Skip to main content
main-content
Top

Tip

Swipe om te navigeren naar een ander artikel

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Psychotherapie 1/2009

01-02-2009 | Artikelen

Over de rol van de neurobiologie in de psychotherapie

Auteur: Gabe Leigh-Valles

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Psychotherapie | Uitgave 1/2009

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

Samenvatting

De opmars van de neurowetenschappen in de GGZ gaat gepaard met veel onduidelijkheid over de status die de neurobiologie binnen de psychiatrie zal verwerven, en over de vraag hoe ver de theoretische en praktische implicaties hiervan zullen reiken. Deze onduidelijkheid is in sterke mate te wijten aan reductionistische interpretaties van neurobiologisch onderzoek, waarin verstoorde neurobiologische processen als de echte oorzaak van psychopathologisch gedrag worden gepostuleerd. Dit reductionisme staat een vruchtbare discussie tussen de twee disciplines in de weg.
In dit artikel wordt geschetst op welke manier de neurobiologie voor de psychotherapie van waarde kan zijn, welke beperkingen inherent zijn aan de neurobiologie en wat er moet gebeuren om de discussie tussen deze disciplines op gang te brengen. De neurobiologie blijkt een waardevolle bijdrage te kunnen leveren aan de wetenschappelijke basis van de psychotherapie, maar heeft weinig toe te voegen aan het ambacht van de psychotherapie.
Elke interpretatie van neurobiologische toepassingen in de psychotherapie is een manifestatie van het mind-bodyprobleem, wat wetenschapsfilosofische bemoeienis onvermijdelijk maakt. Het standpunt dat neurobiologische processen psychopathologische gedragsmanifestaties kunnen verklaren, blijkt niet houdbaar. Door de twee disciplines te beschouwen als gescheiden, complementaire beschrijvingsniveaus komt een vruchtbare samenwerking dichterbij.

Met onderstaand(e) abonnement(en) heeft u direct toegang:

BSL Psychologie Totaal

Met BSL Psychologie Totaal blijf je als professional steeds op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen binnen jouw vak. Met het online abonnement heb je toegang tot een groot aantal boeken, protocollen, vaktijdschriften en e-learnings op het gebied van psychologie en psychiatrie. Zo kun je op je gemak en wanneer het jou het beste uitkomt verdiepen in jouw vakgebied.

Tijdschrift voor Psychotherapie

Het Tijdschrift voor Psychotherapie biedt informatie over nieuwe ontwikkelingen in de psychotherapie in binnen- en buitenland, over opleidingen, over wetenschappelijk onderzoek, over casuïstiek, over boeken en congressen.

Literatuur
go back to reference Amini, F., Lewis, T., Lannon, R., Louie, A., Baumbacher, G., McGuinness, T., & Schiff, E.Z. (1996). Affect, attachment, memory: Contributions toward psychobiologic integration. Psychiatry, 59, 213-239. Amini, F., Lewis, T., Lannon, R., Louie, A., Baumbacher, G., McGuinness, T., & Schiff, E.Z. (1996). Affect, attachment, memory: Contributions toward psychobiologic integration. Psychiatry, 59, 213-239.
go back to reference Brody, A.L., Saxena, S., Stoessel, P., Gillies, L.A., Fairbanks, L.A., Alborzian, S., Phelps, M.E., Huang, S., Wu, H., Ho, M.L., & Ho, M.K. (2001). Regional brain metabolic changes in patients with major depression treated with either paroxetine or interpersonal therapy. Archives of General Psychiatry, 58, 631-640. Brody, A.L., Saxena, S., Stoessel, P., Gillies, L.A., Fairbanks, L.A., Alborzian, S., Phelps, M.E., Huang, S., Wu, H., Ho, M.L., & Ho, M.K. (2001). Regional brain metabolic changes in patients with major depression treated with either paroxetine or interpersonal therapy. Archives of General Psychiatry, 58, 631-640.
go back to reference Davidson, L.L., & Heinrichs, R.W. (2003). Quantification of frontal and temporal lobe brain-imaging findings inschizophrenia: A meta-analysis. Psychiatry Research: Neuroimaging, 122, 69-87. Davidson, L.L., & Heinrichs, R.W. (2003). Quantification of frontal and temporal lobe brain-imaging findings inschizophrenia: A meta-analysis. Psychiatry Research: Neuroimaging, 122, 69-87.
go back to reference Etkin, A., Phil, M., Pittenger, C., Polan, H.J., & Kandel, E.R. (2005). Toward a neurobiology of psychotherapy: Basic science and clinical applications. Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neuroscience, 17, 145-158. Etkin, A., Phil, M., Pittenger, C., Polan, H.J., & Kandel, E.R. (2005). Toward a neurobiology of psychotherapy: Basic science and clinical applications. Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neuroscience, 17, 145-158.
go back to reference Fuchs, T. (2004). Neurobiology and psychotherapy: An emerging dialogue. Current Opinion in Psychiatry, 17, 479-485. Fuchs, T. (2004). Neurobiology and psychotherapy: An emerging dialogue. Current Opinion in Psychiatry, 17, 479-485.
go back to reference Furmark, T., Tillfors, M., Marteinsdottir, I., Fischer, H., Pissiota, A, Langstrom, B. & Fredrikson, M. (2002). Common changes in cerebral blood flow in patients with social phobia treated with citalopram or cognitive-behavioral therapy. Archives of General Psychiatry, 59, 425-433. Furmark, T., Tillfors, M., Marteinsdottir, I., Fischer, H., Pissiota, A, Langstrom, B. & Fredrikson, M. (2002). Common changes in cerebral blood flow in patients with social phobia treated with citalopram or cognitive-behavioral therapy. Archives of General Psychiatry, 59, 425-433.
go back to reference Glas, G. (2004). Emotie, neurobiologie en de toekomst van de psychotherapie. Tijdschrift voor Psychotherapie, 30, 6-21. Glas, G. (2004). Emotie, neurobiologie en de toekomst van de psychotherapie. Tijdschrift voor Psychotherapie, 30, 6-21.
go back to reference Keshavan, M.S., Tandon, R., Boutros, N.N., & Nasrallah, H.A. (2008). Schizophrenia, ‘just the facts’: What we know in 2008. Part 3: Neurobiology. Schizophrenia Research, 106, 89-107. Keshavan, M.S., Tandon, R., Boutros, N.N., & Nasrallah, H.A. (2008). Schizophrenia, ‘just the facts’: What we know in 2008. Part 3: Neurobiology. Schizophrenia Research, 106, 89-107.
go back to reference Koerselman, G.F. (1998) Biologische psychotherapie. MGv, 53, 715-731. Koerselman, G.F. (1998) Biologische psychotherapie. MGv, 53, 715-731.
go back to reference Mayberg, H.S., Brannan, S.K., Mahurin, R.K., Jerabek, P.A., Brickman, J.S., Tekell, J.L., Silva, J.A., McGinnis, S., Glass, T.G., Martin C.C. & Fox, P.T. (1997) Cingulate function in depression: a potential predictor of treatment response. Neuroreport, 8, 1057-1061. Mayberg, H.S., Brannan, S.K., Mahurin, R.K., Jerabek, P.A., Brickman, J.S., Tekell, J.L., Silva, J.A., McGinnis, S., Glass, T.G., Martin C.C. & Fox, P.T. (1997) Cingulate function in depression: a potential predictor of treatment response. Neuroreport, 8, 1057-1061.
go back to reference Martin, S.D., Martin, E., Rai, S.S., Richardson, M.A. & Royall, R. (2001). Brain blood flow changes in depressed patients treated with interpersonal therapy or venlafaxine hydrochloride. Archives of General Psychiatry, 58, 641-648. Martin, S.D., Martin, E., Rai, S.S., Richardson, M.A. & Royall, R. (2001). Brain blood flow changes in depressed patients treated with interpersonal therapy or venlafaxine hydrochloride. Archives of General Psychiatry, 58, 641-648.
go back to reference Pizzagalli, D., Pascual-Marqui, R.D., Nitschke, J.B., Oakes, T.R., Larson, C.L., Abercrombie, H.C., Schaefer, S.M., Koger, J.V., Benca R.M. & Davidson, R.J. (2001). Anterior cingulate activity as a predictor of degree of treatment response in major depression: evidence from brain electrical tomography analysis. American Journal of Psychiatry, 158, 405-415. Pizzagalli, D., Pascual-Marqui, R.D., Nitschke, J.B., Oakes, T.R., Larson, C.L., Abercrombie, H.C., Schaefer, S.M., Koger, J.V., Benca R.M. & Davidson, R.J. (2001). Anterior cingulate activity as a predictor of degree of treatment response in major depression: evidence from brain electrical tomography analysis. American Journal of Psychiatry, 158, 405-415.
go back to reference Shorter, E. (1998). Een geschiedenis van de psychiatrie. Amsterdam: Ambo. Shorter, E. (1998). Een geschiedenis van de psychiatrie. Amsterdam: Ambo.
Metagegevens
Titel
Over de rol van de neurobiologie in de psychotherapie
Auteur
Gabe Leigh-Valles
Publicatiedatum
01-02-2009
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Tijdschrift voor Psychotherapie / Uitgave 1/2009
Print ISSN: 0165-1188
Elektronisch ISSN: 1876-5637
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03080469