In het vorige hoofdstuk is de seksuele ontwikkeling belicht vanuit het kind, de jongere, de volwassene, de oudere, de verstandelijk gehandicapte, de lichamelijk gehandicapte en de psychiatrische cliënt. De ontwikkeling wordt in dit boek steeds bezien op het niveau van de persoon zelf: hoe verwerkt iemand al die invloeden? Wat anderen daaraan bijdragen – de externe invloeden – wordt in dit hoofdstuk uitgewerkt.