Skip to main content
main-content

25-09-2017 | Psychologie | Nieuws

Vragenlijst zinvol bij onderscheiden gedragsvariant frontotemporale dementie en psychische stoornissen

Met behulp van gevalideerde vragenlijsten voor stereotiep gedrag, depressieve symptomen en apathie kan goed onderscheid worden gemaakt tussen mensen met de gedragsvariant van frontotemporale dementie (gvFTD) en die met psychiatrische aandoeningen. Dat is belangrijk, want de helft van patiënten met deze vorm van dementie krijgt ten onrechte een psychiatrische diagnose. Dat is een van de conclusies uit het proefschrift van neuroloog in opleiding Jort Vijverberg. Hij promoveerde 22 september 2017 bij VUmc.


Voor neurologen en psychiaters is het soms lastig onderscheid te maken tussen een vorm van dementie die begint met gedragsveranderingen - zoals de gedragsvariant van frontotemporale dementie (gvFTD) - en enkele psychiatrische stoornissen zoals een depressie, bipolaire stoornis of schizofrenie. Veel symptomen - zoals verlies van motivatie en verlies van empathie of sympathie - die bij beide aandoeningen voorkomen lijken erg op elkaar. Bovendien ontbreekt, voornamelijk in de psychiatrie, de mogelijkheid tot hoog specifiek aanvullend onderzoek. Denk daarbij aan een hersenscan of afwijkende eiwitten in het hersenvocht. Als gevolg daarvan krijgt een relatief hoog percentage (50%) van de patiënten met deze vorm van dementie, gvFTD, ten onrechte een psychiatrische diagnose.

Zelfde rondje lopen

Vijverberg volgde 137 patiënten gedurende twee jaar. De patiënten hadden gedragsveranderingen, bestaande uit apathie, ontremming en/of dwangmatig of stereotype gedragingen (zoals altijd hetzelfde rondje lopen of dezelfde gerechten eten). Hij concludeerde dat met behulp van gevalideerde vragenlijsten voor stereotiep gedrag, depressieve symptomen en apathie goed onderscheid kan worden gemaakt tussen mensen met gvFTD en die met psychiatrische aandoeningen.

Hersenvocht

Daarnaast is het advies om altijd beeldvorming te verrichten bij patiënten met gedragsveranderingen. In specifieke gevallen, waarin de hersenscans niet overtuigend zijn, pleit Vijverberg voor genetisch onderzoek of onderzoek van het hersenvocht van de patiënt. Er zijn namelijk genetische mutaties bekend voor gvFTD, net als specifieke eiwitten in het hersenvocht die meer verhoogd kunnen zijn bij mensen met gvFTD in vergelijking met mensen met psychiatrische aandoeningen.

Tot slot adviseert Vijverberg bij deze patiëntengroep om de combinatie van een multidisciplinaire aanpak (met een neuroloog en psychiater) en een langdurige follow-up toe te passen, zolang er geen 100% zekere diagnose gesteld kan worden met het aanvullend onderzoek.

Lees meer over het neuropsychiatriespreekuur van het VUmc Alzheimercentrum.

Lees hier het gehele proefschrift van Jort Vijverberg 

Bron: www.vumc.nl

Gerelateerde informatie

Aanbevolen

05-10-2016 | Testen Getest | Uitgave 5/2016

Seven Minute Screen (7MS)

De Seven Minute Screen (7MS) is een neuropsychologische screening die de kans op een dementiesyndroom in kaart brengt door het testen van vier cognitieve domeinen: tijdsoriëntatie, geheugen, executieve functies en visuoconstructie. Recentelijk is …


Aanbevolen

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

Cross-Culturele Dementiescreening: ontwikkeling, resultaat, geleerde lessen en adviezen voor de praktijk

In de komende jaren zal het aantal niet-westerse, oudere migranten met dementie stijgen. In de diagnostiek van dementie bij deze groep stuiten we op een aantal obstakels, die te maken hebben met de taalbarrière, culturele verschillen, het vaak …


Aanbevolen

22-03-2017 | Artikel | Uitgave 2/2017

Neuropsychologisch onderzoek bij de ziekte van Alzheimer: een casusbeschrijving

Dit artikel bespreekt het diagnostisch neuropsychologisch onderzoek bij dementievraagstellingen. Dit wordt gedaan aan de hand van een casus. Er is met name aandacht voor nieuwe ziektecriteria ten aanzien van dementie en neuropsychologische …

​​​​​​​

Aanbevolen

01-08-2017 | Uitgave 4/2017

Vormen van dementie IV

De afgelopen decennia zijn ‘dementie’ en ‘Alzheimer’ in de publieke opinie min of meer synoniem geworden, constateerde Frans Gilson vorig jaar in een bijdrage aan Denkbeeld. En ook in het onderzoek naar oorzaken en behandelmogelijkheden trekt de …


Aanbevolen

2015 | Boek

Dementiezorg in de praktijk, deel 1

Van Achterdocht tot Zwerfgedrag

Als begeleider van bewoners met dementie krijg je te maken met hun uiteenlopende stemmingen en gedragingen. Denk bijvoorbeeld aan angstig en agressief gedrag, gevoelens van rouw en dwalen. Dit boek gaat in op deze en andere onderwerpen, en geeft voor


Aanbevolen

2015 | Boek

Dementiezorg in de praktijk - deel 2

Van Aanpassingsproblemen tot Zingeving

Wie mensen met dementie begeleidt, krijgt met veel uitdagingen te maken. Zoals het opvangen van mensen die worden opgenomen in een instelling. Zoals contact maken met ouderen die in de communicatie ernstig beperkt zijn, of door hun persoonlijkhei




Onze productaanbevelingen

BSL Psychologie Totaal

Met BSL houdt u eenvoudig en efficiënt uw vak bij. Met een online abonnement heeft u toegang tot een groot aantal boeken, tijdschriften en online nascholing. Denk hierbij aan e-learnings en web-tv's. Zo kunt u op uw gemak en wanneer het u het beste uitkomt verdiepen in uw vakgebied.