Skip to main content
main-content
Top

Over dit boek

In dit boek worden de meest voorkomende spieraandoeningen beschreven evenals de differentiaaldiagnostiek bij kuitpijn. Kuitpijn is namelijk niet altijd het gevolg van een spierletsel maar kan vele oorzaken hebben wat het diagnosticeren lastig maakt.

Verder wordt onder meer aandacht besteed aan de meest efficiënte manier van krachttraining en de huidige inzichten met betrekking tot spierrekken.

Zoals gebruikelijk in de boekenserie van Orthopedische casuïstiek wordt ieder onderwerp besproken aan de hand van patiëntencasuïstiek uit de dagelijkse praktijk. Recente wetenschappelijke inzichten worden besproken in de addenda na de patiëntencasus.

De tekst is rijk geïllustreerd met educatieve tekeningen en foto's.

Inhoudsopgave

Voorwerk

Inleiding

Samenvatting
Onder aan de trap kwam ze bij bewustzijn; het betrof een 73-jarige vitale vrouw. Ze keek naar boven en realiseerde zich dat ze van de trap was gevallen. Waarom en hoe zij precies gevallen was kon zij zich niet meer herinneren. Zij voelde hevige pijn in haar rechteronderbeen en enkel en vermoedde dat zij haar been had gebroken. Door haar man werd zij eerst naar haar huisarts en vervolgens naar het ziekenhuis gebracht waar röntgenfotoʾs van haar aangedane onderbeen en voet werden gemaakt.
Koos van Nugteren

1 Kuitpijn en onvermogen om te lopen bij een 73-jarige vrouw die van de trap is gevallen

Samenvatting
Een zeer sportieve man klaagde al enkele jaren over steeds terugkerende pijn in de rechterkuit. De klachten begonnen acuut tijdens een triatlonwedstrijd bij het lopen van de marathon, op zes kilometer van het einde. Er ontstond eerst een soort kramp, na een half uur gevolgd door een hevige pijn, waardoor hij niet verder kon lopen. Uiteraard was patiënt zeer teleurgesteld dat hij zijn wedstrijd niet kon uitlopen. Het was zijn derde triatlon.
Dos Winkel, Pat Wyffels, Marc Martens

2 Chronisch recidiverende kuitpijn bij een 45-jarige triatleet

Samenvatting
Eigenlijk had deze voetballer al acht jaar pijnklachten aan zijn onderbenen: het begon aanvankelijk met pijn aan beide achillespezen. De klachten waren kenmerkend voor een tendopathie: hij had pijn aan het begin van iedere voetbalwedstrijd, maar gedurende het voetballen verdwenen de klachten weer. Vervolgens had hij pijn na het voetballen, tot een dag na de wedstrijd.
Koos van Nugteren

3 Sinds vier jaar bestaande pijn in beide kuiten bij een 46-jarige sportieve voetballer

Samenvatting
Spieren kunnen zich uitstekend aanpassen aan verandering van omstandigheden. Als spieren niet gebruikt worden gaan zij hypotrofiëren. Als spieren getraind worden op het leveren van kracht hypertrofiëren zij.
Koos van Nugteren

3a Addendum: training van spieren

Samenvatting
In de loop van enkele weken ontstond pijn aan de mediale zijde van de kuit bij een 17-jarige fanatieke voetballer. Hij volgde twee keer per week intensieve trainingen en speelde daarbij één of twee keer per week een wedstrijd. Pijn ontstond steeds bij aanvang van het sporten. Tijdens het sporten werd de pijn minder, maar na afloop had hij er steeds één of enkele dagen last van.
Irma Pelgrim, Koos van Nugteren

4 Mediale kuitpijn, geleidelijk ontstaan bij een 17-jarige voetballer

Samenvatting
De term ʻshin splintsʼ werd lange tijd gebruikt voor iedere vorm van pijn aan de schenen die ontstaat na inspanning, waarbij compartimentsyndromen en stressfracturen volgens sommigen wel, en volgens anderen niet hieronder vielen.[1,3] Tegenwoordig wordt ʻshin splintsʼ gezien als de lekenterm voor wat (para)medici mediaal tibiaal stresssyndroom De term mediaal tibiaal stresssyndroom is afgeleid van de Engelse term ʻMedial Tibial Stress Syndromeʼ. (MTSS) noemen.[4] Hoewel de pathofysiologie van MTSS nog niet duidelijk is, bestaat er wel overeenstemming over wat MTSS inhoudt, en worden compartimentsyndromen en stressfracturen door deze diagnose uitgesloten.
Mascha Friderichs

4a Addendum: Mediaal tibiaal stresssyndroom

Samenvatting
Een 18-jarige voetballer kreeg de mogelijkheid op hoog niveau te gaan voetballen. Ter voorbereiding daarvan ging hij frequenter en zwaarder trainen dan hij gewend was. Tijdens trainingen en wedstrijden ontstond echter na enkele weken pijn in beide onderbenen, rechts meer dan links. Hij herkende de pijn niet als gewone spierpijn. Eerst kon hij de trainingen nog afmaken en de wedstrijden uitspelen, maar na verloop van tijd lukte dat niet meer. Enigszins mankend moest hij dan het veld verlaten. Op dergelijke momenten, als hij veel pijn had, ontstond ook een enigszins doof gevoel in de voet. Na enkele uren rust verdwenen de pijn en het dove gevoel weer.
Koos van Nugteren

5 Pijn in beide onderbenen tijdens het sporten bij een 18-jarige voetballer

Samenvatting
Bij spierrekken of ʻstretchenʼ worden de origo en insertie van de te rekken spier uit elkaar getrokken; hierbij rekt men zowel spierweefsel als peesweefsel. Wanneer de spierpeeseenheid in een bepaalde mate gerekt wordt, ontstaat pijn en komt de spier in actie. Hierdoor is verdere verlenging onmogelijk. Rekkingsoefeningen worden gewoonlijk uitgevoerd rond de pijngrens.
Koos van Nugteren

5a Addendum: spierrekken

Samenvatting
Sinds ruim een jaar klaagde een zeer actieve sportman (hij speelde voornamelijk voetbal) over pijn aan de mediale zijde van zijn beide onderbenen. De pijn werd diep gevoeld. De klachten waren geleidelijk ontstaan en waren duidelijk belastingafhankelijk. Met name bij duurlopen, heuvel open heuvel aflopen, evenals bij langere sprints, ontstonden pijn en een krampgevoel, diep in de kuiten. Doorgaan met sporten was op die momenten onmogelijk. In rust verdwenen de klachten vrijwel onmiddellijk, maar ze traden weer vrij snel op bij een nieuwe activiteit.
Marc Martens

6 Chronische, belastingafhankelijke klachten aan de mediale zijde van beide onderbenen bij een 22-jarige sporter

Samenvatting
Een 46-jarige man met een druk gezin had al enkele jaren niet meer gesport. Hij besloot om meer aan zijn conditie te gaan doen, kocht een paar goede hardloopschoenen en begon met joggen. Steeds als hij meer dan vijftig meter gelopen had, ontstond echter pijn in zijn linkerkuit (aan de achterzijde) waardoor verder joggen onmogelijk werd. Toen de situatie na enkele weken niet verbeterde, bezocht hij zijn huisarts die hem doorverwees naar een fysiotherapeut. Deze vond bij onderzoek eigenlijk geen bijzonderheden.
Koos van Nugteren

7 Kuitpijn, geleidelijk optredend en toenemend na vijftig meter hardlopen bij een 46-jarige man

Samenvatting
Het fenomeen ʻclaudicatio* intermittensʼ moet beschouwd worden als een symptoom. Een patiënt met claudicatio intermittens krijgt pijn in een been als hij een bepaalde afstand heeft gelopen. Hij moet dan enige tijd stilstaan waarna hij weer verder kan lopen. Een claudicatio intermittens kan optreden bij een vernauwing van één of meerdere beenarteriën.
Koos van Nugteren

7a Addendum: arteriële claudicatio intermittens

Samenvatting
Een gezonde sportieve 58-jarige man wiens passie duiken is, kreeg een dag na thuiskomst van een duikvakantie in Papoea-Nieuw-Guinea, lichte pijn in zijn linkerkuit, waaraan hij niet te veel aandacht besteedde. De pijn nam toe naarmate hij langer stilstond, maar zodra hij ging wandelen of lopen verdween de pijn. Zelf dacht hij aan een spierverrekking, maar hij was zich niet bewust van een acuut moment. Een week later speelde hij een tennistoernooi in Italië en bereikte daar de finale. Dat wil zeggen dat hij drie tot vijf uur per dag moest spelen.
Dos Winkel

8. Een sportieve 58-jarige man met kuitpijn na een lange vliegreis

Samenvatting
Een gezonde sportieve 58-jarige man wiens passie duiken is, kreeg een dag na thuiskomst van een duikvakantie in Papoea-Nieuw-Guinea, lichte pijn in zijn linkerkuit, waaraan hij niet te veel aandacht besteedde. De pijn nam toe naarmate hij langer stilstond, maar zodra hij ging wandelen of lopen verdween de pijn. Zelf dacht hij aan een spierverrekking, maar hij was zich niet bewust van een acuut moment. Een week later speelde hij een tennistoernooi in Italië en bereikte daar de finale. Dat wil zeggen dat hij drie tot vijf uur per dag moest spelen. Na de laatste wedstrijd die hij verloor als gevolg van ‘het niet meer mee willen van zijn linkerbeen’ was hij overdreven moe. Patiënt ging die avond vroeg naar bed en moest de volgende ochtend weer vroeg op om in Milaan het vliegtuig naar huis te halen. Hij was opvallend kortademig en maakte zich ongerust over zijn klachten. Stilstaan was inmiddels bijna onmogelijk. Verder was er een vervelende drukpijn in het midden van zijn kuit.
Dos Winkel

Nawerk

Meer informatie