Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2021 | OriginalPaper | Hoofdstuk

6. Schematherapie bij een 75-jarige vrouw

‘Mijn leven zou er heel anders uit hebben gezien als ik deze therapie dertig jaar eerder had gehad’

Auteurs: Dr. Machteld Ouwens, Dr. Arjan Videler

Gepubliceerd in: Casusboek schematherapie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat schematherapie bij ouderen toepasbaar en effectief is. Het verdient de voorkeur om de casusconceptualisatie, het taalgebruik en de interventies eenvoudig te houden en het helpt om de verworven levenswijsheid en positieve schema’s aan te spreken. Bij ouderen komen complicerende factoren, zoals somatische comorbiditeit, polyfarmacie en een beperkt sociaal netwerk, vaak voor. De beschreven casus betreft een schematherapie bij een 75-jarige vrouw met een borderline- en een vermijdende-persoonlijkheidsstoornis. Haar borderlinekenmerken waren minder zichtbaar omdat de vermijding, na vele teleurstellende ervaringen, de overhand had gekregen, iets wat bij ouderen vaker wordt gezien. Onderliggend bleken meerdere schema’s, waaronder Emotionele Verwaarlozing en Wantrouwen/Misbruik, herkenbaar voor cliënte. Ze leerde de verschillende modi herkennen en hanteren. Schematherapie heeft haar de rust gegeven die ze eerder in haar leven niet heeft kunnen ervaren. Het terugblikken op haar leven, met bijbehorende spijt en rouw, is essentieel geweest.

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL collectie intern

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijf je als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen jouw vak. Met het online abonnement heb je toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kun je op je gemak en wanneer het jou het beste uitkomt verdiepen in jouw vakgebied.

BSL e-book collectie GGZ

Literatuur
go back to reference Voor de referenties van de vragenlijsten BDI-II-NL, SCL-90, SMI, YPI en YSQ en de standaardwerken van Van Genderen et al. en Young et al., zie het overzicht ‘Veelgebruikte vragenlijsten en referenties’ in de ‘Inleiding’. Voor de referenties van de vragenlijsten BDI-II-NL, SCL-90, SMI, YPI en YSQ en de standaardwerken van Van Genderen et al. en Young et al., zie het overzicht ‘Veelgebruikte vragenlijsten en referenties’ in de ‘Inleiding’.
go back to reference Khasho, D. A., Van Alphen, S. P. J., Heijnen-Kohl, S. M. J., Ouwens, M. A., Arntz, A., & Videler, A. C. (2019). The effectiveness of individual schema therapy in older adults with borderline personality disorder: Protocol of a multiple baseline study. Contemporary Clinical Trials Communications, 100330. Khasho, D. A., Van Alphen, S. P. J., Heijnen-Kohl, S. M. J., Ouwens, M. A., Arntz, A., & Videler, A. C. (2019). The effectiveness of individual schema therapy in older adults with borderline personality disorder: Protocol of a multiple baseline study. Contemporary Clinical Trials Communications, 100330.
go back to reference Laidlaw, K., & Thompson, L. W. (2014). Cognitive-behaviour therapy with older people. In N. A. Pachana & K. Laidlaw (Red.), The Oxford handbook of clinical geropsychology (pag. 603–621). Oxford: Oxford University Press. Laidlaw, K., & Thompson, L. W. (2014). Cognitive-behaviour therapy with older people. In N. A. Pachana & K. Laidlaw (Red.), The Oxford handbook of clinical geropsychology (pag. 603–621). Oxford: Oxford University Press.
go back to reference Lockwood, G., & Perris, P. (2012). A new look at core emotional needs. In M. van Vreeswijk, J. Broersen & M. Nadort (Red.), The Wiley-Blackwell handbook of schema therapy: Theory, research and science (pag. 41–66). Hoboken: Wiley-Blackwell. Lockwood, G., & Perris, P. (2012). A new look at core emotional needs. In M. van Vreeswijk, J. Broersen & M. Nadort (Red.), The Wiley-Blackwell handbook of schema therapy: Theory, research and science (pag. 41–66). Hoboken: Wiley-Blackwell.
go back to reference Louis, J. P., Wood, A. M., Lockwood, G., Ho, M. H. R., & Ferguson, E. (2018). Positive clinical psychology and schema therapy (ST): The development of the Young Positive Schema Questionnaire (YPSQ) to complement the Young Schema Questionnaire 3 Short Form (YSQ-S3). Psychological Assessment, 30, 1199–1213. Louis, J. P., Wood, A. M., Lockwood, G., Ho, M. H. R., & Ferguson, E. (2018). Positive clinical psychology and schema therapy (ST): The development of the Young Positive Schema Questionnaire (YPSQ) to complement the Young Schema Questionnaire 3 Short Form (YSQ-S3). Psychological Assessment, 30, 1199–1213.
go back to reference Rosowsky, E., Young, A. S., Malloy, M. C., Van Alphen, S. P. J., & Ellison, J. M. (2018). A cross-validation Delphi method approach to the diagnosis and treatment of personality disorders in older adults. Aging and Mental Health, 22, 371–378. CrossRef Rosowsky, E., Young, A. S., Malloy, M. C., Van Alphen, S. P. J., & Ellison, J. M. (2018). A cross-validation Delphi method approach to the diagnosis and treatment of personality disorders in older adults. Aging and Mental Health, 22, 371–378. CrossRef
go back to reference Van Alphen, S. P. J., Bolwerk, N., Videler, A. C., Tummers, J. H. A., Van Royen, R. J. J., Barendse, H. P. J., et al. (2012). Age-related aspects and clinical implications of diagnosis and treatment of personality disorders in older adults. Clinical Gerontologist, 35, 27–41. CrossRef Van Alphen, S. P. J., Bolwerk, N., Videler, A. C., Tummers, J. H. A., Van Royen, R. J. J., Barendse, H. P. J., et al. (2012). Age-related aspects and clinical implications of diagnosis and treatment of personality disorders in older adults. Clinical Gerontologist, 35, 27–41. CrossRef
go back to reference Van Dijk, S. D. M., Veenstra, M. S., Bouman, R., Peekel, J., Veenstra, D. H., van Dalen, P. J., et al. (2019). Group schema-focused therapy enriched with psychomotor therapy versus treatment as usual for older adults with cluster B and/or C personality disorders: A randomized trial. BMC psychiatry, 19(1), 1–14. Van Dijk, S. D. M., Veenstra, M. S., Bouman, R., Peekel, J., Veenstra, D. H., van Dalen, P. J., et al. (2019). Group schema-focused therapy enriched with psychomotor therapy versus treatment as usual for older adults with cluster B and/or C personality disorders: A randomized trial. BMC psychiatry, 19(1), 1–14.
go back to reference Van Donzel, L., Ouwens, M. A., van Alphen, S. P. J., Bouwmeester, S, & Videler, A. C. (2021). The effectiveness of adapted schema therapy for cluster C personality disorders in older adults: integrating positive schemas. Contemporary Clinical Trials Communications, 21, 100715. Van Donzel, L., Ouwens, M. A., van Alphen, S. P. J., Bouwmeester, S, & Videler, A. C. (2021). The effectiveness of adapted schema therapy for cluster C personality disorders in older adults: integrating positive schemas. Contemporary Clinical Trials Communications, 21, 100715.
go back to reference Van Reijswoud, B., Debast, I., Videler, A. C., Rossi, G., Lobbestael, J., Segal, D. L., & Van Alphen, S. P. J. (2021). Severity Indices of Personality Problems – Short Form (SIPP-SF) in old age psychiatry: Reliability and validity. Journal of Personality Assessment, 2, 174–182. Van Reijswoud, B., Debast, I., Videler, A. C., Rossi, G., Lobbestael, J., Segal, D. L., & Van Alphen, S. P. J. (2021). Severity Indices of Personality Problems – Short Form (SIPP-SF) in old age psychiatry: Reliability and validity. Journal of Personality Assessment, 2, 174–182.
go back to reference Videler, A. C., & Van Alphen, S. P. J. (2018). Indicatiestelling. In S.P.J. van Alphen, R.C. Oude Voshaar, F. Bouckaert & A.C. Videler (Red.), Handboek persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen (1 e ed., pag. 67–80). Utrecht: de Tijdstroom. Videler, A. C., & Van Alphen, S. P. J. (2018). Indicatiestelling. In S.P.J. van Alphen, R.C. Oude Voshaar, F. Bouckaert & A.C. Videler (Red.), Handboek persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen (1 e ed., pag. 67–80). Utrecht: de Tijdstroom.
go back to reference Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., & Van Alphen, S. P. J. (2012). Schema therapy with older adults: Call for evidence. International Psychogeriatrics, 7, 1186–1187. Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., & Van Alphen, S. P. J. (2012). Schema therapy with older adults: Call for evidence. International Psychogeriatrics, 7, 1186–1187.
go back to reference Videler, A. C., Rossi, G., Schoevaars, M., Van der Feltz-Cornelis, C. M., & Van Alphen, S. P. J. (2014). Effects of schema group therapy in elderly outpatients: A proof of concept study. International Psychogeriatrics, 26, 1709–1717. CrossRef Videler, A. C., Rossi, G., Schoevaars, M., Van der Feltz-Cornelis, C. M., & Van Alphen, S. P. J. (2014). Effects of schema group therapy in elderly outpatients: A proof of concept study. International Psychogeriatrics, 26, 1709–1717. CrossRef
go back to reference Videler, A. C., Van der Feltz-Cornelis, C. M., Rossi, G., Van Royen, R. J. J., Rosowsky, E., & Van Alphen, S. P. J. (2015). Psychotherapeutic treatment levels of personality disorders in older adults. Clinical Gerontologist, 38(4), 325–341. CrossRef Videler, A. C., Van der Feltz-Cornelis, C. M., Rossi, G., Van Royen, R. J. J., Rosowsky, E., & Van Alphen, S. P. J. (2015). Psychotherapeutic treatment levels of personality disorders in older adults. Clinical Gerontologist, 38(4), 325–341. CrossRef
go back to reference Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., Van Alphen, S. P. J., Heijnen-Kohl, S. M. J., Rossi, G., & Van der Feltz-Cornelis, C. M. (2017). Adapting schema therapy for personality disorders in older adults. International Journal of Cognitive Therapy, 10, 62–78. Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., Van Alphen, S. P. J., Heijnen-Kohl, S. M. J., Rossi, G., & Van der Feltz-Cornelis, C. M. (2017). Adapting schema therapy for personality disorders in older adults. International Journal of Cognitive Therapy, 10, 62–78.
go back to reference Videler, A. C., Van Alphen, S. P. J., Van Royen, R. J., Van der Feltz-Cornelis, C. M., Rossi, G., & Arntz, A. (2018). Schema therapy for personality disorders in older adults: A multiple-baseline study. Aging & Mental Health, 22, 738–747. CrossRef Videler, A. C., Van Alphen, S. P. J., Van Royen, R. J., Van der Feltz-Cornelis, C. M., Rossi, G., & Arntz, A. (2018). Schema therapy for personality disorders in older adults: A multiple-baseline study. Aging & Mental Health, 22, 738–747. CrossRef
go back to reference Videler, A. C., Hutsebaut, J., Schulkens, E. M. J., Sobczak, S., & Van Alphen, S. P. J. (2019). A life span perspective on borderline personality disorder. Current Psychiatry Reports, 21, 51. CrossRef Videler, A. C., Hutsebaut, J., Schulkens, E. M. J., Sobczak, S., & Van Alphen, S. P. J. (2019). A life span perspective on borderline personality disorder. Current Psychiatry Reports, 21, 51. CrossRef
go back to reference Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., Legra, M. J. H., & Ouwens, M. A. (2020). Positive schemas in older adults: Clinical implications and research suggestions. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 48(4), 481–491. CrossRef Videler, A. C., Van Royen, R. J. J., Legra, M. J. H., & Ouwens, M. A. (2020). Positive schemas in older adults: Clinical implications and research suggestions. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 48(4), 481–491. CrossRef
Metagegevens
Titel
Schematherapie bij een 75-jarige vrouw
Auteurs
Dr. Machteld Ouwens
Dr. Arjan Videler
Copyright
2021
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2632-7_6