Skip to main content
Top
Gepubliceerd in: Kind en adolescent 1/2000

01-03-2000 | Casuïstiek

Opvoedingsondersteuning en intergenerationele overdracht van gehechtheid: Kan de cirkel worden doorbroken?

Een casusbeschrijving

Auteurs: Dr. F. Juffer, M. G. C. Duyvesteyn, Drs. M. H. van IJzendoorn

Gepubliceerd in: Kind en adolescent | Uitgave 1/2000

Log in om toegang te krijgen
share
DELEN

Deel dit onderdeel of sectie (kopieer de link)

  • Optie A:
    Klik op de rechtermuisknop op de link en selecteer de optie “linkadres kopiëren”
  • Optie B:
    Deel de link per e-mail

semenvatting

Deze case–study beschrijft een interventie in een gezin met een onveilig gehechte moeder. Op grond van het Gehechtheidsbiografisch Interview op het instituut werd vastgesteld dat de moeder een onveilige mentale representatie van gehechtheid heeft. In een huisbezoek werden tevens video–opnamen van de moeder–kindinteractie gemaakt. Het gedrag van deze moeder werd als weinig sensitief–responsief beoordeeld. Tijdens vier huisbezoeken krijgt de moeder drie vormen van opvoedingsondersteuning. Na de vier interventiesessies werd moeders gedrag in interactie met haar kind als sensitiever beoordeeld. Tijdens de Vreemde–Situatieprocedure werd de gehechtheidsrelatie tussen moeder en kind bovendien als veilig beoordeeld. Toch bleek de moeder ook bij een tweede afname van het Gehechtheidsbiografisch Interview een onveilige gehechtheidsrepresentatie te hebben. Mogelijke implicaties van deze resultaten worden besproken.
Voetnoten
1
(Gemiddelde) beoordelingen door twee onafhankelijke codeurs.
 
2
Het gaat steeds om negenpuntsschalen, de 1 is de laagste score en de 9 de hoogste.
 
3
Het gaat steeds om negenpuntsschalen, de 1 is de laagste score en de 9 de hoogste.
 
4
Op de voormeting werd Ds4 (angst voor verlies van het kind) als extra classificatie gegeven en op de nameting U5 (score van 5 voor onverwerkt verlies). In de interventie wordt niet specifiek ingegaan op (het verwerken van) verlies. Deze classificaties worden hier om die reden buiten beschouwing gelaten.
 
5
Op de voormeting werd Ds4 (angst voor verlies van het kind) als extra classificatie gegeven en op de nameting U5 (score van 5 voor onverwerkt verlies). In de interventie wordt niet specifiek ingegaan op (het verwerken van) verlies. Deze classificaties worden hier om die reden buiten beschouwing gelaten.
 
Literatuur
go back to reference Ainsworth, M.D.S., Blehar, M.C., Waters, E. & Wall, S. (1978). Patterns of attachment. A psychological study of the Strange Situation. Hillsdale NJ: Lawrence Erlbaum. Ainsworth, M.D.S., Blehar, M.C., Waters, E. & Wall, S. (1978). Patterns of attachment. A psychological study of the Strange Situation. Hillsdale NJ: Lawrence Erlbaum.
go back to reference Boom, D.C. van den (1988). Neonatal irritability and the development of attachment: Observation and intervention. Academisch proefschrift, Rijksuniversiteit Leiden, Leiden. Boom, D.C. van den (1988). Neonatal irritability and the development of attachment: Observation and intervention. Academisch proefschrift, Rijksuniversiteit Leiden, Leiden.
go back to reference Bowlby, J. (1988). A secure base. Clinical applications of attachment theory. Londen: Tavistock/Routledge. Bowlby, J. (1988). A secure base. Clinical applications of attachment theory. Londen: Tavistock/Routledge.
go back to reference Carter, S.L., Osofsky, J.D. & Hann, D.M. (1991). Speaking for the baby: A therapeutic intervention with adolescent mothers and their infants. Infant Mental Health Journal, 12, 291–301. CrossRef Carter, S.L., Osofsky, J.D. & Hann, D.M. (1991). Speaking for the baby: A therapeutic intervention with adolescent mothers and their infants. Infant Mental Health Journal, 12, 291–301. CrossRef
go back to reference Fraiberg, S., Adelson, E. & Shapiro, V. (1975). Ghosts in the nursery: A psychoanalytic approach to the problems of impaired infant–mother relationships. Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 14, 387–422. CrossRefPubMed Fraiberg, S., Adelson, E. & Shapiro, V. (1975). Ghosts in the nursery: A psychoanalytic approach to the problems of impaired infant–mother relationships. Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 14, 387–422. CrossRefPubMed
go back to reference George, C., Kaplan, N. & Main, M. (1985). Adult Attachment Interview. Ongepubliceerd manuscript. Universiteit van Californië, Berkeley. George, C., Kaplan, N. & Main, M. (1985). Adult Attachment Interview. Ongepubliceerd manuscript. Universiteit van Californië, Berkeley.
go back to reference Juffer, F. (1993). Verbonden door adoptie. Een experimenteel onderzoek naar hechting en competentie in gezinnen met een adoptiebaby. Amersfoort: Academische uitgeverij. Juffer, F. (1993). Verbonden door adoptie. Een experimenteel onderzoek naar hechting en competentie in gezinnen met een adoptiebaby. Amersfoort: Academische uitgeverij.
go back to reference Juffer, F., IJzendoorn, M.H. van & Duyvesteyn, M.G.C. (1994). Opvoedingsondersteuning en intergenerationele overdracht van gehechtheid: Een overzicht van interventiestudies. Kind en Adolescent, 15, 204–221. CrossRef Juffer, F., IJzendoorn, M.H. van & Duyvesteyn, M.G.C. (1994). Opvoedingsondersteuning en intergenerationele overdracht van gehechtheid: Een overzicht van interventiestudies. Kind en Adolescent, 15, 204–221. CrossRef
go back to reference Lambermon, M.W.E. & IJzendoorn, M.H. van (1989). De effecten van voorlichting over vroegkinderlijke opvoeding met video of folder. Nederlands Tijdschrift voor Opvoeding, Vorming en Onderwijs, 5, 350–361. Lambermon, M.W.E. & IJzendoorn, M.H. van (1989). De effecten van voorlichting over vroegkinderlijke opvoeding met video of folder. Nederlands Tijdschrift voor Opvoeding, Vorming en Onderwijs, 5, 350–361.
go back to reference Main, M. (1990). Parental aversion to infant–initiated contact is correlated with the parent's own rejection during childhood: The effects of experience in signals of security with respect to attachment. In K.E. Barnard & T.B. Brazelton (Eds.), Touch: The foundation of experience (pp. 461–495). Madison: International Universities Press. Main, M. (1990). Parental aversion to infant–initiated contact is correlated with the parent's own rejection during childhood: The effects of experience in signals of security with respect to attachment. In K.E. Barnard & T.B. Brazelton (Eds.), Touch: The foundation of experience (pp. 461–495). Madison: International Universities Press.
go back to reference Main, M., Kaplan, N. & Cassidy, J. (1985). Security in infancy, childhood and adulthood. A move to the level of representation. In J. Bretherton & Waters (Eds.), Growing points of attachment theory and research. Monographs of the Society for Research in Child Development, 50, 66–104. Main, M., Kaplan, N. & Cassidy, J. (1985). Security in infancy, childhood and adulthood. A move to the level of representation. In J. Bretherton & Waters (Eds.), Growing points of attachment theory and research. Monographs of the Society for Research in Child Development, 50, 66–104.
go back to reference Riksen–Walraven (1978). Stimulering van de vroeg–kinderlijke ontwikkeling: Een interventie–experiment. Amsterdam/Lisse: Swets & Zeitlinger. Riksen–Walraven (1978). Stimulering van de vroeg–kinderlijke ontwikkeling: Een interventie–experiment. Amsterdam/Lisse: Swets & Zeitlinger.
go back to reference Stern, D.N. (1985). The interpersonal world of the infant: A view from psychoanalysis and developmental psychology. New York: Basic Books. Stern, D.N. (1985). The interpersonal world of the infant: A view from psychoanalysis and developmental psychology. New York: Basic Books.
go back to reference IJzendoorn, M.H. van (1994). Gehechtheid van ouders en kinderen. Intergenerationele overdracht van gehechtheid in theorie, (klinisch) onderzoek en gevalsbeschrijvingen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. IJzendoorn, M.H. van (1994). Gehechtheid van ouders en kinderen. Intergenerationele overdracht van gehechtheid in theorie, (klinisch) onderzoek en gevalsbeschrijvingen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
go back to reference IJzendoorn, M.H. van & Bakermans–Kranenburg, M.J. (1994). Intergenerationele overdracht van gehechtheid. De stand van zaken in het psychometrisch, klinisch en pedagogisch onderzoek. Kind en Adolescent, 15, 1–24. CrossRef IJzendoorn, M.H. van & Bakermans–Kranenburg, M.J. (1994). Intergenerationele overdracht van gehechtheid. De stand van zaken in het psychometrisch, klinisch en pedagogisch onderzoek. Kind en Adolescent, 15, 1–24. CrossRef
Metagegevens
Titel
Opvoedingsondersteuning en intergenerationele overdracht van gehechtheid: Kan de cirkel worden doorbroken?
Een casusbeschrijving
Auteurs
Dr. F. Juffer
M. G. C. Duyvesteyn
Drs. M. H. van IJzendoorn
Publicatiedatum
01-03-2000
Uitgeverij
Bohn Stafleu van Loghum
Gepubliceerd in
Kind en adolescent / Uitgave 1/2000
Print ISSN: 0167-2436
Elektronisch ISSN: 1876-5998
DOI
https://doi.org/10.1007/BF03060753

Andere artikelen Uitgave 1/2000

Kind en adolescent 1/2000 Naar de uitgave