Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

38. Slaap en slaapproblemen

Auteurs : Prof. dr. H. Tiemeier, A.I. Luik

Gepubliceerd in: Inleiding in de gerontologie en geriatrie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Meer dan 30% van de ouderen boven de 65 jaar ervaart problemen bij het slapen. Ze slapen minder snel in, liggen vaker en langer wakker en worden ook vroeger wakker. Veelvoorkomende oorzaken zijn ziekten, medicatie en een veranderde levensstijl.
Insomnia komt het meest voor en kan worden gedefinieerd als het hebben van problemen bij het inslapen of doorslapen voor een duur van minstens één maand met daardoor significante beperkingen in het dagelijks functioneren. Een ander probleem zijn stoornissen in het slaap-waakritme, waardoor de meeste ouderen vroeger op de avond moe zijn en in de ochtend eerder wakker. Het slaapapneusyndroom is eveneens een veelvoorkomende slaapstoornis met bij ouderen. Hierbij ontstaan frequente ademhalingspauzes tijdens de slaap, die leiden tot vermoeidheid overdag. Andere slaapstoornissen zijn het rustelozebenensyndroom en periodic limb movements disorder. Het slaapapneusyndroom heeft de meest ernstige gevolgen voor de gezondheid: het gaat samen met een verhoogde kans op hypertensie en hart- en vaataandoeningen, vooral beroertes lijken vaker voor te komen.
Slaapproblemen kunnen in kaart worden gebracht met behulp van een uitgebreide en op slaapklachten gerichte anamnese en mogelijk met aanvullende diagnostiek door polysomnografie (PSG).
Advies over de slaaphygiëne is in veel gevallen de eerste en belangrijkste stap in de behandeling van slaapproblemen, in het bijzonder bij insomnia. Verder kunnen slaaprestrictie, cognitieve gedragstherapie en medicatie worden ingezet en bij slaapapneusyndroom een neusmasker ’s nachts waarmee continue positieve luchtdruk wordt toegediend.
Literatuur
go back to reference Ancoli-Israel S. Insomnia in the elderly: a review for the primary care practitioner. Sleep. 2000;23(Suppl 1):S23–30. PubMed Ancoli-Israel S. Insomnia in the elderly: a review for the primary care practitioner. Sleep. 2000;23(Suppl 1):S23–30. PubMed
go back to reference Dijk DJ, Groeger JA, Stanley N, Deacon S. Age-related reduction in daytime sleep propensity and nocturnal slow wave sleep. Sleep. 2010;33:211–23. PubMedCentralPubMed Dijk DJ, Groeger JA, Stanley N, Deacon S. Age-related reduction in daytime sleep propensity and nocturnal slow wave sleep. Sleep. 2010;33:211–23. PubMedCentralPubMed
go back to reference Horne JA. Sleepfaring: a journey through the science of sleep. Oxford: Oxford University Press; 2006. (Het beste boek over slaaponderzoek op de markt, goed leesbaar). Horne JA. Sleepfaring: a journey through the science of sleep. Oxford: Oxford University Press; 2006. (Het beste boek over slaaponderzoek op de markt, goed leesbaar).
go back to reference Knuistingh Neven A, Lucassen PLBJ, Bonsema K, Teunissen H, Verduijn MM, Bouma M. NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2009. pag. 558–79. (NHG-Standaarden voor de huisarts 2009) Knuistingh Neven A, Lucassen PLBJ, Bonsema K, Teunissen H, Verduijn MM, Bouma M. NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2009. pag. 558–79. (NHG-Standaarden voor de huisarts 2009)
go back to reference Luik AI, Zuurbier LA, Hofman A, Someren EJ van, Tiemeier H. Stability and fragmentation of the activity rhythm across the sleep-wake cycle: the importance of age, lifestyle, and mental health. Chronobiol Int. 2013;30:1223–30. CrossRefPubMed Luik AI, Zuurbier LA, Hofman A, Someren EJ van, Tiemeier H. Stability and fragmentation of the activity rhythm across the sleep-wake cycle: the importance of age, lifestyle, and mental health. Chronobiol Int. 2013;30:1223–30. CrossRefPubMed
go back to reference Miller CB, Espie CA, Epstein DR, Friedman L, Morin CM, Pigeon WR, et al. The evidence base of sleep restriction therapy for treating insomnia disorder. Sleep Med Rev. 2014:18(5):415–24. Miller CB, Espie CA, Epstein DR, Friedman L, Morin CM, Pigeon WR, et al. The evidence base of sleep restriction therapy for treating insomnia disorder. Sleep Med Rev. 2014:18(5):415–24.
go back to reference Verbraecken J, Buyse B. Leerboek slaap en slaapstoornissen. Leuven: Acco; 2013. Verbraecken J, Buyse B. Leerboek slaap en slaapstoornissen. Leuven: Acco; 2013.
Metagegevens
Titel
Slaap en slaapproblemen
Auteurs
Prof. dr. H. Tiemeier
A.I. Luik
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-0444-8_38