Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

2014 | OriginalPaper | Hoofdstuk

5. Psychiatrische ziektebeelden

Auteurs: IJ.D. Jüngen, R. Keet, P.F.J. Schulte, Ch. van Boeijen, R. Vroon, T.A. Kuut, T. de Man, A. van der Laan, G.A. Kerkhof, E. Beld, C. van der Heiden, E.S.J. Roorda

Gepubliceerd in: Psychiatrie

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Inleiding

Psychoactieve stoffen beïnvloeden de werking van het centrale zenuwstelsel, met als gevolg verandering van psychische functies. Afhankelijk van de dosis, de duur van het gebruik, de leeftijd, het geslacht, de erfelijke aanleg en de gezondheidstoestand hebben ze een giftige (toxische) werking op het zenuwstelsel en/of een verslavend effect.
Literatuur
go back to reference Brink, W. van den & Franken, I. (2009). Handboek verslaving. Utrecht: De Tijdstroom. Brink, W. van den & Franken, I. (2009). Handboek verslaving. Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Epen, J.H. van (2002). Drugsverslaving en alcoholisme. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Epen, J.H. van (2002). Drugsverslaving en alcoholisme. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Kerssemakers, R. et al. (2008). Drugs en alcohol. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Kerssemakers, R. et al. (2008). Drugs en alcohol. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Stel, dr. J. van der (2011). Wat elke professional over verslaving moet weten. 2 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Stel, dr. J. van der (2011). Wat elke professional over verslaving moet weten. 2 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie – deel 1. 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie – deel 1. 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Brink, W. van den & Franken, I. (red.) (2009). Handboek verslaving. Utrecht: De Tijdstroom. Brink, W. van den & Franken, I. (red.) (2009). Handboek verslaving. Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Gaag, M. van der, Appelo, M.T. & Hoogduin, C.A.L. (2003). De psychologische behandeling van psychosen: Richtlijnen, valkuilen en omwegen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Gaag, M. van der, Appelo, M.T. & Hoogduin, C.A.L. (2003). De psychologische behandeling van psychosen: Richtlijnen, valkuilen en omwegen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Gottesman, I. (1991). Schizophrenia genesis. The origins of madness. New York: Freeman & Co. Gottesman, I. (1991). Schizophrenia genesis. The origins of madness. New York: Freeman & Co.
go back to reference Haan, L. de (2002). Cognitie, subjectieve ervaring, dopamine en antipsychotica. Tijdschrift voor Psychiatrie, 44, 759–766. Haan, L. de (2002). Cognitie, subjectieve ervaring, dopamine en antipsychotica. Tijdschrift voor Psychiatrie, 44, 759–766.
go back to reference Harten, P.N. van (2004). Bewegingsstoornissen door medicijnen: een handleiding voor psychiatrisch verpleegkundigen. (Te bestellen via: pnvanharten@gmail.com). Harten, P.N. van (2004). Bewegingsstoornissen door medicijnen: een handleiding voor psychiatrisch verpleegkundigen. (Te bestellen via: pnvanharten@gmail.com).
go back to reference Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2005). Multidisciplinaire richtlijn schizofrenie. Richtlijn voor de diagnostiek, zorgorganisatie en behandeling van volwassen cliënten met schizofrenie. Utrecht: Trimbos Instituut. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2005). Multidisciplinaire richtlijn schizofrenie. Richtlijn voor de diagnostiek, zorgorganisatie en behandeling van volwassen cliënten met schizofrenie. Utrecht: Trimbos Instituut.
go back to reference Mulder, N. & Kroon, H. (2009). Assertive Community Treatment. Bemoeizorg voor patiënten met complexe problemen. Amsterdam: Boom. Mulder, N. & Kroon, H. (2009). Assertive Community Treatment. Bemoeizorg voor patiënten met complexe problemen. Amsterdam: Boom.
go back to reference Os, J. van & Kahn, R. (2007). Remissiecriteria voor de diagnose schizofrenie. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49, 21–26. PubMed Os, J. van & Kahn, R. (2007). Remissiecriteria voor de diagnose schizofrenie. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49, 21–26. PubMed
go back to reference Rooijen, S. van (2007). Implementatie van geïntegreerde dubbele diagnose behandeling. Utrecht: Trimbos Instituut. Rooijen, S. van (2007). Implementatie van geïntegreerde dubbele diagnose behandeling. Utrecht: Trimbos Instituut.
go back to reference Staring, M., Merkx & Barkhof, E. (2008). Motiverende gespreksvoering om therapietrouw te verbeteren bij patiënten met schizofrenie. Directieve Therapie, 28, 97–122. Staring, M., Merkx & Barkhof, E. (2008). Motiverende gespreksvoering om therapietrouw te verbeteren bij patiënten met schizofrenie. Directieve Therapie, 28, 97–122.
go back to reference Veldhuizen, R. van, Bähler, M., Polhuis, D. & Os, J. van (red.) (2008). Handboek FACT. Utrecht: De Tijdstroom. Veldhuizen, R. van, Bähler, M., Polhuis, D. & Os, J. van (red.) (2008). Handboek FACT. Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Verkes, R.J. & Bruggeman, R. (red.) (2008). Keuzecriteria voor antipsychotica. Alphen aan de Rijn: Van Zuiden Communications. Verkes, R.J. & Bruggeman, R. (red.) (2008). Keuzecriteria voor antipsychotica. Alphen aan de Rijn: Van Zuiden Communications.
go back to reference Balkom, T. van, Meeuwissen, J.A.C., Bockting, C.L.H. et al. (2011). Richtlijnherziening van de multidisciplinaire richtlijn depressie (tweede revisie). Richtlijn voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van volwassen patiënten met een depressieve stoornis. Utrecht: Trimbos Instituut ( www.​ggzrichtlijnen.​nl). Balkom, T. van, Meeuwissen, J.A.C., Bockting, C.L.H. et al. (2011). Richtlijnherziening van de multidisciplinaire richtlijn depressie (tweede revisie). Richtlijn voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van volwassen patiënten met een depressieve stoornis. Utrecht: Trimbos Instituut ( www.​ggzrichtlijnen.​nl).
go back to reference Huyser, J., Schene, A.H. & Spinhoven, Ph. (red.) (2008). Handboek depressieve stoornissen. Utrecht: De Tijdstroom. Huyser, J., Schene, A.H. & Spinhoven, Ph. (red.) (2008). Handboek depressieve stoornissen. Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Kupka, R., Knoppert-van der Klein, E. & Nolen, W. (red.) (2008). Handboek bipolaire stoornissen. Utrecht: De Tijdstroom. Kupka, R., Knoppert-van der Klein, E. & Nolen, W. (red.) (2008). Handboek bipolaire stoornissen. Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference McCloskey, J.C. & Bulechek, G.M. (2002). Verpleegkundige interventies. 2 e editie. Maarsen: Elsevier Gezondheidszorg. McCloskey, J.C. & Bulechek, G.M. (2002). Verpleegkundige interventies. 2 e editie. Maarsen: Elsevier Gezondheidszorg.
go back to reference Moleman, P., Bruijn, J.A. & Emmelkamp, P.M.G. (2006). Stemmingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 2 Klinische praktijk (pp. 281–316). 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Moleman, P., Bruijn, J.A. & Emmelkamp, P.M.G. (2006). Stemmingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 2 Klinische praktijk (pp. 281–316). 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Nolen, W.A. & Koerselman, G.F. (2004). Stemmingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 175–209). 3e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Nolen, W.A. & Koerselman, G.F. (2004). Stemmingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 175–209). 3e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Nolen, W.A., Kupka, R.W., Schulte, P.F.J., Knoppert-van der Klein, E.A.M., Honig, A., Reichart, C.G., Goossens, P.J.J., Daemen, P. & Ravelli D.P. (2007). Richtlijn bipolaire stoornissen. 2 e, herziene versie. Utrecht. Nolen, W.A., Kupka, R.W., Schulte, P.F.J., Knoppert-van der Klein, E.A.M., Honig, A., Reichart, C.G., Goossens, P.J.J., Daemen, P. & Ravelli D.P. (2007). Richtlijn bipolaire stoornissen. 2 e, herziene versie. Utrecht.
go back to reference Tilburg, W. van, Veldhuizen, J.R. van, Beijaert, E. W., Ven-Dijkman, M.V. van de, Mulder, C.L., Schulte, P.F.J., Sikkens, E.P.K. & Tholen, A.J. (NVvP-commissie Richtlijn besluitvorming dwang) (2008). Richtlijn besluitvorming dwang: opname en behandeling. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Tilburg, W. van, Veldhuizen, J.R. van, Beijaert, E. W., Ven-Dijkman, M.V. van de, Mulder, C.L., Schulte, P.F.J., Sikkens, E.P.K. & Tholen, A.J. (NVvP-commissie Richtlijn besluitvorming dwang) (2008). Richtlijn besluitvorming dwang: opname en behandeling. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.
go back to reference Boeijen, C.A. van (2005). RCT begeleide zelfhulp. Boeijen, C.A. van (2005). RCT begeleide zelfhulp.
go back to reference Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2003). Multidisciplinaire richtlijn angststoornissen. Utrecht: Trimbos Instituut. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2003). Multidisciplinaire richtlijn angststoornissen. Utrecht: Trimbos Instituut.
go back to reference Richtlijn farmacotherapie angststoornissen (1998). Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Richtlijn farmacotherapie angststoornissen (1998). Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.
go back to reference Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie – deel 1. 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie – deel 1. 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 4 th edition, text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: APA. American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 4 th edition, text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: APA.
go back to reference Bernstein Carlsen, E. & Putnam, F.W. (1993). An update on the Dissociative Experience Scale. Dissociation, 6(1),16–27. Bernstein Carlsen, E. & Putnam, F.W. (1993). An update on the Dissociative Experience Scale. Dissociation, 6(1),16–27.
go back to reference Chu, J.A. (2005). Guideline for Treating Dissociative Identity Disorder in Adults. Journal Trauma and Dissociation, vol. 4, 69–1490. Chu, J.A. (2005). Guideline for Treating Dissociative Identity Disorder in Adults. Journal Trauma and Dissociation, vol. 4, 69–1490.
go back to reference Elzinga, B.M., Ardon, A.M., Heijnis, M.K., Ruiter, M.B. de, Dyck, R. van & Veltman, D.J. (2007). Neural correlates of enhanced working-memory performance in dissociative disorder: a functional MRI study. Psychological Medicine; 37, 235–245. PubMed Elzinga, B.M., Ardon, A.M., Heijnis, M.K., Ruiter, M.B. de, Dyck, R. van & Veltman, D.J. (2007). Neural correlates of enhanced working-memory performance in dissociative disorder: a functional MRI study. Psychological Medicine; 37, 235–245. PubMed
go back to reference Hart, O. van der, Nijenhuis, E. & Steele, K. (2010). Het belaagde zelf: Structurele dissociatie en de behandeling van chronische traumatisering. Amsterdam: Boom. Hart, O. van der, Nijenhuis, E. & Steele, K. (2010). Het belaagde zelf: Structurele dissociatie en de behandeling van chronische traumatisering. Amsterdam: Boom.
go back to reference Kluft, R.P. (1999). An overview of the Psychotherapy of Dissociative Identity Disorder. American Journal of Psychotherapy, vol. 53, 3, 289–319. PubMed Kluft, R.P. (1999). An overview of the Psychotherapy of Dissociative Identity Disorder. American Journal of Psychotherapy, vol. 53, 3, 289–319. PubMed
go back to reference Minnen, A. van, Hagenaars, M.A. & Hendriks, G.J. (2008). Dissociatieve stoornissen (H8). In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 (pp. 271–292). 4e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Minnen, A. van, Hagenaars, M.A. & Hendriks, G.J. (2008). Dissociatieve stoornissen (H8). In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologiedeel 1 (pp. 271–292). 4e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Nijenhuis, E.R.S., Spinhoven, P., Dyck, R. van, Hart, O. vander & Vanderlinden, J. (1996). The development and psychometric characteristics of the Somatoform Dissociation Questionairre (SDQ-20). Journal of Nervous and Mental Disease, 184, 688–694. PubMed Nijenhuis, E.R.S., Spinhoven, P., Dyck, R. van, Hart, O. vander & Vanderlinden, J. (1996). The development and psychometric characteristics of the Somatoform Dissociation Questionairre (SDQ-20). Journal of Nervous and Mental Disease, 184, 688–694. PubMed
go back to reference Raymaekers, L., Geraerts, E. & Merkelbach, H. (2008). Hervonden herinneringen: de stand van zaken. Tijdschrift voor Psychotherapie, 34, 4, 242–259. Raymaekers, L., Geraerts, E. & Merkelbach, H. (2008). Hervonden herinneringen: de stand van zaken. Tijdschrift voor Psychotherapie, 34, 4, 242–259.
go back to reference Richtlijnen voor instroom, diagnostiek, indicatiestelling en evaluatiediagnostiek (2008). Utrecht: Landelijk Centrum voor Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering. Richtlijnen voor instroom, diagnostiek, indicatiestelling en evaluatiediagnostiek (2008). Utrecht: Landelijk Centrum voor Vroegkinderlijke Chronische Traumatisering.
go back to reference Ross, C.A., Joshi, S. & Currie, R. (1990). Dissociative experiences in the general population. American Journal of Psychiatry, 147, 1547–1552. PubMed Ross, C.A., Joshi, S. & Currie, R. (1990). Dissociative experiences in the general population. American Journal of Psychiatry, 147, 1547–1552. PubMed
go back to reference Steinberg, M. SCID-D. Nederlandse vertaling: Boon, S. & Draaijer, N. (1994). Lisse: Swets en Zeitlinger. Steinberg, M. SCID-D. Nederlandse vertaling: Boon, S. & Draaijer, N. (1994). Lisse: Swets en Zeitlinger.
go back to reference Vanderlinden, J., Vandereycken, W., Dyck, R. van, Vertommen, H. & Verks, R.J. (1993). The Dissociative Questionairre. Clinical Psychology and Psychotherapy, 1, 21–27. Vanderlinden, J., Vandereycken, W., Dyck, R. van, Vertommen, H. & Verks, R.J. (1993). The Dissociative Questionairre. Clinical Psychology and Psychotherapy, 1, 21–27.
go back to reference Bouman, T.K. & Visser, S. (1998), Cognitive and behavioural treatments of hypochondriasis. Psychotherapy and Psychosomatics, 436, 214–221. Bouman, T.K. & Visser, S. (1998), Cognitive and behavioural treatments of hypochondriasis. Psychotherapy and Psychosomatics, 436, 214–221.
go back to reference CBS (2007). Permanent Onderzoek LeefSituatie (POLS). CBS (2007). Permanent Onderzoek LeefSituatie (POLS).
go back to reference Fink, P., Hansen, M.S. & Oxhoj, M.L. (2004). The prevalence of somatoform disorders among internal medical patients. Journal of psychosomatic research, 56, 413–418. PubMed Fink, P., Hansen, M.S. & Oxhoj, M.L. (2004). The prevalence of somatoform disorders among internal medical patients. Journal of psychosomatic research, 56, 413–418. PubMed
go back to reference Fishbain, D.A., Cutler, R.B., Rosomoff, H.L. & Rosomoff, R.S. (1998). Do Antidepressants Have an Analgesic Effect in Psychogenic Pain and Somatoform Pain Disorder? A Meta-Analysis. Psychosomatic Medicine, 60, 503–509. PubMed Fishbain, D.A., Cutler, R.B., Rosomoff, H.L. & Rosomoff, R.S. (1998). Do Antidepressants Have an Analgesic Effect in Psychogenic Pain and Somatoform Pain Disorder? A Meta-Analysis. Psychosomatic Medicine, 60, 503–509. PubMed
go back to reference Flor, H., Fydrich, T. & Turk, D.C. (1992). Efficacy of multidisciplinary pain treatment centers: a meta-analytic review. Pain, 49, 221–230. PubMed Flor, H., Fydrich, T. & Turk, D.C. (1992). Efficacy of multidisciplinary pain treatment centers: a meta-analytic review. Pain, 49, 221–230. PubMed
go back to reference Henningsen, P., Zipfel, S. & Herzog, W. (2007). Management of functional somatic syndromes. Lancet, 369, 946–955. PubMed Henningsen, P., Zipfel, S. & Herzog, W. (2007). Management of functional somatic syndromes. Lancet, 369, 946–955. PubMed
go back to reference Hoogduin, C.A.L., Moene, F.C. & Roelofs, K. (2001). Conversiestoornis. In Spinhoven, Ph., Bouman, T.K. & Hoogduin, C.A.L. (red.). Behandelingsstrategieën bij somatoforme stoornissen (pp. 98–114). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Hoogduin, C.A.L., Moene, F.C. & Roelofs, K. (2001). Conversiestoornis. In Spinhoven, Ph., Bouman, T.K. & Hoogduin, C.A.L. (red.). Behandelingsstrategieën bij somatoforme stoornissen (pp. 98–114). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Jensen, M. & Patterson, D.R. (2006). Hypnotic Treatment of Chronic Pain. Journal of Behavioural Medicine, (1), 95–124. Jensen, M. & Patterson, D.R. (2006). Hypnotic Treatment of Chronic Pain. Journal of Behavioural Medicine, (1), 95–124.
go back to reference Khan, A.A., Khan, A., Harezlak, J., Wanzhu, M.S. & Kroeke, K. (2003). Somatic Symptoms in primary care: etiology and outcome. Psychosomatics, 44, 471–478. PubMed Khan, A.A., Khan, A., Harezlak, J., Wanzhu, M.S. & Kroeke, K. (2003). Somatic Symptoms in primary care: etiology and outcome. Psychosomatics, 44, 471–478. PubMed
go back to reference Lackner, J.M., Mesmer, C., Morley, S., Dowzer, C. & Hamilton, S. (2004). Psychological treatments for irritable bowel syndrome: a systemactic review and meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 1100–1113. PubMed Lackner, J.M., Mesmer, C., Morley, S., Dowzer, C. & Hamilton, S. (2004). Psychological treatments for irritable bowel syndrome: a systemactic review and meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 1100–1113. PubMed
go back to reference Looper, K. & Kirmayer, L.J. (2002). Behavioral medicine approaches to somatoform disorders. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(3), 810–827. PubMed Looper, K. & Kirmayer, L.J. (2002). Behavioral medicine approaches to somatoform disorders. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(3), 810–827. PubMed
go back to reference Moene, F.C., Spinhoven, P., Hoogduin, K.A. & Van Dyck, R. (2002). A randomised controlled clinical trial on the additional effect of hypnosis in a comprehensive treatment programme for in-patients with conversion disorder of the motor type. Psychotherapy and Psychosomatics, 71, 66–76. PubMed Moene, F.C., Spinhoven, P., Hoogduin, K.A. & Van Dyck, R. (2002). A randomised controlled clinical trial on the additional effect of hypnosis in a comprehensive treatment programme for in-patients with conversion disorder of the motor type. Psychotherapy and Psychosomatics, 71, 66–76. PubMed
go back to reference Moene, F.C., Spinhoven, P., Hoogduin, K.A. & Van Dyck, R. (2003). A randomized controlled clinical trial of a hypnosis-based treatment for patients with conversion disorder, motor type. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 51, 29–50. PubMed Moene, F.C., Spinhoven, P., Hoogduin, K.A. & Van Dyck, R. (2003). A randomized controlled clinical trial of a hypnosis-based treatment for patients with conversion disorder, motor type. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 51, 29–50. PubMed
go back to reference Morley, S., Eccleston, C. & Williams, A. (1999). Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of cognitive behaviour therapy and behaviour therapy for chronic pain in adults, excluding headache. Pain, 80, 1–13. PubMed Morley, S., Eccleston, C. & Williams, A. (1999). Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of cognitive behaviour therapy and behaviour therapy for chronic pain in adults, excluding headache. Pain, 80, 1–13. PubMed
go back to reference Nimnuan, C., Rabe-Hesketh, S., Wessely, S. & Hotopf, M. (2001a). How many functional somatic syndromes? Journal of Psychosomatic Research, 51, 549–557. Nimnuan, C., Rabe-Hesketh, S., Wessely, S. & Hotopf, M. (2001a). How many functional somatic syndromes? Journal of Psychosomatic Research, 51, 549–557.
go back to reference Nimnuan, C. Hotopf, M. & Wessely, S. (2001b). Medically unexplained symptoms: An Epidemiological Study in Seven Specialities. Journal of Psychosomatic Research, 51, 361–367. Nimnuan, C. Hotopf, M. & Wessely, S. (2001b). Medically unexplained symptoms: An Epidemiological Study in Seven Specialities. Journal of Psychosomatic Research, 51, 361–367.
go back to reference Prins, J.B., Bleijenberg, G., Bazelmans, E., Elving, L.D., Boo, T.M. de, Severens, J.L., Wilt, G.J. van der, Spinhoven, P. & Meer, J.W.M. van der (2001). Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome: a multicentre randomised controlled trial, Lancet, 357, 841–847. PubMed Prins, J.B., Bleijenberg, G., Bazelmans, E., Elving, L.D., Boo, T.M. de, Severens, J.L., Wilt, G.J. van der, Spinhoven, P. & Meer, J.W.M. van der (2001). Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome: a multicentre randomised controlled trial, Lancet, 357, 841–847. PubMed
go back to reference Powell, P., Bentall, R.P., Nye, F.J. & Edwards, R.H. (2004). Patient education to encourage graded exercise in chronic fatique syndrome, a 2-year follow-up of randomised controlled trial, The British journal of Psychiatry, 184, 142–146. PubMed Powell, P., Bentall, R.P., Nye, F.J. & Edwards, R.H. (2004). Patient education to encourage graded exercise in chronic fatique syndrome, a 2-year follow-up of randomised controlled trial, The British journal of Psychiatry, 184, 142–146. PubMed
go back to reference Rood, Y. van & Visser, S. (2008). Principes van cognitieve gedragstherapie in de GGZ. Handboek somatisatie: Lichamelijk onverklaarde klachten in de eerste en tweede lijn. Utrecht: De Tijdstoom. Rood, Y. van & Visser, S. (2008). Principes van cognitieve gedragstherapie in de GGZ. Handboek somatisatie: Lichamelijk onverklaarde klachten in de eerste en tweede lijn. Utrecht: De Tijdstoom.
go back to reference Rosen, J.C., Reiter, J. & Orosan, P. (1995). Cognitive-behavioral body dysmorphic disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 63, 263–269. PubMed Rosen, J.C., Reiter, J. & Orosan, P. (1995). Cognitive-behavioral body dysmorphic disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 63, 263–269. PubMed
go back to reference Thomson, A.B. & Page, L.A. (2008). Psychotherapies for hypochondriasis: review. The Cochrane Library, 2, 1–32. Thomson, A.B. & Page, L.A. (2008). Psychotherapies for hypochondriasis: review. The Cochrane Library, 2, 1–32.
go back to reference Smith, G.R., Rost, K. & Kashner, T.M. (1995). A Trial of the Effect of a Standardized Psychiatric Consultation on Health Outcomes and Costs in Somatizing Patients. Archives of General Psychiatry, 52(3), 238–243. PubMed Smith, G.R., Rost, K. & Kashner, T.M. (1995). A Trial of the Effect of a Standardized Psychiatric Consultation on Health Outcomes and Costs in Somatizing Patients. Archives of General Psychiatry, 52(3), 238–243. PubMed
go back to reference Speckens, A.E.M., Hemert, A.M. van, Bolk, J.H., Rooijmans, H.G.M. & Hengeveld, M.W. (1996). Unexplained Physical Symptoms: Outcome, Utilization of Medical Care and Associated Factors. Psychological Medicine, 26, 745–752. PubMed Speckens, A.E.M., Hemert, A.M. van, Bolk, J.H., Rooijmans, H.G.M. & Hengeveld, M.W. (1996). Unexplained Physical Symptoms: Outcome, Utilization of Medical Care and Associated Factors. Psychological Medicine, 26, 745–752. PubMed
go back to reference Waal, M.W.M. de, Arnold, I.A., Eekhof, J.A.H. & Hemert, A.M. van (2004). Somatoform disorders in general practice. Prevalence, functional impairment and comorbidity with anxiety and depressive disorders. The British Journal of Psychiatry, 184, 470–476. PubMed Waal, M.W.M. de, Arnold, I.A., Eekhof, J.A.H. & Hemert, A.M. van (2004). Somatoform disorders in general practice. Prevalence, functional impairment and comorbidity with anxiety and depressive disorders. The British Journal of Psychiatry, 184, 470–476. PubMed
go back to reference Wilson, S., Maddison, T., Roberts, L., Greenfield, S. & Singh, S. (2006). Systematic review: the effectiveness of hypnotherapy in the management of irritable bowel syndrome. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 24(5), 769–780. Wilson, S., Maddison, T., Roberts, L., Greenfield, S. & Singh, S. (2006). Systematic review: the effectiveness of hypnotherapy in the management of irritable bowel syndrome. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 24(5), 769–780.
go back to reference American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition. Washington: APA. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition. Washington: APA.
go back to reference Bacaltchuk, J. & Hay, P.P.J. (2003). Antidepressants versus placebo for people with bulimia nervosa. Cochrane Database of systematic reviews, Issue 3. Bacaltchuk, J. & Hay, P.P.J. (2003). Antidepressants versus placebo for people with bulimia nervosa. Cochrane Database of systematic reviews, Issue 3.
go back to reference Bissada, H., Tasca, G.A., Barber, A.M. & Bradweijn, J. (2008). Olanzapine in the treatment of low body weight and obsessive thinking in women with anorexia nervosa: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. American Journal of Psychiatry, 165(10):1281–1288. PubMed Bissada, H., Tasca, G.A., Barber, A.M. & Bradweijn, J. (2008). Olanzapine in the treatment of low body weight and obsessive thinking in women with anorexia nervosa: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. American Journal of Psychiatry, 165(10):1281–1288. PubMed
go back to reference CBO (2008). Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen. Alphen aan de Rijn: Van Zuiden Communications. CBO (2008). Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen. Alphen aan de Rijn: Van Zuiden Communications.
go back to reference Hasler, G., Delsingnore, A., Milos, G., Buddeberg, C. & Schnyder, U. (2004). Application of Prochaska’s transtheoretical model of change to patients with eating disorders. J. Psychosom Res. 57(1):67–72. PubMed Hasler, G., Delsingnore, A., Milos, G., Buddeberg, C. & Schnyder, U. (2004). Application of Prochaska’s transtheoretical model of change to patients with eating disorders. J. Psychosom Res. 57(1):67–72. PubMed
go back to reference Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2006). Multidisciplinaire richtlijn eetstoornissen. Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van eetstoornissen. Utrecht: Trimbos Instituut. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2006). Multidisciplinaire richtlijn eetstoornissen. Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van eetstoornissen. Utrecht: Trimbos Instituut.
go back to reference Reas, D.L. & Grilo, C.M. (2008). Review and meta-analysis of pharmacotherapy for binge-eating disorder. Obesity, 16(9):2024–38. PubMed Reas, D.L. & Grilo, C.M. (2008). Review and meta-analysis of pharmacotherapy for binge-eating disorder. Obesity, 16(9):2024–38. PubMed
go back to reference Shapiro, J.R., Berkmann, N.D., Brownley, K.A., Sedway, J.A., Lohr, K.N. & Bulik, C.M. (2007). Bulimia nervosa treatment; a systematic review of randomized controlled trials. Int J Eat Disord, 40(4):321–36. PubMed Shapiro, J.R., Berkmann, N.D., Brownley, K.A., Sedway, J.A., Lohr, K.N. & Bulik, C.M. (2007). Bulimia nervosa treatment; a systematic review of randomized controlled trials. Int J Eat Disord, 40(4):321–36. PubMed
go back to reference Vocks, S., Tuschen-Caffier, B., Pietrowsky, R., Rustenbach, S.J., Kersting, A. & Herpertz, S. (2009). Meta-analysis of the effectiveness and pharmacological treatments for binge eating disorder. Int J Eat Disord, April 28. Vocks, S., Tuschen-Caffier, B., Pietrowsky, R., Rustenbach, S.J., Kersting, A. & Herpertz, S. (2009). Meta-analysis of the effectiveness and pharmacological treatments for binge eating disorder. Int J Eat Disord, April 28.
go back to reference Walraven, A.S.G. van & Fietje, E.H. (2007). Topiramaat bij boulimia nervosa en binge eating disorder. Utrecht: Wetenschapswinkel Geneesmiddelen. Walraven, A.S.G. van & Fietje, E.H. (2007). Topiramaat bij boulimia nervosa en binge eating disorder. Utrecht: Wetenschapswinkel Geneesmiddelen.
go back to reference American Academy of Sleep Medicine (2005). ICSD-2 – International classification of sleep disorders. 2 nd edition. Diagnostic and coding manual. Westchester, Illinois: American Academy of Sleep Medicine. American Academy of Sleep Medicine (2005). ICSD-2 – International classification of sleep disorders. 2 nd edition. Diagnostic and coding manual. Westchester, Illinois: American Academy of Sleep Medicine.
go back to reference Belanger, L., Morin, C.M. & Langlois, F. (2004). Insomnia and generalized anxiety disorder: effects of cognitive behavior therapy for GAD on insomnia symptoms. J Anxiety Disord, 18, 561–571. PubMed Belanger, L., Morin, C.M. & Langlois, F. (2004). Insomnia and generalized anxiety disorder: effects of cognitive behavior therapy for GAD on insomnia symptoms. J Anxiety Disord, 18, 561–571. PubMed
go back to reference Chang, P., Ford, D., Mead, L., Cooper-Patrick, L. & Klag, M. (1997). Insomnia in young men and subsequent depression. The John Hopkins Precursors Study. American Journal of Epidemiology, 146, 105–114. PubMed Chang, P., Ford, D., Mead, L., Cooper-Patrick, L. & Klag, M. (1997). Insomnia in young men and subsequent depression. The John Hopkins Precursors Study. American Journal of Epidemiology, 146, 105–114. PubMed
go back to reference Dauvilliers, Y. & Billiard, M. (2006). Chronic hypersomnia. In Guilleminault, C. (red.). Sleep Medicine Clinics: Excessive sleepiness, vol. 1(1):79–88. Philadelphia: Elsevier, Inc. Dauvilliers, Y. & Billiard, M. (2006). Chronic hypersomnia. In Guilleminault, C. (red.). Sleep Medicine Clinics: Excessive sleepiness, vol. 1(1):79–88. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Drake, C.L. & Roth, T. (2006). Predisposition in the evolution of insomnia: evidence, potential mechanisms, and future directions. In Roth, T. (red.), Sleep Medicine Clinics: Insomnia, vol. 1(3):333–349. Philadelphia: Elsevier, Inc. Drake, C.L. & Roth, T. (2006). Predisposition in the evolution of insomnia: evidence, potential mechanisms, and future directions. In Roth, T. (red.), Sleep Medicine Clinics: Insomnia, vol. 1(3):333–349. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Ford, D.E. & Kamerow, D.B. (1989). Epidemiologic study of sleep disturbances and psychiatric disorders: an opportunity for prevention? JAMA, 262, 1479–1484. PubMed Ford, D.E. & Kamerow, D.B. (1989). Epidemiologic study of sleep disturbances and psychiatric disorders: an opportunity for prevention? JAMA, 262, 1479–1484. PubMed
go back to reference Fossion, P., Staner, L., Dramaix, M., Kempenaers, C., Kerkhofs, M., Hubain, P., Verbanck, P., Mendlewicz, J. & Linkowski, P. (1998). Does sleep eeg data distinguish between up, bpi or bpii major depressions? Journal of Affective Disorders, 49, 181–187. PubMed Fossion, P., Staner, L., Dramaix, M., Kempenaers, C., Kerkhofs, M., Hubain, P., Verbanck, P., Mendlewicz, J. & Linkowski, P. (1998). Does sleep eeg data distinguish between up, bpi or bpii major depressions? Journal of Affective Disorders, 49, 181–187. PubMed
go back to reference Guilleminault, C. & Fromherz, S. (2005). Narcolepsy: diagnosis and management. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.) (2005). Principles and practice of sleep medicine (pp. 780–790). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders. Guilleminault, C. & Fromherz, S. (2005). Narcolepsy: diagnosis and management. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.) (2005). Principles and practice of sleep medicine (pp. 780–790). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders.
go back to reference Hirshkowitz, M. & Sharafkhaneh, A. (red.) (2006). Sleep-related breathing disorders and positive airway pressure therapy in adults. Sleep Medicine Clinics, vol. 1, nr. 4. Philadelphia: Elsevier, Inc. Hirshkowitz, M. & Sharafkhaneh, A. (red.) (2006). Sleep-related breathing disorders and positive airway pressure therapy in adults. Sleep Medicine Clinics, vol. 1, nr. 4. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Jenni, O.G. & Carskadon, M.A. (2007). Sleep behavior and sleep regulation from infancy through adolescence: normative aspects. In Jenni, O.G. & Carskadon, M.A. (red). Sleep in children and adolescents. Sleep Medicine Clinics. vol. 2(3):321–330. Philadelphia: Elsevier, Inc. Jenni, O.G. & Carskadon, M.A. (2007). Sleep behavior and sleep regulation from infancy through adolescence: normative aspects. In Jenni, O.G. & Carskadon, M.A. (red). Sleep in children and adolescents. Sleep Medicine Clinics. vol. 2(3):321–330. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Kerkhof, G.A. (2001). Circadiane ritme slaapstoornissen. In Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M., Groen, J.H.M. de & Hofman, W.F. (red.), Handboek slaap en slaapstoornissen. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg. Kerkhof, G.A. (2001). Circadiane ritme slaapstoornissen. In Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M., Groen, J.H.M. de & Hofman, W.F. (red.), Handboek slaap en slaapstoornissen. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg.
go back to reference Kerkhof, G.A. (2006). Slaap- en waakstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 2 Klinische praktijk (pp. 409–430). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Kerkhof, G.A. (2006). Slaap- en waakstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 2 Klinische praktijk (pp. 409–430). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Kerkhof, G.A. (2008). Slaap- en waakstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.)., Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 395–420). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Kerkhof, G.A. (2008). Slaap- en waakstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.)., Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 395–420). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Kerkhof, G.A. & Coenen, A. (2001). Slaap: gedrag en fysiologie. In Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M., Groen, J.H.M. de & Hofman, W.F. (red.). Handboek slaap en slaapstoornissen. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg. Kerkhof, G.A. & Coenen, A. (2001). Slaap: gedrag en fysiologie. In Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M., Groen, J.H.M. de & Hofman, W.F. (red.). Handboek slaap en slaapstoornissen. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg.
go back to reference Kerkhof, G.A., Gier, M. de & Sernee, M. (2010). Omgaan met slapeloosheid. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Kerkhof, G.A., Gier, M. de & Sernee, M. (2010). Omgaan met slapeloosheid. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Krystal, A.D. (2006). Psychiatric comorbidity: The case for treating insomnia. In Roth, T. (red.). Sleep Medicine Clinics: Insomnia, vol. 1(3):359–365. Philadelphia: Elsevier, Inc. Krystal, A.D. (2006). Psychiatric comorbidity: The case for treating insomnia. In Roth, T. (red.). Sleep Medicine Clinics: Insomnia, vol. 1(3):359–365. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Lichstein, K.L., Stone, K.C., Nau, S.D., McCrae, C.S. & Payne, K.L. (2006). Insomnia in the elderly. In Ancoli-Israel, S. (red.), Sleep Medicine Clinics: Sleep in the older adult, vol. 1(2):221–230. Philadelphia: Elsevier, Inc. Lichstein, K.L., Stone, K.C., Nau, S.D., McCrae, C.S. & Payne, K.L. (2006). Insomnia in the elderly. In Ancoli-Israel, S. (red.), Sleep Medicine Clinics: Sleep in the older adult, vol. 1(2):221–230. Philadelphia: Elsevier, Inc.
go back to reference Mahowald, M.W. & Bornemann, M.A. (2005). Parasomnias. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp 889–896). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders. Mahowald, M.W. & Bornemann, M.A. (2005). Parasomnias. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp 889–896). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders.
go back to reference Montplaisir, J., Allen, R.P., Walters, A.S. & Ferini-Strambi, L. (2005). Restless legs syndrome and periodic limb movements during sleep. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp. 839–852). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders. Montplaisir, J., Allen, R.P., Walters, A.S. & Ferini-Strambi, L. (2005). Restless legs syndrome and periodic limb movements during sleep. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp. 839–852). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders.
go back to reference Noorlander, E. (2008). Misbruik van en verslaving aan medicatie. In Kerssemakers, R. et al. (red.). Drugs en Alcohol: gebruik, misbruik en verslaving, Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Noorlander, E. (2008). Misbruik van en verslaving aan medicatie. In Kerssemakers, R. et al. (red.). Drugs en Alcohol: gebruik, misbruik en verslaving, Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Partinen, M. & Hublin, C. (2005). Epidemiology of sleep disorders. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp. 626–647). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders. Partinen, M. & Hublin, C. (2005). Epidemiology of sleep disorders. In Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. (red.). Principles and practice of sleep medicine (pp. 626–647). Philadelphia, PA: Elsevier Saunders.
go back to reference Perlis, M.L., Jungquist, C., Smith, M.T. & Posner, D. (2005). Cognitive behavioral treatment of insomnia. New York: Springer. Perlis, M.L., Jungquist, C., Smith, M.T. & Posner, D. (2005). Cognitive behavioral treatment of insomnia. New York: Springer.
go back to reference Refinetti, R. (2000). Circadian Physiology. Boca Raton: CRC Press. Refinetti, R. (2000). Circadian Physiology. Boca Raton: CRC Press.
go back to reference Reite, M. (1998). Sleep disorders presenting as psychiatric disorders. Psychiatric Clinics of North America, 21, 591–607. PubMed Reite, M. (1998). Sleep disorders presenting as psychiatric disorders. Psychiatric Clinics of North America, 21, 591–607. PubMed
go back to reference Spoormaker, V.I. (2005). Nightmares. Proefschrift. Universiteit Utrecht. Spoormaker, V.I. (2005). Nightmares. Proefschrift. Universiteit Utrecht.
go back to reference American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition-revised. (DSM-IV-TR). Washington: American Psychiatric Association. American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition-revised. (DSM-IV-TR). Washington: American Psychiatric Association.
go back to reference Hoogduin, C.A.L. & Lange, A. (2000). Stoornissen in de impulscontrole. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Hoogduin, C.A.L. & Lange, A. (2000). Stoornissen in de impulscontrole. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.) (2000). Handboek psychopathologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Marle, H. van (2005). Drangstoornissen. In Hengeveld, M.W. & Balkom A.J.L.M. van (red.). Leerboek psychiatrie (pp. 415–424). Marle, H. van (2005). Drangstoornissen. In Hengeveld, M.W. & Balkom A.J.L.M. van (red.). Leerboek psychiatrie (pp. 415–424).
go back to reference Matthaei, I. (2008). Pyromanie, kleptomanie en andere stoornissen in de impulsbeheersing. In Blansjaar, B.A. et al. (red.). Stoornis en delict (pp. 197–210). Matthaei, I. (2008). Pyromanie, kleptomanie en andere stoornissen in de impulsbeheersing. In Blansjaar, B.A. et al. (red.). Stoornis en delict (pp. 197–210).
go back to reference Meijer, M. (1994). Behandeling van borderline adolescent op een gesloten afdeling. In Derksen, J.J.L. & Groen, H. (red.). Handboek voor de behandeling van borderlinepatiënten (pp. 224–230). Utrecht: De Tijdstroom. Meijer, M. (1994). Behandeling van borderline adolescent op een gesloten afdeling. In Derksen, J.J.L. & Groen, H. (red.). Handboek voor de behandeling van borderlinepatiënten (pp. 224–230). Utrecht: De Tijdstroom.
go back to reference Tervoort, Martin (2009). Forensische psychiatrie, tussen dwang en vrijblijvendheid. Assen: Koninklijke Van Gorcum. Tervoort, Martin (2009). Forensische psychiatrie, tussen dwang en vrijblijvendheid. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
go back to reference Vivien, K., Burt, M.D., Ph.D. Impulse-control disorders not elsewhere classified. In Kaplan, H.I. & Sadock, B.J. (ed.). Comprehensive Textbook of Psychiatry (pp. 1409–1418). 6 th edition. Vivien, K., Burt, M.D., Ph.D. Impulse-control disorders not elsewhere classified. In Kaplan, H.I. & Sadock, B.J. (ed.). Comprehensive Textbook of Psychiatry (pp. 1409–1418). 6 th edition.
go back to reference American Psychiatric Association (1968). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 2 nd edition (DSM-II). Washington, DC: APA. American Psychiatric Association (1968). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 2 nd edition (DSM-II). Washington, DC: APA.
go back to reference American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 4 th edition, text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: APA. American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 4 th edition, text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC: APA.
go back to reference Broeke, E. ten, Heiden, C. van der, Meijer, S. & Hamelink, H. (2008). Cognitieve therapie: De basisvaardigheden. Amsterdam: Boom. Broeke, E. ten, Heiden, C. van der, Meijer, S. & Hamelink, H. (2008). Cognitieve therapie: De basisvaardigheden. Amsterdam: Boom.
go back to reference Heiden, C. van der & Verbraak, M.J.P.M. (2000). Een cognitief-gedragstherapeutisch protocol voor aanpassingsstoornissen. In Derksen, J.J.L. & Staak, C.P.F. van der (red.). Behandelingsstrategieën voor de eerstelijnspsycholoog (pp. 48–66). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Heiden, C. van der & Verbraak, M.J.P.M. (2000). Een cognitief-gedragstherapeutisch protocol voor aanpassingsstoornissen. In Derksen, J.J.L. & Staak, C.P.F. van der (red.). Behandelingsstrategieën voor de eerstelijnspsycholoog (pp. 48–66). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Hoogduin, C.A.L. (1997). Beslisbomen en richtlijnen. In Methorst, G.J., Hoogduin, C.A.L. & Velden, K. van der (red.), Richtlijnen bij kortdurende ambulante behandeling in de geestelijke gezondheidszorg (pp. 83–91). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Hoogduin, C.A.L. (1997). Beslisbomen en richtlijnen. In Methorst, G.J., Hoogduin, C.A.L. & Velden, K. van der (red.), Richtlijnen bij kortdurende ambulante behandeling in de geestelijke gezondheidszorg (pp. 83–91). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Korrelboom, C.W. & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie: Handboek voor theorie en praktijk. Muiderberg: Coutinho. Korrelboom, C.W. & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie: Handboek voor theorie en praktijk. Muiderberg: Coutinho.
go back to reference Portzky, G., Audenart, K. & Heeringen, K. van (2005). Adjustment disorder and the course of the suicidal process in adolescents. Journal of Affective Disorders, 87, 265–270. PubMed Portzky, G., Audenart, K. & Heeringen, K. van (2005). Adjustment disorder and the course of the suicidal process in adolescents. Journal of Affective Disorders, 87, 265–270. PubMed
go back to reference Rijnders, P. (2004). Overzicht, inzicht, uitzicht. Een protocol voor kortdurende psychotherapie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Rijnders, P. (2004). Overzicht, inzicht, uitzicht. Een protocol voor kortdurende psychotherapie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Sanderman, R. (1994). Aanpassingsstoornissen en verwante gebieden. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 (pp. 385–394). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Sanderman, R. (1994). Aanpassingsstoornissen en verwante gebieden. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 (pp. 385–394). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Sanderman, R., Ranchor, A.V. & Schaap, C. (2000). Aanpassingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 451–468). 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Sanderman, R., Ranchor, A.V. & Schaap, C. (2000). Aanpassingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 1 Basisbegrippen (pp. 451–468). 3 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Schaap, C.P.D.R., Bout, J. van den & Schaufeli, W.B. (1996). Aanpassingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 3 (pp. 219–241). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Schaap, C.P.D.R., Bout, J. van den & Schaufeli, W.B. (1996). Aanpassingsstoornissen. In Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (red.). Handboek psychopathologie – deel 3 (pp. 219–241). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Strain, J.J. & Diefenbacher, A. (2008). The adjustment disorders: The conundrums of the diagnoses. Comprehensive Psychiatry, 49, 121–130. PubMed Strain, J.J. & Diefenbacher, A. (2008). The adjustment disorders: The conundrums of the diagnoses. Comprehensive Psychiatry, 49, 121–130. PubMed
go back to reference American Psychiatric Association (1994, 2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition-text revision. Washington, DC: American Psychiatric Association. American Psychiatric Association (1994, 2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 4 th edition-text revision. Washington, DC: American Psychiatric Association.
go back to reference Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR (2001). Lisse: Swets & Zeitlinger. Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR (2001). Lisse: Swets & Zeitlinger.
go back to reference Barlow, D.H. (1986). Causes of sexual dysfunction: the role of anxiety and cognitive interference. J. Consulting clinical psychology, 54:140–148. Barlow, D.H. (1986). Causes of sexual dysfunction: the role of anxiety and cognitive interference. J. Consulting clinical psychology, 54:140–148.
go back to reference Basson, R. (2001). Human sex response cycles. J. Sex Marital Ther, 27, 33–43. PubMed Basson, R. (2001). Human sex response cycles. J. Sex Marital Ther, 27, 33–43. PubMed
go back to reference Cuypere, G. de, Cohen-Kettenis, P. & T’Sjoen, G. (2010). Genderproblemen. In Seksuologie (pp. 395–418). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Cuypere, G. de, Cohen-Kettenis, P. & T’Sjoen, G. (2010). Genderproblemen. In Seksuologie (pp. 395–418). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Editorial American Journal of Psychiatry, 165(10):1240–1241. Editorial American Journal of Psychiatry, 165(10):1240–1241.
go back to reference Eisenberg, N., Damon, W., Lerner, R.M. et al. (2006). Handbook of Childpsychology (pp. 858-932). Chister, UK: John Wiley & Sons. Eisenberg, N., Damon, W., Lerner, R.M. et al. (2006). Handbook of Childpsychology (pp. 858-932). Chister, UK: John Wiley & Sons.
go back to reference Everaerd, W., Laan, E., Both, S. et al. (1999). Female sexuality. In Szuchman L.T., Muscarella F. (eds.). Psychological perspectives on human sexuality (pp. 101–146). New York: Wiley. Everaerd, W., Laan, E., Both, S. et al. (1999). Female sexuality. In Szuchman L.T., Muscarella F. (eds.). Psychological perspectives on human sexuality (pp. 101–146). New York: Wiley.
go back to reference Gijs, L., Laan, E. & Both, S. (2010). Seksuologie (pp. 127–156). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Gijs, L., Laan, E. & Both, S. (2010). Seksuologie (pp. 127–156). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Gijs, L., Laan, E. & Both S. (2010). Seksuologie (pp. 356–390). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Gijs, L., Laan, E. & Both S. (2010). Seksuologie (pp. 356–390). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Kafka, M.P. (2010). Hypersexual Disdorder: A Proposed Diagnosis for DSM-V. Arch Sex Behav, 39, 377–400. PubMed Kafka, M.P. (2010). Hypersexual Disdorder: A Proposed Diagnosis for DSM-V. Arch Sex Behav, 39, 377–400. PubMed
go back to reference Kaplan, Helen Singer (1977). Hypoactive sexual desire. Journal of Sex & Marital Therapy, 3, 1, 3–9. Kaplan, Helen Singer (1977). Hypoactive sexual desire. Journal of Sex & Marital Therapy, 3, 1, 3–9.
go back to reference Kedde, H., Leusink, P. & Verheij, R. (2010). De incidentie van seksuele, reproductieve en relationele problemen in de huisartsenpraktijk. Resultaten van het landelijk informatie netwerk huisartsenzorg. Tijdschrift voor de seksuologie, 34, 67–73. Kedde, H., Leusink, P. & Verheij, R. (2010). De incidentie van seksuele, reproductieve en relationele problemen in de huisartsenpraktijk. Resultaten van het landelijk informatie netwerk huisartsenzorg. Tijdschrift voor de seksuologie, 34, 67–73.
go back to reference Kolthof, E. (2004).Taakopvatting psychosociale hulpverlening versmald. Huisarts en wetenschap, 47:267–269. Kolthof, E. (2004).Taakopvatting psychosociale hulpverlening versmald. Huisarts en wetenschap, 47:267–269.
go back to reference Kuile, M.M. ter, Bulté, I. & Weijenborg, Ph.Th.M. et al. (2009).Therapist-added exposure for women with lifelong vaginismus: a replicated single-case. J. Consul Clin Psychol, 77, 149–159. Kuile, M.M. ter, Bulté, I. & Weijenborg, Ph.Th.M. et al. (2009).Therapist-added exposure for women with lifelong vaginismus: a replicated single-case. J. Consul Clin Psychol, 77, 149–159.
go back to reference Lankveld, J.J.D.M. van (1998). Seksuele disfuncties (pp. 18–20). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Lankveld, J.J.D.M. van (1998). Seksuele disfuncties (pp. 18–20). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Lankveld, J. van, Kuile, M.M. ter & Leusink, P. (2010). Seksuele disfuncties. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Lankveld, J. van, Kuile, M.M. ter & Leusink, P. (2010). Seksuele disfuncties. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Lunsen, R. van & Moorst, B. van (2010). Seksuele disfuncties (pp. 23–40). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Lunsen, R. van & Moorst, B. van (2010). Seksuele disfuncties (pp. 23–40). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Lussier, P., McCann, K. & Beauregard, E. (2008). The etiology of sexual deviance. In Rowland, D.L. & Incrossi, L. Handbook of Sexual and Gender Identity Disorders (pp. 529–557). New York: Wiley. Lussier, P., McCann, K. & Beauregard, E. (2008). The etiology of sexual deviance. In Rowland, D.L. & Incrossi, L. Handbook of Sexual and Gender Identity Disorders (pp. 529–557). New York: Wiley.
go back to reference Marshall, W.L., Fernandez, Y.M. et al. (2003). Process variables in the treatment of sexual offenders: a review of the relevant literature. Agg Violent Behav, 8, 205–234. Marshall, W.L., Fernandez, Y.M. et al. (2003). Process variables in the treatment of sexual offenders: a review of the relevant literature. Agg Violent Behav, 8, 205–234.
go back to reference Masters, W.H. & Johnson, V.E. (1966). Human sexual response. Boston: Little, Brown. Masters, W.H. & Johnson, V.E. (1966). Human sexual response. Boston: Little, Brown.
go back to reference McMahon, C.G. et al. (2008). An evidence-based definition of lifelong premature ejaculation: report of the International Society of Sexual Medice (ISSM) ad hoc committee for the definiton of premature ejaculation. J. Seks Med,1590–1606. McMahon, C.G. et al. (2008). An evidence-based definition of lifelong premature ejaculation: report of the International Society of Sexual Medice (ISSM) ad hoc committee for the definiton of premature ejaculation. J. Seks Med,1590–1606.
go back to reference Meston, C.M. & Buss, D.M. (2007) Why humans have sex. Arch Sex Behav, 36, 477–507. PubMed Meston, C.M. & Buss, D.M. (2007) Why humans have sex. Arch Sex Behav, 36, 477–507. PubMed
go back to reference Seksuele gezondheid in Nederland (2006). Rutgers Nisso Groep Rapport. Seksuele gezondheid in Nederland (2006). Rutgers Nisso Groep Rapport.
go back to reference Seksuele gezondheid in Nederland (2009). Rutgers Nisso Groep Rapport. Seksuele gezondheid in Nederland (2009). Rutgers Nisso Groep Rapport.
go back to reference Slob, K., Vink, C.W, Moors J.P.C & Everaerd, W. (1998). Leerboek seksuologie (pp. 200–241). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Slob, K., Vink, C.W, Moors J.P.C & Everaerd, W. (1998). Leerboek seksuologie (pp. 200–241). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Slob, K., Vink, C.W, Moors J.P.C & Everaerd, W. (1998). Leerboek seksuologie (pp. 242–275). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Slob, K., Vink, C.W, Moors J.P.C & Everaerd, W. (1998). Leerboek seksuologie (pp. 242–275). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Waldinger, M.D. (2002). The neurobiological approach to premature ejaculation. Journal of Urology, 168, 2359–2367. PubMed Waldinger, M.D. (2002). The neurobiological approach to premature ejaculation. Journal of Urology, 168, 2359–2367. PubMed
go back to reference Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (2008). Handboek psychopathologie (pp. 353–393). 4 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Vandereycken, W., Hoogduin, C.A.L. & Emmelkamp, P.M.G. (2008). Handboek psychopathologie (pp. 353–393). 4 e druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
go back to reference Vennix, P. (1990). Forum: Een beperkte blik binnen de seksuologie. Tijdschrift voor Seksuologie, 14:39–45. Vennix, P. (1990). Forum: Een beperkte blik binnen de seksuologie. Tijdschrift voor Seksuologie, 14:39–45.
go back to reference Zucker, K.J. (2010). Reports from the DSM-V Work Group on Sexual and Gender Identity Disorders. Arch Sex Behav, 39, 217–220. PubMed Zucker, K.J. (2010). Reports from the DSM-V Work Group on Sexual and Gender Identity Disorders. Arch Sex Behav, 39, 217–220. PubMed
Metagegevens
Titel
Psychiatrische ziektebeelden
Auteurs
IJ.D. Jüngen
R. Keet
P.F.J. Schulte
Ch. van Boeijen
R. Vroon
T.A. Kuut
T. de Man
A. van der Laan
G.A. Kerkhof
E. Beld
C. van der Heiden
E.S.J. Roorda
Copyright
2014
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-0299-4_5