Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander hoofdstuk

Gepubliceerd in:
Omslag van het boek

2016 | OriginalPaper | Hoofdstuk

1. Polyfarmacie en multimorbiditeit (praktijk)

Auteur : Carolien Sino

Gepubliceerd in: Werken met thuiswonende kwetsbare ouderen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Kwetsbaarheid, multimorbiditeit, comorbiditeit en polyfarmacie zijn verschillende begrippen. Er bestaat echter een overlap tussen deze gezondheidsaspecten. Zo spelen leeftijd en medicatie binnen alle begrippen een rol. Aan de hand van een casus over een alleenstaande, kwetsbare mevrouw, die ten gevolge van verkeerd medicatiegebruik ten val kwam en niet terugkeerde naar haar eigen huis, worden polyfarmacie en multimorbiditeit bekeken. Jaren geleden was de situatie van deze mevrouw als voldongen feit geaccepteerd, immers ‘ouderdom komt met gebreken’. Sinds enkele jaren is er echter een paradigmashift gaande: niet meer verzorgen, maar ervoor zorgen dat mensen voor zichzelf zorgen. Dit vraagt om een doordacht preventiebeleid, het begeleiden van zelfmanagement van kwetsbare ouderen, het tijdig herkennen van signalen die kunnen duiden op naderende problemen, bij voorkeur door de oudere zelf, zodat door vroegtijdig ingrijpen erger voorkomen kan worden. De steeds groter wordende groep kwetsbare ouderen in Nederland lijkt gebaat bij een dergelijk aanpak.
Literatuur
go back to reference Bergqvist M, Ulfvarson J, Karlsson E. Nurse-les medication reviews and the quality of drug treatment of elderly hospitalized patients. Eur J Clin Pharmacol. 2009;65(11):1089–96. CrossRefPubMed Bergqvist M, Ulfvarson J, Karlsson E. Nurse-les medication reviews and the quality of drug treatment of elderly hospitalized patients. Eur J Clin Pharmacol. 2009;65(11):1089–96. CrossRefPubMed
go back to reference Beijer HJM, Blaey CJ de. Hospitalisations caused by adverse drug reactions (ADR): a meta-analysis of observational studies. Pharm World Sci. 2002;24:46–54. Beijer HJM, Blaey CJ de. Hospitalisations caused by adverse drug reactions (ADR): a meta-analysis of observational studies. Pharm World Sci. 2002;24:46–54.
go back to reference Bemt MLAP van den, Egberts CGT, Leendertse A, Belitser SV, Koenderink T, Kiesels B, Souverein PC. Hospital Admissons Related to Medication (HARM). Een prospectief, multicenter onderzoek naar geneesmiddel gerelateerde ziekenhuisopnames. 2006. www.​harm-onderzoek.​nl (toegang ontleend september 2015). Bemt MLAP van den, Egberts CGT, Leendertse A, Belitser SV, Koenderink T, Kiesels B, Souverein PC. Hospital Admissons Related to Medication (HARM). Een prospectief, multicenter onderzoek naar geneesmiddel gerelateerde ziekenhuisopnames. 2006. www.​harm-onderzoek.​nl (toegang ontleend september 2015).
go back to reference Campen C van. Kwetsbare ouderen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2011. Campen C van. Kwetsbare ouderen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2011.
go back to reference Deeg M, Puts M. Het kwetsbare succes van ouder worden. Tijdschrift voor verpleeghuiskunde. 2007;32(5):147–51. Deeg M, Puts M. Het kwetsbare succes van ouder worden. Tijdschrift voor verpleeghuiskunde. 2007;32(5):147–51.
go back to reference Fried LP, Ferrucci L, Darer J, et al. Untangeling the concepts of disability, frailty, and comorbidity: implications for improved targeting and care. J Gerontol A Bio Sci Med Sci. 2004;59:255–63. CrossRef Fried LP, Ferrucci L, Darer J, et al. Untangeling the concepts of disability, frailty, and comorbidity: implications for improved targeting and care. J Gerontol A Bio Sci Med Sci. 2004;59:255–63. CrossRef
go back to reference Garfield S, Barber N, Walley P, Willsion A, Elisasson L. Quality of medication use in primay care- mapping the problem, working to a solution: a systematic review of the literature. BMC Med. 2009;7:50. Garfield S, Barber N, Walley P, Willsion A, Elisasson L. Quality of medication use in primay care- mapping the problem, working to a solution: a systematic review of the literature. BMC Med. 2009;7:50.
go back to reference Gezondheidsraad. Preventie bij ouderen: focus op zelfredzaamheid. Den Haag: Gezondheidsraad, 2009; publicatienr. 2009/07. Gezondheidsraad. Preventie bij ouderen: focus op zelfredzaamheid. Den Haag: Gezondheidsraad, 2009; publicatienr. 2009/07.
go back to reference Hoeymans N, Schellevis FC (NIVEL), Oostrom SH van (RIVM), Gijsen R (RIVM). Wat is een chronische ziekte en wat is multimorbiditeit? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, http://​www.​nationaalkompas.​nl.​pdf Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidstoestand\Ziekten en aandoeningen\Chronische ziekten en multimorbiditeit, 14 sept 2015. Hoeymans N, Schellevis FC (NIVEL), Oostrom SH van (RIVM), Gijsen R (RIVM). Wat is een chronische ziekte en wat is multimorbiditeit? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, http://​www.​nationaalkompas.​nl.​pdf Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidstoestand\Ziekten en aandoeningen\Chronische ziekten en multimorbiditeit, 14 sept 2015.
go back to reference Hoogerduijn JG, Schuurmans MJ. Kwaliteit van zorg voor ouderen thuis en in het ziekenhuis, aanbevelingen vanuit de wetenschap met accent op verpleegkunde RVZ advies. 2012. Hoogerduijn JG, Schuurmans MJ. Kwaliteit van zorg voor ouderen thuis en in het ziekenhuis, aanbevelingen vanuit de wetenschap met accent op verpleegkunde RVZ advies. 2012.
go back to reference Lemmens LC, Weda M. Polyfarmacie bij kwetsbare ouderen: inventarisatie van risico’s en mogelijke interventiestrategieën. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 2013. Lemmens LC, Weda M. Polyfarmacie bij kwetsbare ouderen: inventarisatie van risico’s en mogelijke interventiestrategieën. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 2013.
go back to reference Multi Disciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen. Nederlands Huisartsen Genootschap. 2012. Multi Disciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen. Nederlands Huisartsen Genootschap. 2012.
go back to reference Plaisier I, Broese van Groenou M, Deeg DJH. VWS vraag 2011. Kwetsbare ouderen: Zorg of geen zorg? 2011. Plaisier I, Broese van Groenou M, Deeg DJH. VWS vraag 2011. Kwetsbare ouderen: Zorg of geen zorg? 2011.
go back to reference Schellevis FG. Je gaat het pas zien als je het door hebt: Multimorbiditeit in de huisartsenpraktijk. Oratie NIVEL/VU. 2006. Schellevis FG. Je gaat het pas zien als je het door hebt: Multimorbiditeit in de huisartsenpraktijk. Oratie NIVEL/VU. 2006.
go back to reference Sino. Medication Management in Homecare Patients. Proefschrift: Universiteit Utrecht. 2013. Sino. Medication Management in Homecare Patients. Proefschrift: Universiteit Utrecht. 2013.
go back to reference Sino CG, Bouvy, Jansen PA, Schop IM, Egberts TC, Schuurmans MJ. Signs and symptoms indicative of potentioal adverse drug reactions in homecare patients. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(12):920–5. Sino CG, Bouvy, Jansen PA, Schop IM, Egberts TC, Schuurmans MJ. Signs and symptoms indicative of potentioal adverse drug reactions in homecare patients. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(12):920–5.
go back to reference Sino CGM, Sietsema M, Egberts CG, Schuurmans MJ. Medication management capacity in relation to cognition and self-management skills in community-dwelling older people with polypharmacy. J Nutr Health Aging. 2014;18(1):44–9. Sino CGM, Sietsema M, Egberts CG, Schuurmans MJ. Medication management capacity in relation to cognition and self-management skills in community-dwelling older people with polypharmacy. J Nutr Health Aging. 2014;18(1):44–9.
go back to reference Sociaal en Cultureel Planbureau. Kwetsbare ouderen. In: C. van Campen (red). 2011. Sociaal en Cultureel Planbureau. Kwetsbare ouderen. In: C. van Campen (red). 2011.
go back to reference Vliet M van. Schuurmans M, Grypdonck M. Duijnstee M. Improper intake of medication by elders- insights on contributing factors: a review of the literature. Res Theory Nurs Pract Spraing. 2006;20(1):79–93. Vliet M van. Schuurmans M, Grypdonck M. Duijnstee M. Improper intake of medication by elders- insights on contributing factors: a review of the literature. Res Theory Nurs Pract Spraing. 2006;20(1):79–93.
Metagegevens
Titel
Polyfarmacie en multimorbiditeit (praktijk)
Auteur
Carolien Sino
Copyright
2016
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-1156-9_1