ouderen
Auteurs
dr. Julia van den Berg
dr. Viona Wijnen
dr. Saskia van Liempt
Copyright
2021
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2524-5_21