Skip to main content
main-content
Top

12-05-2015 | Nieuws

Secundaire cariës - de rol van de randspleten

Secundaire cariës zijn gaatjes die opnieuw ontstaan naast of onder vullingen. Nicolien Kuper deed haar promotieonderzoek naar de invloed van verschillende maten randspleten tussen tand en vulling op het ontstaan van secundaire cariës.

Het bleek dat secundaire cariës in veel kleinere randspleten (ca. 70 µm) dan eerder gedacht kan ontstaan, vooral bij hoog cariësrisico patiënten. Ook vergeleek ze verschillende vulmaterialen en lijmsystemen met elkaar met betrekking tot het ontstaan van secundaire cariës. Bepaalde materialen en een antibacteriëel lijmsysteem vertoonden minder secundaire cariës. Tevens ontdekte ze dat secundaire cariës zich sneller vormt naast vullingen die zwaar belast worden omdat het grensvlak tussen tand en vulling niet goed gehecht was.

Met welke uitkomst kan de algemeen practicus zijn voordeel doen?

Bij patiënten die veel cariës ontwikkelen, maakt het niet uit hoe groot de randspleet is. In alle maten (van 50 µm tot 400µm) ontstonden even grote wandlaesies. Er zijn ook patiënten die nauwelijks cariës ontwikkelen, zelf niet in de grootste randspleten van ca. 400µm. Het ontstaan van secundaire cariës lijkt dus afhankelijk te zijn van de cariësgevoeligheid van de patiënt.

 

In niet-gebonde grensvlakken ontstonden nooit wandleasies, ook niet bij patiënten die veel cariës ontwikkelden. Als restauraties niet gebond zijn, wordt geschat dat de randspleet zo'n 10µm is. De grenswaarde voor secundaire-cariësontwikkeling in randspleten zal dus waarschijnlijk ergens tussen de 10µm en 50µm liggen.

 

Dit betekent dat restauraties met marginale defecten of verkleurde randen (microlekkage) dus niet vervangen hoeven worden al het cariësrisico van de patiënt laag is. Bij patiënten met een hoog cariësrisico is het belangrijk om in te zetten op voorlichting en preventie om het cariësrisico omlaag te krijgen. Screening op loszittende restauraties is erg belangrijk, want uit dit onderzoek is gebleken dat secundaire cariës zich heel snel ontwikkelt bij belasting van een niet goed gehechte restauratie.

Reacties op het onderzoek

De reacties op het onderzoek zijn positief. Secundaire cariës is een tastbaar en klinisch relevant onderwerp voor veel tandartsen. Buiten de discussie over gebruik van composiet versus amalgaan, beïnvloed het individuele cariësrisico (van de patiënt) het meest de vraag of er secundaire cariës ontstaat. Het cariësrisico kan bovendien in de loop van het leven van een patiënt erg veranderen. Inzetten op preventie bij patiënten met een hoog cariësrisico is nog steeds belangrijker dan de keuze tussen amalgaan of composiet. Composiet kunnen kleinere reparaties beter uitgevoerd worden dan met amalgaan. De prestatie op langere termijn is gelijk. Amalgaan faalt op langere termijn wel weer vaker door andere oorzaken, zoals breuk van de restauratie, breuk van het element en het cracked tooth syndrome. 

Toekomstplannen Nicole Kuper

Nicole Kuper blijft als post-doc-onderzoeker verbonden aan de afdeling Preventieve en Curatieve Tandheelkunde van het Radboudumc te Nijmegen en zal haar onderzoek naar secundaire cariës voortzetten. Tevens blijft ze in deeltijd werken in een tandartspraktijk.

 

Promotieonderzoek, 19 maart, Radboudumc, Nicole Kuper

 

Lees het gehele artikel in Tandartspraktijk 3-2015, De rol van randspleten 'Secondary caries, mind the gap!'.

 

Bron: RadboudUmc, Tandartspraktijk 3-2015

 

Lees meer in BSL Tandarts Totaal >>

 

Restauratieve behandeling met plastische vulmaterialen, Dr. F.J.M. Roeters, M.T. Stel. Uit: Geriatrische tandheelkunde

 

Lithiumdisilicaat of zirconiumoxide? Herstellen van gemutileerde frontelementen, Maurits de Kuijper, Tandartspraktijk 9-2014

 

Composition and Structure of Cementum: Strategies for Bonding, D. Tziafas. Uit: Dental Hard Tissues and Bonding

 

Kinderen uit warm gezin vaker cariës vrij (nieuwsbericht 25-03-2015)

 

Gaatjesmakers?, Dr. René Gruythuysen, Tandartspraktijk 2-2015

 

Onze productaanbevelingen

BSL Tandarts Totaal

Met BSL houdt u eenvoudig en efficiënt uw vak bij. Met een online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, tijdschriften en online nascholing, zoals e-learnings en web-tv's. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.