Skip to main content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg 5-6/2022

07-11-2022 | Onderzoeksartikel

Risico- en beschermende factoren voor SUDI/wiegendood

Moeten de huidige preventieadviezen in Nederland worden aangepast?

Auteurs: Ir. F. Kanits, dr. M. P. L’Hoir, dr. M. M. Boere-Boonekamp, dr. A. C. Engelberts, prof.dr.ir. E. J. M. Feskens

Gepubliceerd in: JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg | Uitgave 5-6/2022

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Inleiding: De incidentie van SUDI (sudden unexpected death in infancy)/wiegendood is laag in Nederland. Hierdoor kan preventieadvies minder aandacht krijgen, wat kan leiden tot hogere incidentiecijfers. Doel van dit onderzoek was om risico- en beschermende factoren voor SUDI/wiegendood te onderzoeken, zodat het preventieadvies zo nodig kan worden aangepast.
Methode: In een case-controle-onderzoek werden SUDI/wiegendood-gevallen < 12 maanden uit de periode 2014–2020 (n = 47) vergeleken met een controlegroep uit de Elfde Peiling Veilig Slapen uit 2017 (n = 1.192).
Resultaten: Risicofactoren zijn: dekbedgebruik (aOR = 8,6), maternaal roken tijdens de zwangerschap (aOR = 9,7) of na de zwangerschap (aOR = 5,4), en slapen in buikligging (aOR = 4,6). Beschermende factoren zijn: het delen van de slaapkamer, niet het bed, met de ouder(s) (aOR = 0,3), slaapzakgebruik (aOR = 0,3), borstvoeding (aOR = 0,3) en fopspeengebruik (aOR = 0,4). Voor baby’s < 4 maanden was, in vergelijking met oudere baby’s, het risico op SUDI/wiegendood hoger bij bed-sharing (aOR = 3,3) en lager bij het delen van de ouderlijke slaapkamer (aOR = 0,2). Voor baby’s ≥ 4 maanden bleek de slaapzak meer bescherming te bieden (aOR = 0,2). Een hoog risico op SUDI/wiegendood tijdens bed-sharing werd gevonden als de moeder rookte, zowel tijdens de zwangerschap (aOR = 17,7) als daarna (aOR = 10,8), of als de baby geen borstvoeding kreeg (aOR = 9,2).
Conclusie: Het belang van (inter)nationaal bekende factoren die verband houden met SUDI/wiegendood werd bevestigd. Relatief nieuwe bevindingen betreffen specifieke groepen baby’s. Vanuit de jeugdgezondheidszorg blijft aandacht nodig voor de huidige preventieadviezen en in het bijzonder voor preventiemaatregelen gericht op hoogrisicogroepen.
Literatuur
1.
go back to reference Goldstein RD, Blair PS, Sens MA, Shapiro-Mendoza CK, Krous HF, Rognum TO, et al. Inconsistent classification of unexplained sudden deaths in infants and children hinders surveillance, prevention and research: recommendations from The 3rd International Congress on Sudden Infant and Child Death. Forensic Sci Med Pathol. 2019;15:622–8. CrossRefPubMedPubMedCentral Goldstein RD, Blair PS, Sens MA, Shapiro-Mendoza CK, Krous HF, Rognum TO, et al. Inconsistent classification of unexplained sudden deaths in infants and children hinders surveillance, prevention and research: recommendations from The 3rd International Congress on Sudden Infant and Child Death. Forensic Sci Med Pathol. 2019;15:622–8. CrossRefPubMedPubMedCentral
2.
go back to reference Taylor BJ, Garstang J, Engelberts A, Obonai T, Cote A, Freemantle J, et al. International comparison of sudden unexpected death in infancy rates using a newly proposed set of cause-of-death codes. Arch Dis Child. 2015;100:1018–23. CrossRefPubMed Taylor BJ, Garstang J, Engelberts A, Obonai T, Cote A, Freemantle J, et al. International comparison of sudden unexpected death in infancy rates using a newly proposed set of cause-of-death codes. Arch Dis Child. 2015;100:1018–23. CrossRefPubMed
3.
go back to reference Jonge GA de, Burgmeijer RJ, Engelberts A, Hoogenboezem J, Kostense P, Sprij A. Sleeping position for infants and cot death in The Netherlands 1985–91. Arch Dis Child. 1993;69:660–3. CrossRefPubMedPubMedCentral Jonge GA de, Burgmeijer RJ, Engelberts A, Hoogenboezem J, Kostense P, Sprij A. Sleeping position for infants and cot death in The Netherlands 1985–91. Arch Dis Child. 1993;69:660–3. CrossRefPubMedPubMedCentral
5.
go back to reference Goldstein RD. Parental grief. In: Duncan JR, Byard RW, redactie. SIDS Sudden infant and early childhood death: the past, the present and the future. Adelaide: University of Adelaide Press; 2018. Goldstein RD. Parental grief. In: Duncan JR, Byard RW, redactie. SIDS Sudden infant and early childhood death: the past, the present and the future. Adelaide: University of Adelaide Press; 2018.
6.
go back to reference Horne RS. Sudden infant death syndrome: current perspectives. Int Med J. 2019;49:433–8. CrossRef Horne RS. Sudden infant death syndrome: current perspectives. Int Med J. 2019;49:433–8. CrossRef
7.
go back to reference Ruys JH, Engelberts AC, Velzen-Mol HWM van. JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood. Gebaseerd op de gelijknamige richtlijn, opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland in 2007. RIVM Rapport. 295001004. Bilthoven: RIVM; 2009. Ruys JH, Engelberts AC, Velzen-Mol HWM van. JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood. Gebaseerd op de gelijknamige richtlijn, opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland in 2007. RIVM Rapport. 295001004. Bilthoven: RIVM; 2009.
9.
go back to reference Konijnendijk AA, Engelberts AC, L’Hoir MP, Boere-Boonekamp MM. Elfde Peiling Veilig Slapen: waar en hoe leggen ouders hun kind te slapen? Ned Tijdschr Geneeskd. 2018;162:16–23. Konijnendijk AA, Engelberts AC, L’Hoir MP, Boere-Boonekamp MM. Elfde Peiling Veilig Slapen: waar en hoe leggen ouders hun kind te slapen? Ned Tijdschr Geneeskd. 2018;162:16–23.
12.
go back to reference Moon RY, Task Force on Sudden Infant Death Syndrome. SIDS and other sleep-related infant deaths: evidence base for 2016 updated recommendations for a safe infant sleeping environment. Pediatrics. 2016;138:e20162938. CrossRef Moon RY, Task Force on Sudden Infant Death Syndrome. SIDS and other sleep-related infant deaths: evidence base for 2016 updated recommendations for a safe infant sleeping environment. Pediatrics. 2016;138:e20162938. CrossRef
14.
go back to reference Jonge G de, L’Hoir M, Ruys J, Semmekrot B. Wiegendood, ervaringen en inzichten. Den Haag: Stichting Wiegendood; 2002. Jonge G de, L’Hoir M, Ruys J, Semmekrot B. Wiegendood, ervaringen en inzichten. Den Haag: Stichting Wiegendood; 2002.
15.
go back to reference Schaijk M van, Lanting C, Wouwe J van, Engelberts A, L’Hoir M. Peiling risicofactoren wiegendood bij zuigelingen. November 2002–april 2003. Leiden: TNO; 2006. Schaijk M van, Lanting C, Wouwe J van, Engelberts A, L’Hoir M. Peiling risicofactoren wiegendood bij zuigelingen. November 2002–april 2003. Leiden: TNO; 2006.
16.
go back to reference Carpenter R, McGarvey C, Mitchell EA, Tappin DM, Vennemann MM, Smuk M, et al. Bed sharing when parents do not smoke: is there a risk of SIDS? An individual level analysis of five major case-control studies. BMJ Open. 2013;3:e2299. CrossRefPubMedPubMedCentral Carpenter R, McGarvey C, Mitchell EA, Tappin DM, Vennemann MM, Smuk M, et al. Bed sharing when parents do not smoke: is there a risk of SIDS? An individual level analysis of five major case-control studies. BMJ Open. 2013;3:e2299. CrossRefPubMedPubMedCentral
19.
go back to reference Tonkin S, Gunn T, Bennet L, Vogel S, Gunn A. A review of the anatomy of the upper airway in early infancy and its possible relevance to SIDS. Early Hum Dev. 2002;66:107–21. CrossRefPubMed Tonkin S, Gunn T, Bennet L, Vogel S, Gunn A. A review of the anatomy of the upper airway in early infancy and its possible relevance to SIDS. Early Hum Dev. 2002;66:107–21. CrossRefPubMed
20.
go back to reference Lijowska AS, Reed NW, Chiodini BAM, Thach BT. Sequential arousal and airway-defensive behavior of infants in asphyxial sleep environments. J Appl Physiol. 1997;83:219–28. CrossRefPubMed Lijowska AS, Reed NW, Chiodini BAM, Thach BT. Sequential arousal and airway-defensive behavior of infants in asphyxial sleep environments. J Appl Physiol. 1997;83:219–28. CrossRefPubMed
22.
go back to reference Franco P, Kato I, Richardson HL, Yang JS, Montemitro E, Horne RS. Arousal from sleep mechanisms in infants. Sleep Med. 2010;11:603–14. CrossRefPubMed Franco P, Kato I, Richardson HL, Yang JS, Montemitro E, Horne RS. Arousal from sleep mechanisms in infants. Sleep Med. 2010;11:603–14. CrossRefPubMed
23.
go back to reference Scheers N, Rutherford GW, Kemp JS. Where should infants sleep? A comparison of risk for suffocation of infants sleeping in cribs, adult beds, and other sleeping locations. Pediatrics. 2003;112:883–9. CrossRefPubMed Scheers N, Rutherford GW, Kemp JS. Where should infants sleep? A comparison of risk for suffocation of infants sleeping in cribs, adult beds, and other sleeping locations. Pediatrics. 2003;112:883–9. CrossRefPubMed
24.
go back to reference Mitchell E, Taylor B, Ford R, Stewart A, Becroft D, Thompson J, et al. Dummies and the sudden infant death syndrome. Arch Dis Child. 1993;68:501–4. CrossRefPubMedPubMedCentral Mitchell E, Taylor B, Ford R, Stewart A, Becroft D, Thompson J, et al. Dummies and the sudden infant death syndrome. Arch Dis Child. 1993;68:501–4. CrossRefPubMedPubMedCentral
25.
go back to reference L’Hoir M, Engelberts A, Well G van, Damsté P, Idema N, Westers P, et al. Dummy use, thumb sucking, mouth breathing and cot death. Eur J Pediatr. 1999;158:896–901. CrossRefPubMed L’Hoir M, Engelberts A, Well G van, Damsté P, Idema N, Westers P, et al. Dummy use, thumb sucking, mouth breathing and cot death. Eur J Pediatr. 1999;158:896–901. CrossRefPubMed
26.
go back to reference Limeira AB, Aguiar CM, De Lima Bezerra NS, Câmara AC. Association between breastfeeding and the development of breathing patterns in children. Eur J Pediatr. 2013;172:519–24. CrossRefPubMed Limeira AB, Aguiar CM, De Lima Bezerra NS, Câmara AC. Association between breastfeeding and the development of breathing patterns in children. Eur J Pediatr. 2013;172:519–24. CrossRefPubMed
27.
go back to reference Abed BZ, Oneto S, Abreu AR, Chediak AD. How might non nutritional sucking protect from sudden infant death syndrome. Med Hypotheses. 2020;143:109868. CrossRef Abed BZ, Oneto S, Abreu AR, Chediak AD. How might non nutritional sucking protect from sudden infant death syndrome. Med Hypotheses. 2020;143:109868. CrossRef
28.
go back to reference L’Hoir M, Engelberts A, Well G van, McClelland S, Westers P, Dandachli T, et al. Risk and preventive factors for cot death in The Netherlands, a low-incidence country. Eur J Pediatr. 1998;157:681–8. CrossRefPubMed L’Hoir M, Engelberts A, Well G van, McClelland S, Westers P, Dandachli T, et al. Risk and preventive factors for cot death in The Netherlands, a low-incidence country. Eur J Pediatr. 1998;157:681–8. CrossRefPubMed
29.
go back to reference McGarvey C, McDonnell M, Chong A, O’Regan M, Matthews T. Factors relating to the infant’s last sleep environment in sudden infant death syndrome in the Republic of Ireland. Arch Dis Child. 2003;88:1058–64. CrossRefPubMedPubMedCentral McGarvey C, McDonnell M, Chong A, O’Regan M, Matthews T. Factors relating to the infant’s last sleep environment in sudden infant death syndrome in the Republic of Ireland. Arch Dis Child. 2003;88:1058–64. CrossRefPubMedPubMedCentral
Metagegevens
Titel
Risico- en beschermende factoren voor SUDI/wiegendood
Moeten de huidige preventieadviezen in Nederland worden aangepast?
Auteurs
Ir. F. Kanits
dr. M. P. L’Hoir
dr. M. M. Boere-Boonekamp
dr. A. C. Engelberts
prof.dr.ir. E. J. M. Feskens
Publicatiedatum
07-11-2022
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg / Uitgave 5-6/2022
Print ISSN: 1567-8644
Elektronisch ISSN: 1876-598X
DOI
https://doi.org/10.1007/s12452-022-00297-4

Andere artikelen Uitgave 5-6/2022

JGZ Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg 5-6/2022 Naar de uitgave