Skip to main content
Top

2019 | OriginalPaper | Hoofdstuk

29. Palliatieve zorg

Auteur : Dr. M. J. M. Adriaansen

Gepubliceerd in: Klinisch redeneren bij ouderen

Uitgeverij: Bohn Stafleu van Loghum

share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

Palliatieve zorg begint meestal met ziektegerichte palliatie. Deze gaat geleidelijk over in symptoomgerichte palliatie, gevolgd door palliatie in de stervensfase. Na het overlijden is er nazorg voor de nabestaanden. De aandacht voor palliatieve zorg richtte zich voorheen vooral op kankerpatiënten, maar tegenwoordig ook steeds meer op patiënten met orgaanfalen en ouderdom/dementie. Bij deze aandoeningen is de palliatieve fase minder duidelijk gemarkeerd. Om tot een goede vaststelling van de belangrijkste problemen en de beïnvloedende factoren te komen, gebruiken we de term ‘palliatief redeneren’. Palliatief redeneren heeft als doel de communicatie en de kwaliteit van zorg te verbeteren. Het is in de palliatieve fase belangrijk om aan proactieve zorgplanning te doen. Hierbij worden afspraken gemaakt over de in te zetten (medische) interventies, bijvoorbeeld over het stoppen van medische handelingen of over beslissingen rondom het levenseinde. Door proactieve zorgplanning voelen patiënten en hun naasten zich goed geïnformeerd en kunnen zij tijdig hun zaken regelen.
Literatuur
go back to reference Abarshi, E., Echteld, M., Van den Block, L., Donker, G., Deliens, L., & Onwuteaka-Philipsen, B. (2010). Transitions between care settings in the end of life in the Netherlands. Results from a nationwide study. Palliative Medicine, 24(2), 166–174. Abarshi, E., Echteld, M., Van den Block, L., Donker, G., Deliens, L., & Onwuteaka-Philipsen, B. (2010). Transitions between care settings in the end of life in the Netherlands. Results from a nationwide study. Palliative Medicine, 24(2), 166–174.
go back to reference Boddaert, M., Douma, J., Dijxhoorn, F., & Bijkerk, M. (2017). Kwaliteitskader palliatieve zorg in Nederland (2017). Utrecht: IKNL. Geraadpleegd via www.iknl.nl. Boddaert, M., Douma, J., Dijxhoorn, F., & Bijkerk, M. (2017). Kwaliteitskader palliatieve zorg in Nederland (2017). Utrecht: IKNL. Geraadpleegd via www.​iknl.​nl.
go back to reference De Graeff, A., Van Bommel, J. M. P., Van Deijck, R. H. P. D., Van den Eynden, B. R. L. C., Krol, R. J. A., Oldenmenger, W. H., et al. (Red.). (2010). Palliatieve zorg. Richtlijnen voor de praktijk. Utrecht: Vereniging van Integrale Kankercentra. De Graeff, A., Van Bommel, J. M. P., Van Deijck, R. H. P. D., Van den Eynden, B. R. L. C., Krol, R. J. A., Oldenmenger, W. H., et al. (Red.). (2010). Palliatieve zorg. Richtlijnen voor de praktijk. Utrecht: Vereniging van Integrale Kankercentra.
go back to reference Evans, N., Roeline, H., Pasman, W., Donker, G. E., Deliens, L., Van den Block, L., et al. (2014). End of life care in general practice. A cross section retrospective survey of ‘cancer’, ‘organ failure’ and ‘old age/dementia patients’. Palliative Medicine, 26, 965–975.CrossRef Evans, N., Roeline, H., Pasman, W., Donker, G. E., Deliens, L., Van den Block, L., et al. (2014). End of life care in general practice. A cross section retrospective survey of ‘cancer’, ‘organ failure’ and ‘old age/dementia patients’. Palliative Medicine, 26, 965–975.CrossRef
go back to reference Koekoek, B. (2014). Regie over de plaats van sterven (afstudeeronderzoek Universiteit Utrecht). Geraadpleegd via www.nptz.nl. Koekoek, B. (2014). Regie over de plaats van sterven (afstudeeronderzoek Universiteit Utrecht). Geraadpleegd via www.​nptz.​nl.
go back to reference Lynn, J., & Adamson, D. M. (2003). Living well at the end of life. Santa Monica: RAND. Lynn, J., & Adamson, D. M. (2003). Living well at the end of life. Santa Monica: RAND.
go back to reference Middelburg-Hebley, M., Galesloot, C., & Jansen-Segers, M. (2014). Palliatieve zorg in beeld. Utrecht: IKNL. Middelburg-Hebley, M., Galesloot, C., & Jansen-Segers, M. (2014). Palliatieve zorg in beeld. Utrecht: IKNL.
go back to reference Murray, S. A., & Boyd, K. (2010). Recognizing key transitions in the end of life care. British Medical Journal, 16, 341. Murray, S. A., & Boyd, K. (2010). Recognizing key transitions in the end of life care. British Medical Journal, 16, 341.
go back to reference Murray, S. A., Kendall, M., Boyd, K., & Sheik, A. (2005). Illness trajectories and palliative care. British Medical Journal, 330, 1007–1011.CrossRef Murray, S. A., Kendall, M., Boyd, K., & Sheik, A. (2005). Illness trajectories and palliative care. British Medical Journal, 330, 1007–1011.CrossRef
go back to reference Van den Akker, P., & Luijkx, K. (2005). Waar wilt u doodgaan? Keuzen en overwegingen. Tilburg: IVA. Van den Akker, P., & Luijkx, K. (2005). Waar wilt u doodgaan? Keuzen en overwegingen. Tilburg: IVA.
go back to reference Van Soest-Poortvliet, M., Van der Steen, J., De Vet, H., Onwuteaka-Philipsen, B., Deliens, L., & Hertogh, C. (2013). Het plannen van zorg in de laatste levensfase bij dementie. Amsterdam: VUmc. Geraadpleegd via www.venvn.nl. Van Soest-Poortvliet, M., Van der Steen, J., De Vet, H., Onwuteaka-Philipsen, B., Deliens, L., & Hertogh, C. (2013). Het plannen van zorg in de laatste levensfase bij dementie. Amsterdam: VUmc. Geraadpleegd via www.​venvn.​nl.
Metagegevens
Titel
Palliatieve zorg
Auteur
Dr. M. J. M. Adriaansen
Copyright
2019
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
DOI
https://doi.org/10.1007/978-90-368-2155-1_29