Skip to main content
main-content
Top

23-09-2015 | Nieuws

Overeenkomsten tussen alzheimer en schizofrenie

Auteur:
Marijke Simons

'Samenklonterende eiwitten, op hol geslagen stress- en immuunsystemen dopaminetekorten. In technisch opzicht lijken neurologische en psychiatrische ziekten op elkaar', schrijft Margreet Vermeulen in de wetenschapsbijlage van de Volkskrant naar aanleiding van haar interview met Iris Sommer, hoogleraar psychotische aandoeningen.

Overeenkomstige ziektebeelden

Elke breinaandoening beïnvloedt zowel de motoriek als de stemming, het gevoel en het gedrag, dat is in het kort wat Iris Sommer met haar boek 'Haperende hersenen' wil aantonen. In het boek worden de overeenkomsten van ziektebeelden van negen mensen met een hersenziekte onder de loep genomen. Iris Sommer behoort tot de 'wij-zijn-ons-brein-school' van neuroloog en hersenonderzoeker Dick Swaab, die het voorwoord in haar boek schreef.

Dat aandoeningen als depressie en schizofrenie breinziektes zijn, staat niet voor iedereen vast. Psychiater Jim van Os is het daar niet helemaal mee eens, hij denkt dat mensen die  een depressie of een psychose ontwikkelen een andere kant van het spectrum bestrijken en dat klachten die met schizofrenie gepaard gaan te uiteenlopend zijn om van een en dezelfde ziekte te spreken. Hij erkent dat het ontkennen van een hersenaandoening bij depressie of psychose niet meer van deze tijd is, maar benadrukt dat de heterogeniteit overal in de geneeskunde voorkomt, vanwege onderliggende mechanismen. Bijvoorbeeld bij cardiologie: de een krijgt hartfalen als gevolg van een zieke hartspier, de ander als gevolg van hartinfarcten in het verleden.

Oorzaak of gevolg?

De hamvraag in deze is natuurlijk: Zijn eiwitopeenhopingen, een overactief immuunsysteem of een verstoring van de aanmaak van boodschapperstoffen de oorzaak van hersenziekten of juist het gevolg daarvan?

Sommer: 'Van dopamine als oorzaak voor psychose weten we dat vrij zeker. In het verleden zijn experimenten gedaan met drugs die dopamineverhogend werken en psychoses veroorzaken. Denk aan amfetamine of cocaïne. Zodra je weer stopt met die drugs zijn de psychoses over. Dat duidt op een causale relatie.' Onderzoek naar de biologische oorzaken van psychiatrische aandoeningen heeft er ook voor gezorgd dat anti-psychotica ontwikkeld werden die dopamine kunnen reguleren, waarmee een psychose opeens een behandelbare stoornis werd. Daardoor kunnen acht van de tien mensen met schyzofrenie nu thuis blijven wonen.

Ontstekkingsremmers in zeer vroeg stadium

Over korte termijn resultaten van nieuwe neuro-wetenschappelijke inzichten is Sommer optimistisch. Zij verwacht dat nieuwe technieken ons in staat zullen stellen hersenaandoeningen eerder te diagnosticeren. Bijvoorbeeld door hersenscans te maken van mensen met een verhoogd risico op bepaalde erfelijke hersenaandoeningen. Zij verwacht dat ontstekingsremmers het verloop van parkinson, alzheimer en schizofrenie in een zeer vroeg stadium kunnen afremmen. Hoe later tijdens de ontwikkeling van de hersenziekte hoe minder kans op slagen, omdat de plasticiteit van de hersenen in de loop der jaren afneemt. Om nogmaals de vergelijking met cardiologie te maken, vroeger kwam de cardioloog pas in actie na de eerste hartaanval, nu wordt er al bijgestuurd wanneer iemand een hoog cholesterol of een hoge bloeddruk heeft. Deze weg zal de neurologie ook moeten bewandelen, aldus Iris Sommer.

Bron: Sir Edmund, Volkskrant  

Gerelateerd

Onze productaanbevelingen

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijf je als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen jouw vak. Met het online abonnement heb je toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kun je op je gemak en wanneer het jou het beste uitkomt verdiepen in jouw vakgebied.

Beeldrechten