Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Psychotherapie 5/2012

01-10-2012 | Artikel

Schaamte in psychotherapie

Auteur: Dr. F. Schalkwijk

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Psychotherapie | Uitgave 5/2012

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Net als angst kan schaamte de voortgang van een behandeling belemmeren. Schaamte is een zelfgerichte emotie die net als alle andere emoties voortdurend gereguleerd moet worden. Ze is krachtig, veelal negatief en verbonden met de evaluatie van het zelf of de identiteit. Het is onvermijdelijk dat schaamte in psychotherapie optreedt en de omgang ermee moet een voortdurend aandachtspunt zijn.
Literatuur
go back to reference Bollas, C. (1987). The shadow of the object. Psychoanalysis of the unthought known. Londen: Free Association Books. Bollas, C. (1987). The shadow of the object. Psychoanalysis of the unthought known. Londen: Free Association Books.
go back to reference Campbell, D. (2008). The shame shield in child sexual abuse. In C. Pajaczkowska & I. Ward (Eds.), Shame and sexuality. Psychoanalysis and visual culture (pp. 75–91). Londen/New York: Routledge. Campbell, D. (2008). The shame shield in child sexual abuse. In C. Pajaczkowska & I. Ward (Eds.), Shame and sexuality. Psychoanalysis and visual culture (pp. 75–91). Londen/New York: Routledge.
go back to reference Cogiscope (2011). Themanummer over schaamte. Cogiscope, 8, 1–31. Cogiscope (2011). Themanummer over schaamte. Cogiscope, 8, 1–31.
go back to reference Damasio, A. (2010). Het zelf wordt zich bewust. Hersenen, bewustzijn, ik. Amsterdam:Wereldbibliotheek. Damasio, A. (2010). Het zelf wordt zich bewust. Hersenen, bewustzijn, ik. Amsterdam:Wereldbibliotheek.
go back to reference Fonagy, P., Gergely, G., Jurist, E. & Target, M. (2002). Affect regulation, mentalization and the development of the self. New York: Other Press. Fonagy, P., Gergely, G., Jurist, E. & Target, M. (2002). Affect regulation, mentalization and the development of the self. New York: Other Press.
go back to reference Fontaine, R. J., Luyten, P., Boeck, P. de, Corveleijn, J., Fernandez, M., Herrera, D., Ittzes, A. & Tomscanyi, T. (2006). Untying the Gordian knot of guilt and shame. The structure of guilt and shame reactions based on situation and person variation in Belgium, Hungary and Peru. Journal of Cross-cultural Psychology, 37, 273–292. CrossRef Fontaine, R. J., Luyten, P., Boeck, P. de, Corveleijn, J., Fernandez, M., Herrera, D., Ittzes, A. & Tomscanyi, T. (2006). Untying the Gordian knot of guilt and shame. The structure of guilt and shame reactions based on situation and person variation in Belgium, Hungary and Peru. Journal of Cross-cultural Psychology, 37, 273–292. CrossRef
go back to reference Gomperts, W. (2011). Transculturele psychoanalyse. In J. Dirkx, M. Hebbrecht, A. W.M. Mooij & R. Vermote (red.), Handboek psychodynamiek. Een verdiepende kijk op psychiatrie en psychotherapie (pp. 569–579). Utrecht: De Tijdstroom. Gomperts, W. (2011). Transculturele psychoanalyse. In J. Dirkx, M. Hebbrecht, A. W.M. Mooij & R. Vermote (red.), Handboek psychodynamiek. Een verdiepende kijk op psychiatrie en psychotherapie (pp. 569–579). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Gruenewald, T. L., Kemeny, M.E., Aziz, N. & Fahey, J.H. (2004). Acute stress to the social self: shame, social self-esteem, and cortisol activity. Psychosomatic Medicine, 66, 915–924. PubMedCrossRef Gruenewald, T. L., Kemeny, M.E., Aziz, N. & Fahey, J.H. (2004). Acute stress to the social self: shame, social self-esteem, and cortisol activity. Psychosomatic Medicine, 66, 915–924. PubMedCrossRef
go back to reference Jurist, E.L., Slade, A. & Bergner, S. (2008). Mind to mind. Infant research, neuroscience and psychoanalysis. New York: Other Press. Jurist, E.L., Slade, A. & Bergner, S. (2008). Mind to mind. Infant research, neuroscience and psychoanalysis. New York: Other Press.
go back to reference Korrelboom, K. & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho. Korrelboom, K. & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho.
go back to reference Lewis, H.B. (1971). Shame and guilt in neurosis. New York: International Universities Press. Lewis, H.B. (1971). Shame and guilt in neurosis. New York: International Universities Press.
go back to reference Lichtenberg, J.D., Lachmann, F.M. & Fosshage, J.L. (2011). Psychoanalysis and motivational systems. New York/London: Routledge. Lichtenberg, J.D., Lachmann, F.M. & Fosshage, J.L. (2011). Psychoanalysis and motivational systems. New York/London: Routledge.
go back to reference Mills, R.S. (2005). Taking stock of the developmental literature on shame. Developmental Review, 25, 26–63. CrossRef Mills, R.S. (2005). Taking stock of the developmental literature on shame. Developmental Review, 25, 26–63. CrossRef
go back to reference Mitchell, S.A. (1997). Influence and autonomy in psychoanalysis. Hillsdale: Analytic Press. Mitchell, S.A. (1997). Influence and autonomy in psychoanalysis. Hillsdale: Analytic Press.
go back to reference Modell, A.M. (1993). The private self. Cambridge/Londen: Harvard University Press. Modell, A.M. (1993). The private self. Cambridge/Londen: Harvard University Press.
go back to reference Orange, D.M., Atwood, G.E. & Stolorow, R.D. (1997). Working intersubjectively. Contextualism in psychoanalytic practice. Hillsdale/Londen: Analytic Press. Orange, D.M., Atwood, G.E. & Stolorow, R.D. (1997). Working intersubjectively. Contextualism in psychoanalytic practice. Hillsdale/Londen: Analytic Press.
go back to reference Rizzuto, A. (2008). Shame in psychoanalysis. The function of unconscious fantasies. In C. Pajaczkowska & I. Ward (Eds.), Shame and sexuality. Psychoanalysis and visual culture (pp. 53–73). Londen/New York: Routledge. Rizzuto, A. (2008). Shame in psychoanalysis. The function of unconscious fantasies. In C. Pajaczkowska & I. Ward (Eds.), Shame and sexuality. Psychoanalysis and visual culture (pp. 53–73). Londen/New York: Routledge.
go back to reference Schalkwijk, F.W. (2011b). Narcisme. In J. Dirkx, M. Hebbrecht, A.W.M. Mooij & R. Vermote (red.), Handboek psychodynamiek. Een verdiepende kijk op psychiatrie en psychotherapie (pp. 491–500). Utrecht: De Tijdstroom. Schalkwijk, F.W. (2011b). Narcisme. In J. Dirkx, M. Hebbrecht, A.W.M. Mooij & R. Vermote (red.), Handboek psychodynamiek. Een verdiepende kijk op psychiatrie en psychotherapie (pp. 491–500). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Schalkwijk, F.W. (2011a). Emoties bij jongeren. Theorie en diagnostiek van het geweten. Amsterdam: Boom. Schalkwijk, F.W. (2011a). Emoties bij jongeren. Theorie en diagnostiek van het geweten. Amsterdam: Boom.
go back to reference Schwaber. E. (1983). Psychoanalytic listening and psychic reality. International Review of Psycho-analysis, 10, 379–392. Schwaber. E. (1983). Psychoanalytic listening and psychic reality. International Review of Psycho-analysis, 10, 379–392.
go back to reference Steiner. J. (2011). Seeing and being seen. Emerging from psychic retreat. Londen/New York: Routledge. Steiner. J. (2011). Seeing and being seen. Emerging from psychic retreat. Londen/New York: Routledge.
go back to reference Stroeken, H.J.P. (2008). Psychoanalytisch woordenboek (3e dr.). Amsterdam: Boom. Stroeken, H.J.P. (2008). Psychoanalytisch woordenboek (3e dr.). Amsterdam: Boom.
go back to reference Tangney, J.P. & Dearing, R.L. (2002). Shame and guilt. New York/Londen: Guilford Press. Tangney, J.P. & Dearing, R.L. (2002). Shame and guilt. New York/Londen: Guilford Press.
go back to reference Tas, L.M. (1993). Van ‘body-gloss’ naar Schaamte. Psychoanalytisch Forum, 11, 30–72.’ Tas, L.M. (1993). Van ‘body-gloss’ naar Schaamte. Psychoanalytisch Forum, 11, 30–72.’
go back to reference Tracy, J.L., Robins, R.W. & Tangney, J.P. (2007). The self-conscious emotions. Theory and research. New York/Londen: Guilford Press. Tracy, J.L., Robins, R.W. & Tangney, J.P. (2007). The self-conscious emotions. Theory and research. New York/Londen: Guilford Press.
go back to reference Watzlawick, P., Beavin, J.H. & Jackson, D.D. (1967). De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie. Deventer: Van Loghum Slaterus. Watzlawick, P., Beavin, J.H. & Jackson, D.D. (1967). De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie. Deventer: Van Loghum Slaterus.
Metagegevens
Titel
Schaamte in psychotherapie
Auteur
Dr. F. Schalkwijk
Publicatiedatum
01-10-2012
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Psychotherapie / Uitgave 5/2012
Print ISSN: 0165-1188
Elektronisch ISSN: 1876-5637
DOI
https://doi.org/10.1007/s12485-012-0042-9